Hơn 30 năm ở góc phố TP.HCM, ông học nghề từ những chiếc đồng hồ hư

Chiều muộn, dòng xe cộ hối hả đổ dồn qua góc đường Nguyễn Tri Phương (phường Vườn Lài, TP.HCM), nơi người thợ sửa đồng hồ Diệp Đức Quyền đang chăm chú bên chiếc kính lúp gắn chặt nơi khóe mắt. Dưới bóng chiều chập choạng, người đàn ông có mái tóc hoa râm được búi củ tỏi tỉ mỉ phía sau gáy, làn da vẫn hồng hào, săn chắc toát lên nét tinh anh hiếm thấy ở một người đã bước qua dốc bên kia cuộc đời.

"Người thầy" mang tên đồng hồ hư

Cơn sốt bại liệt quái ác năm lên một tuổi đã cướp đi vĩnh viễn đôi chân lành lặn của cậu bé Quyền. Cha mẹ nghèo nuốt nước mắt đưa con chạy chữa khắp nơi, nhưng đổi lại chỉ là đôi chân teo nhỏ, yếu ớt, chẳng thể tự đứng vững. Nhưng số phận không đánh gục được cậu bé.

ẢNH: TRẦN KHA

Khoảng hơn 30 năm trước, bị cuốn hút bởi những tiếng tích tắc vô hình bên trong những cỗ máy thời gian, ông quyết định tự lần mò học nghề. Ở đất Sài Gòn phồn hoa khi ấy chẳng có trường lớp nào dạy nghề sửa đồng hồ hay mở khóa, tất cả chỉ là truyền nghề hoặc tự học. Ông Quyền lặn lội ra các khu chợ ve chai, lạc son, gom góp từng đồng mua về những chiếc đồng hồ cũ nát, hư hỏng cùng vài món đồ nghề thô sơ.

Ông ngồi hàng giờ tháo rời từng cụm chi tiết, cẩn thận đánh số hàng chục chi tiết nhỏ li ti để khi ráp lại không bị sót. Lần đầu lắp vào máy không chạy, ông lại tỉ mẩn tìm tòi nguyên lý của dây cót, bánh xe gai và quả lắc... Chỗ nào bí quá, ông cầm chi tiết máy chạy ra sạp phụ tùng, vừa mua vừa hỏi han các bậc tiền bối đi trước với phương châm "muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học".

"Có một anh thợ giỏi từng nói với tôi rằng: Người thầy của mình chính là chiếc đồng hồ hư. Câu nói đó ngấm vào máu tôi tới tận bây giờ. Đồng hồ nam linh kiện đã nhỏ, đồng hồ nữ còn li ti hơn hạt mè, người thợ phải có cái tâm nhẫn nại và chữ tín hàng đầu", ông Quyền bộc bạch.

ẢNH: TRẦN KHA

Giai đoạn sau đó, khi thị trường tràn ngập đồng hồ điện tử và hàng giá rẻ, nghề sửa đồng hồ truyền thống gặp nhiều khó khăn. Để nâng cao tay nghề, ông từng xin việc tại các trung tâm bảo hành, đại lý đồng hồ lớn ở khu vực trung tâm thành phố, tiếp xúc với các thương hiệu danh tiếng như Tissot, Rado, Citizen... Trải qua những va chạm, rào cản đi lại và cả sự bỡ ngỡ ban đầu, ông đúc kết được kỹ thuật chuẩn mực của các hãng lớn, để rồi quyết định trở về gắn bó với chiếc tủ kính ven đường.

Gần 3 thập kỷ nay, góc đường nhỏ này đã trở thành chốn nương náu quen thuộc của ông. Mỗi ngày, ông tự tay đẩy chiếc tủ kính nặng gần cả trăm ký - chứa đầy kìm, nhíp, kính lúp và linh kiện kim loại - từ nhà người thân gần đó ra góc phố làm việc từ 8 giờ 30 sáng đến chập tối mới dọn về.

Gác lại hào quang, trọn vẹn nghĩa tình

Không chỉ là một thợ sửa đồng hồ khéo tay, ông Diệp Đức Quyền còn có một quá khứ rèn luyện thể thao đáng nể phục. Xuất phát từ mong muốn rèn luyện để cơ thể không bị "bệnh bậy" và chiến thắng sự khiếm khuyết thể xác, đầu thập niên 1990, ông tham gia sinh hoạt cùng những người bạn đồng cảnh ngộ tại CLB thể thao người khuyết tật.

ẢNH: TRẦN KHA

ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Ông từng miệt mài luyện tập môn xe lăn đua và bơi lội. Chiếc xe lăn đua đầu tiên được ông tự tay đo đạc, thiết kế khung sắt rồi mang đi nhờ thợ hàn, nặng tới hai mươi mấy ký - gấp nhiều lần xe chuyên dụng quốc tế. Bằng ý chí sắt đá, ông Quyền từng góp mặt tại các giải thể thao dành cho người khuyết tật trong nước và khu vực Đông Nam Á giai đoạn những năm 1994 - 2001.

Ông tự hào kể lại những kỷ niệm đẹp thời thanh xuân khi từng đứng trên bục nhận huy chương xe lăn đua ở Singapore hay Malaysia. Thế nhưng, nhắc về cúp hay huy chương, ông chỉ cười hiền: "Tất cả là kỷ niệm đẹp để mình biết mình đã nỗ lực hết sức, nhưng điều quý nhất thể thao mang lại cho tôi chính là sức khỏe bền bỉ đến tận tuổi ngoài 60 này".

Giữa câu chuyện rôm rả kể về những ngày tháng thi đấu sôi nổi, chốc chốc ông Quyền lại đưa cổ tay lên liếc nhìn mặt đồng hồ. Kim ngắn, kim dài đã điểm 17 giờ 30. Mặt trời dần khuất sau những mái nhà cao tầng, đường phố bắt đầu lên đèn và dòng người tan tầm mỗi lúc một đông đúc.

"Thôi, chú cháu mình tạm ngưng ở đây nghen. Đến giờ tôi phải dọn tủ rồi đẩy về gửi nhà ba mẹ, đặng còn kịp chạy xe gắn máy ba bánh đi rước bả về Bình Chánh", ông Quyền phân bua, nụ cười ánh lên niềm hạnh phúc dung dị.

ẢNH: TRẦN KHA

Hiện tại, vợ chồng và người con đã trưởng thành đang thuê trọ ở huyện Bình Chánh cũ. Thu nhập từ nghề sửa đồng hồ dạo này bấp bênh hơn sau mùa dịch, có ngày chỉ kiếm đủ tiền mớ rau con cá, nhưng ông chưa bao giờ than vãn. Đôi bàn tay từng kéo căng những vòng lăn tốc độ trên đường đua thể thao năm nào, nay lại cẩn trọng thu dọn từng chiếc nhíp, từng chiếc ốc vít nhỏ xíu cất vào ngăn tủ, rồi lại thoăn thoắt cầm lái đưa đón người bạn đời vượt qua hàng chục cây số mỗi ngày.