Khi người lớn 'lùi lại đúng lúc', các bé gái ở TP.HCM thay đổi thế nào?

Vừa qua, Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em TP.HCM phối hợp với văn phòng đại diện tại Việt Nam của Save the Children International tổ chức hội nghị tổng kết hợp phần "Thế hệ trẻ làm chủ tương lai (Girls Unstoppable)" thuộc dự án "Kết nối và cung cấp dịch vụ hỗ trợ nhằm hướng tới mục tiêu đảm bảo quyền của các nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn TP.HCM".

Giúp bé gái tự tin hơn

Dự án triển khai từ tháng 9.2025 đến tháng 8.2026 tại 19 trường THCS và trường tình thương/phổ cập ở TP.HCM, tập trung vào 3 nhóm đối tượng là trẻ em gái nòng cốt (từ 10 -13 tuổi), giáo viên nòng cốt, ban giám hiệu nhà trường.

Mục tiêu để tăng cường năng lực, tiếng nói và sự an toàn của các bé gái tại TP.HCM thông qua môi trường học tập an toàn, bình đẳng giới và các kỹ năng lãnh đạo thực tiễn.

Ảnh: Phan Diệp

Ảnh: Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP.HCM

Thông qua các mô hình như câu lạc bộ nữ sinh, đối thoại học đường, phòng tham vấn học đường, không gian học tập thông qua vui chơi và các hoạt động giáo dục cảm xúc xã hội, dự án góp phần xây dựng môi trường học đường thân thiện, an toàn và tôn trọng tiếng nói của trẻ em.

Nhiều trường học đã ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi của học sinh về bình đẳng giới, phòng chống bạo lực học đường và xây dựng văn hóa ứng xử tích cực.

Ông Phạm Đình Nghinh, Phó chủ tịch thường trực Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP. HCM cho biết: "Một trong những thành công nổi bật nhất của dự án là sự thay đổi rõ nét về sự tự tin, khả năng lãnh đạo và mức độ tham gia của trẻ em gái trong các hoạt động học đường. Các em không chỉ là người tham gia mà còn trực tiếp đề xuất sáng kiến, lập kế hoạch, điều phối hoạt động câu lạc bộ, dẫn dắt các buổi truyền thông và tham gia đối thoại với nhà trường, giáo viên và phụ huynh".

Ảnh: Phan Diệp

Làm sao để đánh thức sự tự tin của trẻ em gái

Bà Phạm Thị Định, đại diện ban giám hiệu Trường THCS Tân Phú Trung chia sẻ: "Một trong những hoạt động khiến chúng tôi ấn tượng nhất đó là các cuộc đối thoại 3 bên giữa nhà trường, học sinh, phụ huynh. Chúng tôi được lắng nghe nhiều hơn, học sinh mạnh dạn bày tỏ những tâm tư, nguyện vọng của mình. Đây là dịp để nhà trường nhìn lại các hành vi, thái độ trong việc dạy học và hiểu học sinh của mình hơn".

Sơ Trần Thị Châm, điều phối hoạt động tại Trường Phổ cập Tam Hà - lớp tình thương nhỏ hoạt động từ 2008 đến nay đã có 800 học sinh đến từ các gia đình có nhiều hoàn cảnh khó khăn khác nhau. Trong 1 năm tham gia dự án, sơ Châm chia sẻ nhiều thay đổi rõ rệt của bản thân trong việc chăm sóc và dạy học.

Ảnh: Phan Diệp

Theo sơ Châm, việc tin tưởng vào trẻ nhiều hơn là điều rất quan trọng. Khi được trao cơ hội và tin tưởng, trẻ có khả năng tự lên ý tưởng, phân công và điều phối công việc. Nguyên tắc là: không làm thay những gì trẻ có thể tự làm và không trả lời thay những gì trẻ có thể tự suy nghĩ.

Ngoài ra, giáo viên cũng cần lắng nghe trẻ sâu hơn. Việc có mặt không đồng nghĩa với tham gia". Sự tham gia thực sự chỉ có khi tiếng nói của trẻ có giá trị và lựa chọn của trẻ được tôn trọng.

Người lớn thay vì luôn đi đầu chỉ đạo nên cần biết "lùi lại đúng lúc" để tạo khoảng trống cho trẻ chủ động phát triển, không chiếm lấy cơ hội trưởng thành của các em. Phương pháp "học thông qua chơi" giúp trẻ hòa đồng, biết lắng nghe và đoàn kết hơn.

Đánh giá năng lực giáo viên: Năng lực không nằm ở việc giữ lớp trật tự hay kiểm soát kỷ luật tốt, mà là ở khả năng kiến tạo không gian cho trẻ được trải nghiệm và tham gia, dù đôi khi lớp học có thể hơi ồn ào.

Ảnh: Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP.HCM

Em Bùi Châu Linh, học sinh Trường THCS Nguyễn Trãi – CLB Nắng ban mai chia sẻ: "Trước đây, em từng nghĩ rằng tiếng nói của học sinh chúng em là rất nhỏ và việc học chỉ thông qua ghi chép. Sau thời gian được tham gia nhiều hoạt động của dự án, em đã tự tin bày tỏ ý kiến của mình, mạnh dạn phát biểu trong giờ học, năng nổ tham gia các hoạt động tập thể có nhiều trải nghiệm học tập thông qua các trò chơi, trải nghiệm thực tế...".

Ảnh: Phan Diệp

Ảnh: Phan Diệp

Ảnh: Phan Diệp

Bà Lê Thị Thanh Hương, Trưởng đại diện tổ chức Save the Children International cho rằng, những tác động này được bền vững, ban quản lý dự án kêu gọi sự đồng hành mạnh mẽ hơn nữa từ lãnh đạo các cấp chính quyền và các bên liên quan. Việc tích hợp các mô hình thành công như câu lạc bộ nữ sinh vào kế hoạch năm học chính thức của nhà trường cũng là một điều hết sức cần thiết.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Tăng Minh, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM bày tỏ sự xúc động khi lắng nghe những lời chia sẻ, phát biểu đầy tự tin của các bé gái.

Ông Minh mong muốn hoạt động của dự án sẽ được các trường học duy trì, tiếp nối giá trị trong tương lai. Đồng thời, ông cũng mong muốn các đơn vị liên quan có thể tổ chức thêm nhiều dự án tương tự, mở rộng đối tượng đến các trẻ em nam với phạm vi địa bàn rộng hơn.