Khó quản được dạy thêm ngoài nhà trường

CHƯA RÕ TIÊU CHÍ, MỨC KINH PHÍ KHI DẠY THÊM NGOÀI NHÀ TRƯỜNG

Thông tư 29 về quản lý dạy thêm, học thêm quy định người dạy thêm ngoài nhà trường phải có năng lực chuyên môn phù hợp với môn học dạy thêm. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng hiện chưa có căn cứ cụ thể để xác định và kiểm chứng, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra trong quá trình thực hiện. Đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu, bổ sung quy định cụ thể về tiêu chí hoặc căn cứ xác định năng lực chuyên môn của người dạy thêm ngoài nhà trường, làm cơ sở cho công tác quản lý, kiểm tra và giám sát trong quá trình tổ chức thực hiện.

Trước ý kiến này, Bộ GD-ĐT cho rằng dạy thêm, học thêm không thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của luật Đầu tư, nên thông tư không đặt ra hệ thống tiêu chí, điều kiện chuyên môn riêng. Việc xác định năng lực chuyên môn được thực hiện theo các quy định pháp luật có liên quan thông qua văn bằng, chứng chỉ và hồ sơ chuyên môn hiện hành.

Về kinh phí học thêm ngoài nhà trường, có ý kiến thắc mắc quy định mức thu học phí dạy thêm ngoài nhà trường do thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh (HS), HS và cơ sở dạy thêm. Tuy nhiên, chưa có khung hoặc mức trần định hướng, dẫn đến mức thu khó kiểm soát. Đề nghị Bộ GD-ĐT bổ sung quy định về khung hoặc mức trần thu học phí dạy thêm nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và phù hợp với điều kiện kinh tế của từng vùng.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Bộ GD-ĐT lý giải: Thẩm quyền quy định cụ thể việc quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn, bao gồm các nội dung cần thiết phù hợp với điều kiện KT-XH của từng địa phương, thuộc UBND tỉnh. Việc quy định mức thu theo nguyên tắc thỏa thuận, kèm yêu cầu công khai, minh bạch là phù hợp với tính chất hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường; việc ban hành khung hoặc mức trần nếu cần do địa phương xem xét, quyết định, bảo đảm linh hoạt và thống nhất với cơ chế phân cấp, phân quyền hiện hành.

Dù vậy, nhiều sở GD-ĐT khi tham gia góp ý dự thảo sửa Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm đã nêu thực tế dù có quy định trách nhiệm quản lý của cấp xã đối với các cơ sở dạy thêm nhưng đội ngũ cán bộ cấp xã hiện nay còn mỏng, chủ yếu kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện đầy đủ chức trách quản lý theo quy định.

Từ đó, đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu bổ sung quy định hoặc hướng dẫn cụ thể về cơ chế phối hợp, hỗ trợ chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy thêm ở cấp xã.

Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT khẳng định nội dung phân công, phối hợp và hỗ trợ trong quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm thuộc thẩm quyền quy định cụ thể của UBND cấp tỉnh. Thông tư sửa đổi không quy định chi tiết nhằm bảo đảm nguyên tắc phân cấp, phân quyền và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

CHƯA QUY ĐỊNH VỀ SỐ TIẾT, SĨ SỐ HỌC SINH...

Sở GD-ĐT An Giang băn khoăn dự thảo thông tư sửa đổi chưa quy định cụ thể về số tiết dạy thêm, sĩ số HS mỗi lớp, cũng như các yêu cầu bảo đảm an toàn cho HS, môi trường sư phạm, trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm của người dạy (trường hợp người dạy không phải là giáo viên (GV) của bất kỳ cơ sở giáo dục nào), cùng điều kiện cơ sở vật chất đối với hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường.

Cơ quan soạn thảo của Bộ GD-ĐT phản hồi rằng hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường liên quan tới nhiều quy định của pháp luật thuộc thẩm quyền quản lý của địa phương. Dự thảo thông tư nhằm quy định nguyên tắc quản lý, trách nhiệm của cơ sở giáo dục, nhà giáo và các tổ chức, cá nhân liên quan, tập trung vào việc phòng ngừa tiêu cực, bảo đảm công bằng trong giáo dục phổ thông, không nhằm xây dựng một hệ thống điều kiện chi tiết tương đương với quy định về ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.

