Khi người dân đăng nhập VNeID, dữ liệu tự động điền sẵn; khi hồ sơ có thể nộp mọi lúc, mọi nơi; khi giấy tờ đã số hóa được tái sử dụng cho những lần làm thủ tục sau... thì khoảng cách giữa chính quyền với người dân không còn đo bằng km hay thời gian xếp hàng, mà đã được thu hẹp tối đa trên không gian số.
Người dân và doanh nghiệp không nhất thiết phải gặp trực tiếp cán bộ ở trụ sở. Điều họ cần nhất là hồ sơ được xử lý nhanh, đúng hẹn, ít giấy tờ, ít đi lại và tốn ít chi phí nhất. Một nền hành chính hiện đại không đo bằng số lượng quầy tiếp nhận đông đúc, mà bằng việc người dân có thể hoàn thành thủ tục thuận lợi đến mức… không cần phải đến cơ quan công quyền.
Thực tế, nhiều phường ở TP.HCM đang cho thấy sự chuyển biến rõ nét ấy. Người dân được hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại trung tâm phục vụ hành chính công, dữ liệu tự động "điền sẵn", tỷ lệ hồ sơ trực tuyến và số hóa đạt mức cao. Đó là bước tiến quan trọng của quá trình dùng dữ liệu thay cho hồ sơ giấy - xu hướng tất yếu của nền hành chính số.
Trước đây, việc bỏ sổ hộ khẩu giấy từng khiến không ít người bỡ ngỡ. Nhưng đến nay, đa số thủ tục đã thực hiện xác thực cư trú qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư mà không cần xuất trình sổ hộ khẩu. Tương tự, bản sao CCCD cũng không còn cần thiết khi cơ quan nhà nước có thể xác thực dữ liệu điện tử. Mới đây, TP.HCM tiếp tục yêu cầu hạn chế việc đòi hỏi sổ học bạ, văn bằng hay chứng chỉ bản giấy khi giải quyết thủ tục hành chính. Bởi dữ liệu học tập, bằng cấp đã được số hóa và xác thực điện tử, việc yêu cầu người dân cầm theo những bộ hồ sơ dày cộm trở nên lạc lõng và vô lý. Những thay đổi ấy không chỉ giúp giảm giấy tờ mà còn giảm một vòng thủ tục rất tốn kém: photocopy, sao y, công chứng.
Cũng cần nói thêm, dữ liệu được tạo lập không hề miễn phí. Để có một kho dữ liệu dân cư, dữ liệu hộ tịch hay dữ liệu thủ tục hành chính, nhà nước đã phải đầu tư rất lớn cho hạ tầng, công nghệ và nhân lực trong thời gian dài. Người dân cũng bỏ thời gian kê khai, cập nhật, xác thực thông tin. Do vậy, dữ liệu đã có trong hệ thống mà công chức vẫn yêu cầu người dân nộp lại hồ sơ giấy thì chuyển đổi số mới chỉ thay đổi hình thức.
Trong khi đó, dữ liệu nếu được luân chuyển trong nền hành chính, người dân không phải khai đi khai lại thông tin; cán bộ bớt nhập liệu thủ công, hạn chế sai sót; thời gian giải quyết hồ sơ nhanh hơn; chi phí giấy tờ, lưu trữ cũng giảm xuống. Một hệ thống dữ liệu được kết nối tốt còn giúp tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Cải cách hành chính đôi khi không bắt đầu từ những điều quá lớn lao. Nó có thể bắt đầu từ việc bớt đi một tờ giấy photocopy, bỏ một bước công chứng, không yêu cầu khai lại thông tin đã có sẵn, hay cho phép người dân nộp hồ sơ trực tuyến lúc nửa đêm mà không cần xin nghỉ làm để đến UBND phường. Khi thủ tục hành chính được thực hiện mọi lúc mọi nơi trên môi trường số, chính quyền cũng gần dân hơn theo đúng nghĩa của một nền hành chính phục vụ.
Bình luận (0)