Khốn khổ sống cạnh bãi rác Đông Nam

Ô NHIỄM HÀNH HẠ NGƯỜI DÂN

Khu xử lý rác thải Đông Nam hoạt động từ tháng 9.2014 bằng hình thức chôn lấp, do Công ty CP Môi trường và công trình đô thị Thanh Hóa quản lý, vận hành. Đến cuối tháng 3.2025, sau khi hoàn thành Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam, Công ty CP đầu tư và phát triển công nghệ môi trường ECOTECH (gọi tắt là Công ty ECOTECH, chủ đầu tư nhà máy) được vận hành thử nghiệm, và chính thức được cho tiếp nhận, xử lý rác thải công suất 500 tấn/ngày từ ngày 1.1.2026 (kể từ ngày này dừng việc chôn lấp rác), bằng công nghệ phân loại, sản xuất phân hữu cơ vi sinh, tái chế nhựa và đốt rác.

ẢNH: MINH HẢI

Suốt 12 năm qua, khu xử lý rác thải Đông Nam luôn trong tình trạng quá tải và liên tục gây ô nhiễm (kể cả khi chôn lấp lẫn khi xử lý rác thải theo công nghệ của Công ty ECOTECH), khiến người dân xung quanh vô cùng bức xúc, buộc họ phải nhiều lần tập trung chặn xe chở rác vào bãi.

Tìm về Khu phố Hạnh Phúc Đoàn (P.Đông Quang), là khu dân cư gần nhất (chỉ cách khoảng 500 m) với nhà máy xử lý rác thải của Công ty ECOTECH, PV Thanh Niên ấn tượng về "làng quê đáng sống" khi thấy hệ thống đường giao thông từng ngõ đều được đổ bê tông rộng rãi, mặt tường rào giáp đường của các gia đình đều sơn màu vàng giống nhau, và còn trang trí họa tiết, hoa văn. Tuy nhiên khi trò chuyện với người dân mới biết cuộc sống của họ khốn khổ đến mức nào vì ô nhiễm từ bãi rác.

ẢNH: MINH HẢI

Tiếp xúc với nhiều người dân, họ đều có tâm trạng vô cùng bức xúc bởi mùi hôi thối, ruồi nhặng từ bãi rác đổ vào nhà dân, len lỏi đến từng mâm cơm, chén nước. Ông Văn Doãn Thái (55 tuổi, ngụ Khu phố Hạnh Phúc Đoàn) nói: "Từ khi bãi rác hoạt động, cuộc sống của chúng tôi muôn vàn khó khăn, vất vả vì bị mùi hôi thối, ruồi nhặng tấn công. Chúng tôi đã kêu cứu nhiều cấp, ban ngành, và nhiều cán bộ về chứng kiến, ghi nhận, nhưng ô nhiễm vẫn diễn ra. 12 năm qua chúng tôi ăn không ngon, ngủ cũng không ngon nên sức khỏe sa sút nghiêm trọng. Ngày 31.12.2025, Công ty ECOTECH ban hành bản cam kết không để xảy ra hôi thối, hoặc nếu hôi thối sẽ xử lý ngay, nhưng cam kết đó không được thực hiện nghiêm, mùi hôi thối vẫn diễn ra".

Cũng theo ông Thái, kể từ khi nhà máy xử lý rác thải công nghệ mới của Công ty ECOTECH hoạt động (từ ngày 1.1.2026) cho đến ngày 25.2, nhiều lần xảy ra hôi thối, ruồi nhặng bay vào nhà rất nhiều, buộc người dân nhiều lần lập dựng lán, tập trung trước cổng nhà máy để chặn xe chở rác. Lần gần đây nhất người dân chặn xe chở rác là ngày 18.2 (tức mùng 2 tết) khi nhà nhà đang sum vầy, vui vẻ đón tết Nguyên đán thì mùi hôi thối nồng nặc và ruồi nhặng bao trùm khắp làng trên xóm dưới, xóa tan những tiếng cười, lời chúc năm mới.

ẢNH: MINH HẢI

"Khổ hết nói nổi, ngày tết làm mâm cơm thắp hương ông bà tổ tiên, đặt lên bàn thờ cũng phải úp cái lồng bàn chứ không dám hở ra. Que hương thắp lên thì ruồi bu kín từ chân cho đến ngọn hương. Còn mùi thì hôi thối nồng nặc. Tưởng chỉ kéo dài một hai tiếng sẽ xử lý được, nhưng liên tục mấy ngày tết vừa rồi không ngày nào yên, hôi thối không chịu nổi nên mùng 2 tết chúng tôi phải tập trung chặn xe chở rác. Anh em xa gần về nhà tôi chơi tết, họ cũng chỉ chúc qua loa, ngồi dăm ba phút rồi đi ngay chứ không chịu nổi. Còn chúng tôi thì biết đi đâu, thối cũng phải chịu, và đã chịu nhiều năm qua rồi, không biết phải làm sao", ông Văn Doãn Ái (57 tuổi, ngụ Khu phố Hạnh Phúc Đoàn) bức xúc kể.

