Khi Đà Lạt trở thành giảng đường, di sản kiến trúc thành chất liệu sáng tạo

Ngày 24.8 tại Đà Lạt, Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM (UAH) khai mạc Festival Thiết kế và nghệ thuật Đà Lạt 2026 (Dalat Design Art Atelier 2026 - DDAA 2026). Sự kiện mở ra một cách tiếp cận mới trong đào tạo, khi hoạt động học tập không chỉ diễn ra trong giảng đường mà được đưa ra không gian đô thị, nơi di sản trở thành "lớp học", còn phố núi Đà Lạt trở thành một "studio" rộng lớn.

ẢNH: LÂM VIÊN

Tham dự lễ khai mạc có Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh; ông Đinh Văn Tuấn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng; ông Tôn Thiện San, Giám đốc Sở VH-TT-DL Lâm Đồng, cùng lãnh đạo các trường đại học, chuyên gia, giảng viên và sinh viên.

132 sinh viên kiến trúc cùng học từ không gian đô thị Đà Lạt

Festival diễn ra trong 6 ngày, từ 23 - 28.8, với chủ đề "Hiểu di sản - Kiến tạo - Lan tỏa". Chương trình quy tụ 132 sinh viên đến từ 9 trường đại học trên cả nước tham gia các hoạt động atelier (Xưởng hoặc phòng làm việc của nghệ sĩ, nhà thiết kế-nơi họ vẽ, tạo mẫu, chế tác hoặc thực hành nghề nghệ thuật), workshop, trại sáng tác, tọa đàm khoa học, triển lãm và giao lưu nghệ thuật.

Thay vì tiếp cận di sản qua sách vở, hình ảnh hay tư liệu, sinh viên sẽ trực tiếp đến những không gian mang giá trị về kiến trúc, cảnh quan, văn hóa và lịch sử của Đà Lạt để quan sát, ký họa, nghiên cứu và sáng tác.

Qua trải nghiệm thực tế, những câu chuyện về nơi chốn, con người và đời sống đô thị sẽ trở thành chất liệu để người học hình thành ý tưởng, nhìn nhận di sản bằng góc nhìn đương đại.

ẢNH: LÂM VIÊN

PGS-TS-KTS Phạm Trọng Thuật, Hiệu trưởng Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM, cho biết DDAA 2026 được tổ chức với thông điệp "Sáng tạo từ di sản", nhân dấu mốc 50 năm thành lập trường trong dòng chảy 100 năm đào tạo kiến trúc sư tại Việt Nam.

Với Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM, sự kiện tại Đà Lạt còn mang ý nghĩa của một hành trình trở về với cội nguồn lịch sử. Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (tiền thân của Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM) từng đặt cơ sở tại Đà Lạt trong giai đoạn 1945 - 1950, trước khi tiếp tục phát triển qua nhiều chặng đường đào tạo kiến trúc tại Việt Nam.

ẢNH: LÂM VIÊN

Theo ông Phạm Trọng Thuật, festival cũng là dịp để nhà trường thử nghiệm mô hình gắn kết giữa đào tạo đại học với thực tiễn địa phương. "Những vấn đề của Đà Lạt trở thành chất liệu học tập, những ý tưởng của người trẻ có cơ hội được hình thành trực tiếp từ việc tiếp xúc với không gian và đời sống thực tế", ông nói.

DDAA 2026 được định hướng tổ chức thường niên tại Đà Lạt, từng bước tạo nên một không gian gặp gỡ giữa các trường đại học, giới chuyên môn, nghệ sĩ, nhà thiết kế và cộng đồng sáng tạo.

Khi di sản trở thành đề bài cho người trẻ

Đà Lạt được biết đến với hệ thống kiến trúc, cảnh quan và những giá trị văn hóa tạo nên bản sắc riêng. Việc Đà Lạt được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các thành phố sáng tạo trong lĩnh vực âm nhạc càng đặt ra yêu cầu phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của văn hóa và sáng tạo trong phát triển đô thị.

DDAA 2026 lựa chọn chính Đà Lạt làm không gian thực hành. Tại đây, sinh viên không chỉ quan sát những gì đang hiện hữu mà còn được đặt trước những câu hỏi về bảo tồn, phát huy giá trị cảnh quan, kiến trúc, văn hóa và không gian đô thị.

ẢNH: LÂM VIÊN

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh đánh giá cao cách tiếp cận của festival khi đưa hoạt động học tập ra khỏi những không gian quen thuộc của giảng đường và studio.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, việc để di sản trở thành một lớp học, đô thị trở thành một studio và những vấn đề của địa phương trở thành "đề bài" cho sáng tạo là hướng tiếp cận cần được khuyến khích trong giáo dục đại học.

Thứ trưởng cũng bày tỏ mong muốn Festival Thiết kế và nghệ thuật Đà Lạt từng bước trở thành không gian sáng tạo có uy tín, nơi những giá trị di sản được kết nối với tinh thần đổi mới của thế hệ trẻ, qua đó góp phần làm phong phú thêm sức sống của Đà Lạt - thành phố sáng tạo.

ẢNH: LÂM VIÊN

Phát biểu chào mừng, ông Đinh Văn Tuấn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, cho biết vào cuối năm 2026, tỉnh sẽ tổ chức Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI. Trong chuỗi hoạt động hướng tới sự kiện này, DDAA 2026 được xem là một hoạt động có ý nghĩa, góp phần khơi gợi tinh thần sáng tạo và tăng thêm sự kết nối giữa văn hóa, nghệ thuật với đời sống đô thị.

Lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng kỳ vọng các chuyên gia, giảng viên và sinh viên sẽ có thêm những ý tưởng, đề xuất thiết thực trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản, cảnh quan và kiến tạo không gian đô thị Đà Lạt.