Khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Đến tháng 3.2026, sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID đã được thực hiện tại 34/34 tỉnh, thành với khoảng 30 triệu sổ sức khỏe của người dân, các dữ liệu hiện chủ yếu được hình thành từ dữ liệu khám chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế, dữ liệu kiểm tra sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc vẫn chưa được kết nối, liên thông đầy đủ.

ẢNH: LIÊN CHÂU

Trung tâm thông tin y tế quốc gia đang đề xuất các phương án kết nối dữ liệu kiểm tra sức khỏe định kỳ từ các cơ sở y tế, trạm y tế và các đợt kiểm tra sức khỏe lưu động tại cơ quan, trường học, doanh nghiệp… nhằm cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu khám sức khỏe của Bộ Y tế và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để hiển thị trên ứng dụng VNeID.

Về kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người dân, Bộ Y tế cho biết cơ sở thực hiện khám sức khỏe cần đáp ứng quy định hiện hành. Ưu tiên tổ chức tại trạm y tế xã hoặc tại cơ sở KCB nơi người dân đăng ký KCB ban đầu hoặc các cơ sở KCB khác đủ điều kiện theo quy định và ở gần người dân (không phân biệt hệ thống bệnh viện công, tư). Nếu trạm y tế chưa đủ điều kiện khám sức khỏe thì đề nghị bệnh viện, trung tâm y tế có trụ sở trên địa bàn hỗ trợ hoặc trạm y tế xã là địa điểm khám sức khỏe lưu động của các bệnh viện, trung tâm y tế.

Về nội dung khám miễn phí, dự kiến khám các chuyên khoa theo các độ tuổi và theo biểu mẫu giấy khám sức khỏe phù hợp. Trong đó, với nhóm từ 0 - 18 tuổi, các chỉ định cận lâm sàng (xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh) thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ. Với nhóm từ 18 tuổi trở lên, các cận lâm sàng dự kiến gồm: xét nghiệm máu (tổng phân tích tế bào máu ngoại vi, đường máu, ure máu, creatinin máu); tổng phân tích nước tiểu; chụp X-quang ngực thẳng; siêu âm ổ bụng. Các xét nghiệm cận lâm sàng khác thực hiện khi có chỉ định của người khám.

Tỷ lệ phát hiện bệnh giai đoạn muộn còn cao

Bộ Y tế cho biết, theo kinh nghiệm quốc tế, triển khai khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc tại cộng đồng là biện pháp có hiệu quả cao trong phát hiện sớm bệnh tật, giảm tử vong sớm và giảm chi phí y tế dài hạn. Nhiều quốc gia đã áp dụng chương trình khám sức khỏe định kỳ toàn dân với tần suất và nội dung khám phù hợp từng nhóm tuổi.

VN hiện đối mặt gánh nặng bệnh tật kép, vừa phải kiểm soát các bệnh truyền nhiễm mới nổi và tái nổi, vừa ứng phó với sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh không lây nhiễm. Các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, rối loạn lipid máu, bệnh tim mạch… chiếm trên 70% tổng gánh nặng bệnh tật và tử vong. Tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn còn cao, dẫn đến chi phí điều trị lớn, gây quá tải hệ thống KCB và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng dân số.

Đáng chú ý, tình trạng trẻ hóa bệnh không lây nhiễm với số ca mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và ung thư ở nhóm tuổi lao động tăng. Bên cạnh đó, nước ta đang bước vào giai đoạn già hóa dân số. Dự báo đến năm 2035, tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên sẽ tăng khoảng 20%, VN bước vào giai đoạn dân số già.

Quá trình già hóa nhanh khiến nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng mạnh, đặc biệt trong bối cảnh người cao tuổi thường mắc đa bệnh lý như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, bệnh cơ xương khớp, rối loạn tâm thần - hành vi… Vì vậy, việc tăng cường phát hiện sớm, quản lý nguy cơ, dự phòng và sàng lọc bệnh theo giới tính, độ tuổi và yếu tố nguy cơ giúp giảm tử vong sớm, giảm chi phí điều trị và bảo đảm an sinh xã hội.

Bộ Y tế đánh giá "phòng bệnh hơn chữa bệnh" là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chi phí điều trị các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt bệnh tim mạch, ung thư, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa… cao gấp nhiều lần so với chi phí phòng bệnh.