Live Kích cầu tiêu dùng từ chính sách thuế, phí phù hợp với hộ kinh doanh

Lượng tiền mặt trên thị trường giảm mạnh 

TS Phạm Viết Thuận đặt vấn đề là muốn phát triển kinh tế xã hội, quốc gia nào cũng đặt tầm quan trọng của tiêu dùng lên hàng đầu. Với Việt Nam, không riêng gì năm nay, từ 2024 đã xuất hiện giảm tỷ lệ tiêu dùng, nay hiện tượng đó trở lại. Hiện tiêu dùng nội địa giảm bởi bị tác động bởi 2 chính sách.

Thứ nhất, chính sách thuế, hóa đơn, kê khai khiến chi phí của hộ kinh doanh, nơi đang giải quyết hàng chục triệu lao động trong nền kinh tế bị ảnh hưởng rất lớn. Chi phí đầu vào tăng, chi phí tuân thủ tăng khiến không ít doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh rút khỏi thị trường, ảnh hưởng tới thu nhập của nhiều người lao động, ảnh hưởng đến tiêu dùng. 

ẢNH: ĐỘC LẬP

Thứ 2, tác động kép bởi biến động giá trên thị trường quốc tế. Biến động giá xăng dầu và vật tư khiến giá cả tất cả mặt hàng tiêu dùng và dịch vụ tăng bình quân 20 - 22%. Chẳng hạn, hàng vật tư xây dựng, dự toán cát đá sỏi chỉ 315.000 đồng/m³ (năm 2024), hiện 680.000 đồng/m³. Nhiều doanh nghiệp cố gắng nhưng khi không cố nổi. Khó khăn tạo nên làn sóng thắt lưng buộc bụng của người dân trong chi tiêu và dịch vụ thiết yếu, tác động trực diện vào cung cầu hàng hóa sản xuất. Nếu không giải quyết được vấn đề, ảnh hưởng đến 42 ngành nghề khác, trong đó, 11 ngành nghề liên quan nhu yếu phẩm bị ảnh hưởng nhiều nhất. 

"Sức mua hàng hóa nội địa tuy tăng so với cùng kỳ năm trước 10,1% nhưng vẫn không đủ để thị trường phát triển bền vững. Hiện bức tranh thị trường vẫn có sự phân hóa rõ rệt do sức ép từ giá cả", TS Phạm Viết Thuận nêu rõ.

Kéo dài thời gian giảm thuế, phí đến hết 2027

Từ đó, TS Phạm Viết Thuận đề xuất Chính phủ có biện pháp tháo gỡ chính sách cho hộ kinh doanh nhằm bình ổn tăng trưởng trong tiêu dùng và dịch vụ với 2 nội dung. 

Thứ nhất, nên có chính sách về thuế khoán hộ từ 1- 5 tỉ đồng một năm, cho đóng thuế môn bài với 3 mức. Đồng thời khuyến khích các hộ kinh doanh cá thể tự khai, tự nộp thuế trên doanh thu thực tế theo tỷ lệ % và đăng ký xuất hóa đơn điện tử khi có nhu cầu. Không bắt buộc xuất hóa đơn hàng hóa nhưng phải có chứng từ ghi nhận nguồn gốc sản phẩm hàng hóa nhằm quản lý Nhà nước theo chuyên ngành phù hợp. "Nên nhớ một tiệm tạp hóa thôi có thể giải quyết việc làm cho 5 người giao hàng. 5 người này ít nhất nuôi 5 người nữa. Chính sách cho hộ kinh doanh cần xem xét lại bởi nó có tác động an sinh xã hội rất lớn", TS Phạm Viết Thuận nhấn mạnh.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Hộ kinh doanh, doanh nghiệp cần được đảm bảo tự do kinh doanh các ngành nghề theo luật Kinh doanh 2025, không hình sự hóa các vấn đề về thuế. "Trên thực tế các hộ kinh doanh không nộp ngân sách nhiều như doanh nghiệp nhưng giúp an sinh xã hội rất lớn, tạo công ăn việc làm cho khoảng 30 triệu con người trong xã hội, do đó rất cần được bảo hộ từ chính sách quốc gia từ Thủ tướng Chính phủ", ông Thuận nhấn mạnh.

Thứ 2, để kích cầu tiêu dùng trong những tháng còn lại, các cơ quan quản lý, Chính phủ cần nghiên cứu giảm thuế suất giá trị gia tăng của hàng hóa nhu yếu phẩm về 0% nhằm hỗ trợ một phần cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, giảm áp lực lạm phát. Phí thuế xăng dầu đang được giảm, có thể gia hạn giảm đến hết 2027, thay vì 30.6.2026 như hiện nay. Bên cạnh đó, các loại phí và lệ phí cần xem xét, rà soát loại bỏ. "Chính sách giảm, miễn thuế phí cần phải được rà soát, áp dụng để kích cầu. Theo tôi, 3 dòng thuế cần được xem xét. Đó là thuế  giá trị gia tăng; thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu; các loại phí thu bến bãi cũng cần xem tạm ngưng thu", ông Thuận gợi ý.