ẢNH: MINH HẢI

SỐNG CHUNG VỚI Ô NHIỄM ĐẾN BAO GIỜ ?

Do người dân không cho xe chở rác vào bãi, nên từ ngày 18.2 đến nay lượng rác thải ở khu vực 7 phường trung tâm (khu vực TP.Thanh Hóa cũ) và một số vùng lân cận bị ùn ứ hàng ngàn tấn ở các lề đường, vỉa hè hoặc các điểm tập kết rác tạm thời.

Trong cuộc đối thoại với người dân do UBND P.Đông Quang tổ chức chiều ngày 25.2 vừa qua, trước đại diện của Sở NN-MT, Công an tỉnh Thanh Hóa và các doanh nghiệp liên quan, người dân tha thiết mong các cấp có thẩm quyền bằng cách nào đó chấm dứt tình trạng ô nhiễm, trả lại môi trường trong lành. Một người khác cho biết đây là lần thứ 10 (tính đến cuộc đối thoại chiều ngày 25.2) tham dự đối thoại, phản ánh về ô nhiễm với chính quyền và các cơ quan chức năng, nhưng rồi vẫn một điệp khúc "ô nhiễm - đối thoại - rồi lại ô nhiễm".

ẢNH: MINH HẢI

Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Trần Văn Hòa, Tổng giám đốc Công ty ECOTECH, thừa nhận từ khi được thu gom xử lý rác đã nhiều lần xảy ra mùi hôi thối, và ruồi nhặng ảnh hưởng đến cuộc sống người dân. Đối với lần ô nhiễm từ ngày mùng 2 tết, ông Hòa lý giải do lượng rác dịp tết Nguyên đán tăng đột biến, có ngày tiếp nhận đến 1.200 tấn, trong khi công suất tối đa của nhà máy chỉ 500 tấn rác/ngày nên xảy ra tình trạng quá tải, ùn ứ, xử lý mùi không kịp gây nên ô nhiễm. Về giải pháp, ông Hòa cho biết công ty sẽ tiếp tục đầu tư thêm hệ thống xử lý rác để khi có sự cố hoặc tình huống bất ngờ vẫn đảm bảo được quá trình xử lý rác liên tục, tránh tình trạng quá tải gây mùi hôi thối.

Cũng tại buổi đối thoại trên, ông Nguyễn Hữu Sáng, Phó chủ tịch UBND P.Đông Quang, cho biết UBND phường luôn sát cánh, đồng hành cùng người dân. Tuy nhiên, với tình trạng ô nhiễm từ bãi rác thì phường chỉ dừng lại ở việc tổ chức đối thoại, ghi nhận ý kiến để báo cáo UBND tỉnh chỉ đạo, xử lý.

Ông Hồ Viết Lân, Giám đốc Công ty CP Môi trường và công trình đô thị Thanh Hóa (đơn vị thu gom rác thải trong khu dân cư để đưa về Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam), cho biết những lần người dân chặn xe chở rác vào bãi rác Đông Nam, đơn vị này phải vận chuyển rác đến các nhà máy xử lý ở Khu kinh tế Nghi Sơn hoặc P.Bỉm Sơn (Thanh Hóa), nhưng cũng xử lý không kịp lượng rác thải ra hằng ngày nên xảy ra ùn ứ.

Riêng đợt ùn ứ từ ngày 18.2, Công ty CP Môi trường và công trình đô thị Thanh Hóa đang chuyển tạm thời khoảng 70% rác hằng ngày đến nhà máy xử lý rác ở P.Bỉm Sơn (Thanh Hóa) để xử lý. Cho đến ngày 1.3, ở nhiều khu vực, khu dân cư vẫn tồn tại rác nhiều ngày chưa được thu gom, xảy ra ùn ứ nhiều nơi.

Như vậy, chưa biết khi nào tình trạng ùn ứ rác thải ở 7 phường trung tâm tỉnh Thanh Hóa và một số vùng khác mới được giải quyết, và không ai dám đảo bảo Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam sẽ không còn gây ô nhiễm.