Lực lượng Houthi hôm 20.7 tuyên bố sẽ áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út, tham gia nỗ lực của Tehran nhằm bóp nghẹt thị trường năng lượng toàn cầu để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ.
Phe Houthi kiểm soát phần lớn bờ biển Đỏ của Yemen dọc theo một điểm thắt hẹp gọi là eo biển Bab el-Mandeb. Đây là tuyến đường thủy đang đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với Riyadh, khi Ả Rập Xê Út chuyển hướng xuất khẩu dầu của mình sang các cảng biển Đỏ, tránh xa eo biển Hormuz.
Nhưng liệu mối đe dọa của Houthi có tiếp tục thắt chặt dòng chảy năng lượng toàn cầu?
Rủi ro đối với thị trường năng lượng là gì?
Việc Iran gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz trong phần lớn năm qua đã buộc Ả Rập Xê Út phải chuyển hơn 70% lượng xuất khẩu dầu thô sang cảng Yanbu trên biển Đỏ.
Dữ liệu từ Kpler và Signal Ocean cho thấy các chuyến hàng từ Yanbu đạt trung bình 4 triệu thùng mỗi ngày trong những tuần gần đây.
Các tàu từ Yanbu đến châu Âu đi về phía bắc qua kênh đào Suez. Những tàu đến châu Á đi về phía nam qua Bab el-Mandeb.
Dữ liệu cho thấy tổng khối lượng dầu mỏ đi qua Bab el-Mandeb đạt 7,4 triệu thùng/ngày trong tháng 6, tương đương khoảng 7% sản lượng dầu toàn cầu.
Hình ảnh vệ tinh của eo biển Bab el-Mandeb
ẢNH: REUTERS
Houthi có thể ngăn chặn tàu thuyền không?
Hiện chưa rõ phe Houthi có thể áp đặt phong tỏa đối với Ả Rập Xê Út bằng cách nào.
Houthi là một phong trào quân sự, chính trị và tôn giáo đã tham gia cuộc nội chiến kéo dài hơn một thập niên qua chống lại chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn và được quốc tế công nhận.
Bắt đầu từ năm 2023, lực lượng Houthi đã tấn công và thậm chí đổ quân lên tàu hàng quốc tế với lý do là đểthể hiện tình đoàn kết với người Palestine tại Gaza.
Các cuộc tấn công đã gây gián đoạn nghiêm trọng đến vận tải biển toàn cầu.
Một chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm khôi phục tự do hàng hải tại biển Đỏ đã tiến hành nhiều cuộc không kích vào các mục tiêu của Houthi.
Lưu lượng qua biển Đỏ chưa thể phục hồi như cũ. Dữ liệu từ Cơ quan Quản lý kênh đào Suez cho thấy lưu lượng qua tuyến đường thủy này đã giảm xuống mức thấp nhất trong ít nhất 50 năm.
Tại sao lại nhắm vào Ả Rập Xê Út?
Trong tuyên bố của mình, lực lượng vũ trang Houthi cho biết đang thiết lập "lệnh cấm vận hàng hải đối với kẻ thù Ả Rập Xê Út tội ác, dựa trên phương châm 'ăn miếng trả miếng', có hiệu lực ngay lập tức".
Houthi cho biết lệnh cấm vận này nhằm đáp trả điều mà họ gọi là "cuộc bao vây bất công và áp bức" do Ả Rập Xê Út áp đặt lên Yemen.
Một lệnh ngừng bắn năm 2022 giữa Houthi và chính phủ được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn đã được duy trì cho đến tuần trước, khi chính phủ Yemen được quốc tế công nhận tuyên bố đã không kích sân bay Sanaa để ngăn một máy bay Iran hạ cánh.
Houthi cho rằng Ả Rập Xê Út chịu trách nhiệm và để đáp trả đã bắn tên lửa vào sân bay Abha ở vùng núi tây nam của vương quốc này.
Bình luận (0)