Khi học sinh mong có người để chia sẻ, được hướng nghiệp sớm

Hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 và ngày Quốc tế thiếu nhi 1.6, sáng 29.5, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức chương trình "Lãnh đạo thành phố gặp gỡ, lắng nghe thiếu nhi" với chủ đề "Thiếu nhi thành phố Bác vững bước tiến vào kỷ nguyên mới".

Không có ai để chia sẻ nên tìm đến thế giới ảo

Chỉ ra một thực trạng rất đáng lo ngại nhưng đang tồn tại phổ biến trong đời sống của thanh thiếu niên, Cao Quỳnh Thư, lớp 8A4, Trường THCS Thái Văn Lung, P.Tam Bình, chia sẻ: "Hiện nay trong cuộc sống và học tập, những bạn trẻ như chúng em thường gặp phải các vấn đề về tâm lý; không biết ai để chia sẻ, không có người để tâm sự. Nếu chia sẻ với ba mẹ, chúng em bị khoảng cách thế hệ và gặp vấn đề về cách nói chuyện với nhau; nói với bạn bè thì không đủ trải nghiệm, thấu hiểu và đồng điệu về tính cách; tâm sự với thầy cô, chúng em ngại ngùng, lo sợ".

Từ thực tiễn đó, Thư cho biết khi tâm tư không được giải quyết kịp thời, nhiều bạn có xu hướng tìm đến những hội, nhóm trên mạng xã hội hoặc nhờ AI để chia sẻ nhưng những lời khuyên đó không đến từ thế giới thật sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy đi kèm. Thư mong: "Trước khi để học sinh tìm đến thế giới ảo, hãy cho chúng em cánh tay đủ vững tin, đủ thấu hiểu, đủ lắng nghe để chúng em chia sẻ hết tâm sự của mình".

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Cũng quan tâm về vấn đề sức khỏe tinh thần của học sinh, Nguyễn Ngọc Bảo An, lớp 6/1, Trường THCS Thông Tây Hội, P.Thông Tây Hội, đề xuất "Hệ thống cảnh báo cảm xúc trực tuyến".

Bảo An cho rằng khi trẻ em tham gia mạng xã hội, hệ thống này sẽ dùng AI để nhận diện cảm xúc qua cách viết hoặc hành vi. Nếu phát hiện trẻ em đang buồn, bị bắt nạt, hoặc có dấu hiệu căng thẳng, hệ thống sẽ gửi cảnh báo cho cha mẹ hoặc thầy cô để kịp thời hỗ trợ. Ví dụ, nếu một bạn nhỏ viết nhiều câu buồn bã, hệ thống sẽ nhắc nhở người lớn quan tâm...

Cậu học trò Nguyễn Khang, lớp 5/2, Trường tiểu học Phú Lợi, P.Phú Lợi, thì cho rằng trong kỷ nguyên mới học sinh cần học những bộ môn như công dân số, STEM và các bộ môn khoa học tự nhiên khác. Nhưng ở các địa phương xa trung tâm như Bình Dương hay Bà Rịa-Vũng Tàu cũ, thường học sinh chỉ được xem mô hình, xem qua sách giáo khoa, hoặc qua hình mẫu chứ không được tiếp xúc trực tiếp và không được làm.

Và Khang chia sẻ rất xúc động: "Mặc dù có thể chạm vào, có thể sờ vào nhưng đó không phải sản phẩm của chúng em. Chúng em muốn học, muốn làm, mặc dù sai, mặc dù xấu cũng được. Nhưng chúng em lại không có đủ vật dụng, giáo viên cũng không có đủ kinh nghiệm để trao đổi về những vấn đề đó".

Những đề xuất khiến lãnh đạo TP.HCM phải bất ngờ

Không chỉ là các câu chuyện về học hành, phát triển thể chất, sức khỏe tinh thần, mà những vấn đề "nóng" trong đời sống xã hội được các em rất quan tâm và gửi gắm kiến nghị, đề xuất giải pháp.

ẢNH: NỮ VƯƠNG

Mang đến kiến nghị về bảo tồn bản sắc di sản dân tộc trong lòng đô thị, Hoàng Minh Phước, lớp 9D2, Trường Việt Anh 3, P.Thủ Dầu Một, tâm huyết gửi gắm: "Em mong muốn thành phố hãy đầu tư vào những không gian văn hóa mở, nơi di sản trở thành nguồn dinh dưỡng tinh thần, giúp chúng em lớn lên với một định danh rõ ràng: là những công dân toàn cầu mang trong mình dòng máu và niềm tự hào của một thành phố có chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng biệt".

