Đã nhiều năm trôi qua kể từ khi các dự án bãi đỗ xe ngầm ở trung tâm TP.HCM được nhắc đến như một lời giải cho bài toán thiếu chỗ đậu xe. Thế nhưng với không ít người dân, những công trình này vẫn chỉ dừng lại ở mức “nghe nói sẽ làm”.
TP.HCM hiện quản lý hơn 12,7 triệu phương tiện cơ giới, trong khi hệ thống bến bãi nhiều năm qua vẫn chưa phát triển tương xứng với tốc độ gia tăng phương tiện. Tình trạng thiếu chỗ đậu xe đang diễn ra từ khu vực trung tâm đến các đầu mối giao thông công cộng, gây nhiều bất tiện cho người dân và tạo thêm áp lực lên hạ tầng đô thị.
Tuyến bài Gỡ nút thắt thiếu bãi giữ xe ở TP.HCM ghi nhận những khó khăn từ thực tế đời sống, đồng thời tìm lời giải cho bài toán giao thông tĩnh của đô thị đông dân nhất cả nước, từ các dự án bãi xe ngầm chậm triển khai đến những đề xuất cho tương lai.
Người dân vẫn chờ những bãi xe ngầm "nghe nói sẽ làm"
Từ Công viên Lê Văn Tám, Công viên Tao Đàn đến Sân vận động Hoa Lư hay khu vực Sân khấu Trống Đồng, nhiều vị trí từng được quy hoạch xây dựng bãi đỗ xe ngầm vẫn chưa thành hình, dù nhu cầu đỗ xe của thành phố ngày càng gia tăng.
Với nhiều người dân, điều họ quan tâm nhất chính là có thêm những vị trí đỗ xe thuận tiện để giảm tình trạng đậu xe tràn lan trên đường phố.
Bãi đỗ xe hiện tại ở Công viên Lê Văn Tám luôn trong tình trạng kín chỗ
ẢNH: SẦM ÁNH
Hơn 10 năm được nhắc tên, vì sao 4 bãi xe ngầm nghìn tỉ ở TP.HCM vẫn chưa xuất hiện?
Ông Dương Việt Hải (P.Tân Định, TP.HCM) chia sẻ bản thân từng nhiều lần nghe nhắc đến kế hoạch xây dựng các bãi đỗ xe ngầm tại khu vực trung tâm. Tuy nhiên, sau nhiều năm chờ đợi, điều ông nhìn thấy vẫn chỉ là những bãi đất và công viên như trước đây. Theo ông Hải, người dân vẫn mong mỏi thành phố sớm triển khai các dự án bởi đây được xem là một trong những giải pháp giúp giảm áp lực đậu xe hiện nay.
Công viên Tao Đàn từng được quy hoạch làm bãi xe ngầm tại TP.HCM
ẢNH: SẦM ÁNH
Ông DƯƠNG VIỆT HẢI - P.Tân Định, TP.HCMVới ông Hải, điều người dân mong muốn nhất vẫn là có thêm những vị trí đậu xe thuận tiện để giảm áp lực lên đường phố. Trong bối cảnh việc dừng đỗ phương tiện ngày càng được quản lý chặt chẽ, ông cho rằng các bãi xe tập trung sẽ giúp người dân thuận lợi hơn trong quá trình đi lại. "Người dân là người ta thích có cái chỗ đậu xe thôi", ông nói và cho rằng nếu có thêm các bãi xe ngầm thì cả ô tô lẫn xe máy sẽ có thêm không gian đậu đỗ, góp phần giảm tình trạng phương tiện dừng đỗ tràn lan trên đường phố.
Không chỉ phục vụ nhu cầu gửi xe, ông Hải cho rằng các bãi xe ngầm nếu được triển khai còn có thể hỗ trợ hoạt động thương mại, dịch vụ tại khu vực trung tâm khi tạo thêm điều kiện cho khách vãng lai tiếp cận các địa điểm mua sắm, vui chơi và sinh hoạt. Tuy vậy, ông cũng lưu ý mức phí gửi xe cần được tính toán hợp lý bởi theo ông, "phí cũng vừa vừa thôi, cao quá thì người ta sao đậu được".
Cùng chung mong muốn có thêm các bãi đỗ xe tập trung, anh Nguyễn Văn Kiệt (P.Dĩ An, TP.HCM) cho biết việc tìm được chỗ đậu xe hiện nay vẫn là một trong những trở ngại lớn đối với người sử dụng ô tô khi vào khu vực trung tâm. Theo anh, nhiều người thường phải cân nhắc trước khi đến một địa điểm nào đó nếu nơi đó không có vị trí gửi xe phù hợp. "Như giờ mà đi ô tô đến những nơi mà thấy không có chỗ để xe thì người ta cũng ngại tới", anh Kiệt nói.