Việc quy định số tiết và sĩ số học thêm chỉ áp dụng đối với dạy thêm, học thêm trong nhà trường, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật chuyên ngành, quy định bởi điều lệ trường phổ thông. Việc bảo đảm an toàn cho người học, môi trường sư phạm, điều kiện cơ sở vật chất, tiêu chuẩn của người dạy, hiện đã và đang được điều chỉnh bởi các quy định của pháp luật có liên quan như pháp luật về giáo dục, lao động, PCCC, y tế, an ninh trật tự và các quy định của chính quyền địa phương.

Dự thảo thông tư tiếp cận theo hướng yêu cầu tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật hiện hành, đồng thời giao trách nhiệm cho cơ quan quản lý giáo dục địa phương trong việc hướng dẫn, kiểm tra, giám sát phù hợp với điều kiện thực tế.

Dự thảo yêu cầu GV phải báo cáo chi tiết về môn học, địa điểm, hình thức và cả "mối quan hệ với chủ thể đăng ký kinh doanh". Về nội dung này, có ý kiến cho rằng dù văn bản nêu điều này không phải là "điều kiện cho phép", nhưng việc phải giải trình khi có người thân đứng tên kinh doanh có thể tạo tâm lý e ngại, bị giám sát quá mức hoặc bị phân biệt đối xử tại đơn vị công tác.

Bộ GD-ĐT lý giải: "Quy định trên không phải là điều kiện hạn chế quyền dạy thêm của GV, không mang tính phân biệt đối xử, mà là biện pháp quản lý cần thiết, phù hợp với yêu cầu tăng cường kỷ cương, trách nhiệm giải trình trong môi trường giáo dục".

ảnh: Nhật Thịnh

THANH TRA, KIỂM TRA DẠY THÊM NGOÀI NHÀ TRƯỜNG THẾ NÀO?

Cũng có ý kiến đề xuất cần quy định cụ thể về số lần thanh kiểm tra việc dạy thêm, học thêm. Cụ thể: "Việc thanh tra, kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm được thực hiện ít nhất 2 lần trong một năm học; theo nguyên tắc công khai, khách quan, đúng thẩm quyền; kịp thời phát hiện, xử lý theo quy định của pháp luật đối với các hành vi vi phạm; xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm".

Tuy nhiên, theo Bộ GD-ĐT, việc quy định cứng số lần thanh tra, kiểm tra trong thông tư có thể làm phát sinh áp lực hành chính, không phù hợp với nguyên tắc quản lý theo rủi ro, đồng thời không bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện tại các địa phương. Nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự và việc xử lý vi phạm trong thanh tra, kiểm tra hiện đã được quy định đầy đủ tại pháp luật về thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, tái phạm. Dự thảo tiếp cận theo hướng giao cơ quan quản lý theo thẩm quyền căn cứ tình hình thực tế để xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra phù hợp, bảo đảm hiệu quả quản lý, tránh chồng chéo và không phát sinh quy định, thủ tục mới.

Trong khi đó, đại diện Trường THPT Trần Văn Lắm (Cà Mau) đề nghị cơ quan quản lý cần kiểm tra, giám sát chặt hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường của GV và cho rằng vẫn còn tình trạng GV dạy thêm ngoài nhà trường chưa đúng quy định (nhất là cấp tiểu học).

Bộ GD-ĐT cho hay dự thảo đã bổ sung quy định về thiết lập và công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh ở các cấp quản lý, từ cơ sở giáo dục, UBND cấp xã đến sở GD-ĐT. Đây là giải pháp nhằm tăng cường giám sát của toàn xã hội, kịp thời tiếp nhận, xử lý các phản ánh, kiến nghị, góp phần ngăn ngừa vi phạm, bảo đảm việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm được nghiêm túc, đúng pháp luật.

Đồng thời dự thảo cũng bổ sung quy định, đổi mới cách tiếp cận trong thanh tra, kiểm tra theo hướng công khai, khách quan, đúng thẩm quyền; ưu tiên nhắc nhở, chấn chỉnh, hướng dẫn khắc phục đối với các vi phạm lần đầu, chưa gây hậu quả nghiêm trọng; xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, tái phạm, ép buộc hoặc trục lợi từ hoạt động dạy thêm, học thêm.