Ngoài ra, Minh Phước còn đề xuất các kiến nghị nhằm tối ưu hóa nguồn nhân lực tương lai. Theo Phước, các trường học cần có lộ trình hướng nghiệp sớm hơn, ngay từ lớp 7, 8, xem đây là "ngã rẽ vàng" để học sinh định vị bản thân và chọn đúng hướng: vừa học nghề vừa học văn hóa khi kết thúc bậc THCS; hoặc chọn đúng tổ hợp môn học phù hợp với sở trường, thay vì để đến lớp 12 mới được tư vấn.

Ngô Thị Khánh Vân, lớp 8/7, Trường THCS Vĩnh Lộc A, lại rất quan tâm đến vấn đề thực phẩm bẩn hiện nay. Khánh Vân cho rằng để giải quyết vấn đề thực phẩm bẩn, thành phố có thể áp dụng giải pháp "Tem đổi màu thông minh" hoạt động dựa trên cơ chế cảm biến sinh học và cảm biến nhiệt độ. Bên trong tem có chứa các chất phản ứng an toàn với khí và vi khuẩn sinh ra khi thực phẩm bắt đầu hư hỏng. Người mua chỉ cần quan sát màu sắc trên tem là có thể nhận biết mức độ an toàn của sản phẩm mà không cần dùng máy móc kiểm tra phức tạp.

"Giải pháp này thực tế vì tem có thể dán trực tiếp lên hộp sữa, thịt, cá, thức ăn chế biến sẵn hoặc suất ăn học đường. Nhờ đó, người dân, phụ huynh và học sinh sẽ dễ dàng phát hiện thực phẩm không an toàn trước khi sử dụng, góp phần hạn chế các vụ ngộ độc thực phẩm", Khánh Vân tâm huyết chia sẻ.

Lê Huỳnh Trâm, lớp 8I4, Trường THCS Hoa Lư, P.Tăng Nhơn Phú, thì cho rằng hiện nay, nhiều trường học đã bắt đầu triển khai "Thư viện số", giúp học sinh tra cứu sách và tài liệu thuận tiện hơn. Từ mô hình "Thư viện số" này, Trâm có ý tưởng tích hợp thêm nhiều ứng dụng hơn nữa.

"Em mong muốn thư viện số này có những chuyên mục để học sinh chia sẻ ý tưởng về bảo vệ môi trường, phân loại rác, giảm nhựa và cải tạo kênh rạch xanh - sạch - đẹp; không xả rác xuống cống, chia sẻ sáng kiến chống ngập và bảo vệ môi trường sống; học kỹ năng tham gia giao thông văn minh, góp phần giảm ùn tắc và tai nạn giao thông…", Trâm bày tỏ.

Mang những tâm tư từ đặc khu Côn Đảo, Đỗ Ngọc Hà Phương, lớp 8E, Trường THCS Lê Hồng Phong, đề xuất: "Em mong muốn lãnh đạo thành phố nghiên cứu xây dựng một ứng dụng hoặc trang web mang tên "Digiwave - Làn sóng số" dành riêng cho học sinh tại các khu vực vùng sâu vùng xa nói chung và Côn Đảo nói riêng nhằm tăng cường kết nối học tập giữa học sinh nơi đây với học sinh và giáo viên tại trung tâm thành phố".

Thế hệ sẵn sànggánh vác sứ mệnh của đất nước

Phát biểu kết luận chương trình, ông Võ Văn Minh, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM, cho biết được nghe những mong muốn, ước mơ và suy nghĩ của các cháu thiếu nhi, lãnh đạo thành phố thật sự vui mừng, xúc động và bất ngờ trước sự chân thành, tự tin và trưởng thành của các cháu; cũng như bất ngờ với những ý kiến sâu sắc, mới mẻ thể hiện sự quan tâm và quan sát tinh tế đối với đời sống xã hội.

Ông Minh cho biết trong các ý kiến hôm nay có những đề xuất có thể triển khai ngay nhưng cũng có những mong muốn cần sự chuẩn bị và kiên trì trong nhiều năm tới. Nhắn gửi đến các em thiếu nhi, ông Võ Văn Minh nói: "Hôm nay là những đội viên xuất sắc, ngày mai các cháu sẽ là những đoàn viên ưu tú, những công dân toàn cầu am hiểu và có tình yêu, niềm tự hào sâu sắc về đất nước; sẵn sàng gánh vác sứ mệnh xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc".

Ông Minh cũng mong các phụ huynh hãy dành nhiều thời gian hơn để lắng nghe con trẻ bằng sự thấu hiểu. Đồng thời mong muốn các thầy cô giáo, cán bộ phụ trách Đội sẽ dành cho các em không chỉ tri thức mà còn cả tình yêu, sự kiên nhẫn và trách nhiệm. Mỗi nhà trường cần thật sự trở thành nơi các em cảm thấy an toàn, được tôn trọng, được sáng tạo và phát triển toàn diện.