Là người thường xuyên sử dụng ô tô, anh Kiệt cho rằng nhu cầu đậu xe đang ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các công viên, khu vui chơi hay những địa điểm sinh hoạt cuối tuần của các gia đình. Theo anh, việc có thêm các bãi xe tập trung sẽ giúp người dân thuận tiện hơn khi tiếp cận các dịch vụ và không gian công cộng. Anh cho biết hiện nay không ít người phải mất thời gian tìm nơi gửi xe mỗi khi muốn ghé quán ăn, quán cà phê hay đưa gia đình đi chơi cuối tuần.
Tuy nhiên, bên cạnh sự mong đợi, cũng có những ý kiến bày tỏ sự băn khoăn về việc xây dựng các công trình ngầm trong công viên. Một số người cho rằng quá trình thi công cần được cân nhắc kỹ lưỡng để bảo đảm không gian xanh và môi trường sinh hoạt cộng đồng của người dân.
Ông Chu Văn Quyên (P.Bàn Cờ, TP.HCM) cho rằng các công viên hiện nay đang đóng vai trò là không gian công cộng quý giá của đô thị, nơi người dân có thể tập thể dục, thư giãn và tận hưởng môi trường sống trong lành. Theo ông, "tốt nhất là để cây cối phát triển tự nhiên" để phục vụ nhu cầu sinh hoạt, nghỉ ngơi của cộng đồng. Ông cũng bày tỏ lo ngại việc thi công các công trình ngầm quy mô lớn có thể ảnh hưởng đến hệ thống cây xanh hiện hữu và cảnh quan công viên trong nhiều năm.
Cảnh tượng “đau đầu” ở TP.HCM: Đi làm 30 phút, tìm chỗ gửi xe mất thêm 15 phút
Bên cạnh đó, ông Quyên cho rằng áp lực giao thông và đậu xe tại khu vực nội đô cần được giải quyết bằng các giải pháp quy hoạch tổng thể hơn. Theo quan điểm của ông, thành phố cần tính đến việc giảm áp lực dân số khu vực trung tâm thay vì chỉ tập trung vào việc bổ sung thêm không gian đậu xe. "Phải giảm bớt mật độ dân số trong nội thành, cho ra ngoại thành", ông nêu ý kiến.
Trong bối cảnh số lượng phương tiện cá nhân tiếp tục gia tăng, những ý kiến trái chiều cho thấy nhu cầu về bãi đỗ xe tập trung đang ngày càng lớn. Tuy nhiên, câu hỏi được nhiều người đặt ra là vì sao các dự án từng được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán giao thông tĩnh cho thành phố vẫn chưa thể thành hiện thực.
Điểm nghẽn không nằm dưới lòng đất mà ở bài toán đầu tư
Chính vì nhu cầu đó, bốn dự án bãi đỗ xe ngầm từng được xem là những công trình hạ tầng quan trọng của khu vực trung tâm TP.HCM.
Trong đó, dự án bãi đỗ xe ngầm tại Công viên Lê Văn Tám được xem là dự án có quy mô lớn nhất với 4 tầng ngầm, tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 1.700 tỉ đồng, sức chứa gần 1.300 ô tô và hơn 2.000 xe máy. Dự án từng được động thổ từ năm 2010 và được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết tình trạng thiếu chỗ đậu xe tại khu vực trung tâm.
Tuy nhiên, sau nhiều năm chậm triển khai, TP.HCM đã có chủ trương chấm dứt hợp đồng dự án. Đến nay, khu vực này vẫn chưa xuất hiện công trình bãi xe ngầm như kế hoạch ban đầu.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại dự án bãi đỗ xe ngầm ở Sân khấu Trống Đồng. Dự án từng được quy hoạch gồm nhiều tầng hầm và tầng nổi với khả năng phục vụ hàng trăm ô tô và xe máy, nhưng đến nay khu đất vẫn chưa xuất hiện công trình nào. Hai dự án còn lại tại Công viên Tao Đàn và Sân vận động Hoa Lư cũng rơi vào tình trạng tương tự.
Sân vận động Hoa Lư đã từng được quy hoạch làm bãi xe ngầm tại TP.HCM
ẢNH: CÔNG KHỞI
Theo các công bố trước đây, nếu cả bốn dự án được triển khai, khu vực trung tâm thành phố có thể được bổ sung hàng nghìn vị trí đậu ô tô và xe máy. Tuy nhiên, sau nhiều năm, những công trình từng được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán giao thông tĩnh vẫn tiếp tục nằm trên giấy.
