Phát biểu ngày 7.9, Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết các bằng chứng cho thấy chính quyền ông Bashar al-Assad trước đây đã tiến hành một số hoạt động hạt nhân không được khai báo.
"Rõ ràng họ không muốn thế giới biết mình đang làm gì", ông Grossi nói, nhưng ông nhấn mạnh IAEA chưa thể kết luận về mục đích cuối cùng của chương trình.
Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi phát biểu ở Vienna, Áo ngày 7.9.2026
ẢNH: AFP
Theo ông, thiết kế và đặc tính kỹ thuật của lò phản ứng cho phép cơ sở này sản xuất hiệu quả vật liệu phân hạch có thể được sử dụng trực tiếp để chế tạo vũ khí hạt nhân. Việc xây dựng lò phản ứng được xem là một "bước tiến rất quan trọng".
Ông Grossi cho biết công trình đã ở giai đoạn rất hoàn thiện trước khi bị bỏ dở. IAEA cũng không loại trừ khả năng chính quyền ông Bashar al-Assad từng cho nổ một số khu vực nhằm cản trở việc điều tra sau này.
Tháng 8, các thanh sát viên IAEA đã đến 2 địa điểm tại Syria, trong đó có một cơ sở ở Deir Ezzor và một địa điểm khác chưa được công bố.
IAEA cho biết ngoài lò phản ứng, họ còn phát hiện một cơ sở sản xuất nhiên liệu hạt nhân cùng một địa điểm lưu trữ nhiên liệu, phế liệu và chất thải uranium. Khoảng 73 tấn kim loại uranium tự nhiên cũng được ghi nhận.
Nổi danh chống IS, các nữ binh người Kurd lại mất chỗ đứng trong quân đội Syria
Ông Grossi hoan nghênh "quyết định dũng cảm" của chính quyền ông Ahmad al-Sharaa khi công khai các địa điểm trước đây được giữ bí mật.
IAEA từ năm 2011 đã đánh giá cơ sở tại Deir Ezzor "rất có khả năng" là một lò phản ứng hạt nhân, đồng thời cho rằng công trình có thể được xây dựng với sự hỗ trợ của CHDCND Triều Tiên. Phía Triều Tiên chưa bình luận về thông tin này.
Ông Grossi cho hay việc xử lý tiếp hồ sơ hạt nhân Syria thuộc thẩm quyền Hội đồng Thống đốc IAEA. Một dự thảo nghị quyết dự kiến được đưa ra bỏ phiếu trong tuần này đề xuất khép lại hồ sơ, trong khi IAEA tiếp tục phối hợp với Syria để bảo quản tài liệu và hoàn tất đánh giá kỹ thuật.
Bình luận (0)