Lý giải nguyên nhân của tình trạng này, TS Võ Kim Cương, nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM, cho rằng điểm nghẽn của các dự án bãi xe ngầm không chỉ nằm ở kỹ thuật xây dựng mà còn liên quan đến cơ chế đầu tư, hiệu quả tài chính và cách nhìn nhận vai trò của bãi đỗ xe trong hệ thống hạ tầng đô thị.
Theo ông, khi xem xét một dự án bãi xe ngầm cần nhìn từ ba phía gồm cơ quan quản lý nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng dịch vụ. Trong đó, trở ngại lớn nhất hiện nay nhiều khả năng nằm ở bài toán tài chính khi nhà đầu tư chưa nhìn thấy khả năng sinh lời từ dự án.
"Nhà nước đã có chủ trương, có giải pháp, có đất đai, có địa chỉ, nhưng mà nhà đầu tư không đầu tư được vì người ta đầu tư không có lời. Người ta tính ra là không có lời thì người ta sẽ không đầu tư", TS Võ Kim Cương nhận định.
Tại Sân khấu Trống Đồng, dự án bãi xe ngầm được quy hoạch gồm nhiều tầng hầm và tầng nổi, có khả năng phục vụ hàng trăm ô tô và xe máy
ẢNH: CÔNG KHỞI
Bãi đỗ xe ngầm tại Công viên Lê Văn Tám có quy mô lớn với 4 tầng ngầm, tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 1.700 tỉ đồng, sức chứa gần 1.300 ô tô và hơn 2.000 xe máy
ẢNH: SẦM ÁNH
Theo vị chuyên gia, bài toán giá dịch vụ cũng là yếu tố cần được tính toán hợp lý để vừa phù hợp với khả năng chi trả của người dân, vừa tạo điều kiện để nhà đầu tư có thể vận hành hiệu quả. Nếu mức phí quá thấp, nhà đầu tư khó thu hồi vốn; nhưng nếu quá cao, người dân sẽ không mặn mà sử dụng.
Đáng chú ý, TS Võ Kim Cương cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận đối với hệ thống bãi đỗ xe trong đô thị. Theo ông, nếu chỉ xem bãi đỗ xe là một hoạt động kinh doanh thì sẽ rất khó giải quyết được bài toán hiện nay. Thay vào đó, các bãi đỗ xe cần được nhìn nhận như một bộ phận của hạ tầng giao thông đô thị.
"Bãi đậu xe nó có vai trò là một công trình hạ tầng kỹ thuật. Nếu mình quan niệm bãi đậu xe là một công trình của giao thông đô thị thì lúc đó nhà nước phải trực tiếp hỗ trợ về mặt đất đai, về mặt tài chính và các điều kiện khác để thực hiện được bãi đậu xe", ông phân tích.
Theo TS Võ Kim Cương, mục tiêu cuối cùng không chỉ là xây dựng được các bãi đỗ xe mà còn phải tạo ra cơ chế vận hành hiệu quả, giúp người dân dễ tiếp cận dịch vụ đồng thời bảo đảm tính khả thi cho các nhà đầu tư. Ông cũng cho rằng cùng với việc phát triển bãi đỗ xe, thành phố cần có những giải pháp đồng bộ để hạn chế tình trạng dừng đỗ phương tiện tùy tiện trên đường phố, qua đó phát huy hiệu quả của hệ thống giao thông đô thị.
Bài toán thiếu chỗ đậu xe vì thế vẫn là một trong những thách thức lớn đối với TP.HCM. Không chỉ là câu chuyện về những dự án chậm triển khai, đây còn là vấn đề liên quan đến quy hoạch đô thị, cơ chế đầu tư và cách tổ chức không gian giao thông trong tương lai.
Trong khi những bãi xe ngầm vẫn chưa thể thành hình, hệ lụy của việc thiếu bãi giữ xe đã hiện diện từng ngày trên đường phố: xe lấn vỉa hè, lòng đường bị thu hẹp, người dân mất thời gian tìm nơi đậu đỗ, hoạt động kinh doanh bị ảnh hưởng, còn giao thông công cộng cũng khó phát huy hết hiệu quả.
Ở kỳ tiếp theo của tuyến bài "Gỡ nút thắt thiếu bãi giữ xe ở TP.HCM", chúng tôi sẽ tiếp tục ghi nhận rõ hơn những tác động dây chuyền của tình trạng thiếu bãi giữ xe đến đời sống đô thị.
Bình luận (0)