Kiến tạo thể chế mới để TP.HCM vươn mình

KIÊN TRÌ MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG 2 CON SỐ

Chiều 27.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn công tác T.Ư đến thăm và làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM về chuẩn bị kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh; tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; quy hoạch phát triển TP.HCM; tình hình phát triển KT-XH 4 tháng đầu năm 2026 và kế hoạch tăng trưởng kinh tế 2 con số, công tác bảo đảm an sinh xã hội; chuẩn bị sơ kết thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; những khó khăn, vướng mắc hiện nay của thành phố và kiến nghị, đề xuất.

Báo cáo tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định tăng trưởng 2 con số là mục tiêu chiến lược của TP.HCM. Ngay từ đầu năm, Thành ủy TP.HCM đã ban hành chỉ thị về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030, yêu cầu triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và nguyên tắc "6 rõ". 

Song song đó, TP.HCM tập trung giải quyết 4 vấn đề tồn đọng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao là xử lý kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường và thành phố không ma túy. Hiện TP.HCM hoàn thiện quy hoạch tổng thể, định hình rõ không gian, kêu gọi đầu tư các dự án trọng điểm; tập trung tháo gỡ các dự án tồn đọng để giải quyết dứt điểm.

Ảnh: TTXVN

Về hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, Chủ tịch UBND TP.HCM đánh giá sau gần 1 năm vận hành, bộ máy hoạt động ổn định, bảo đảm thông suốt, phục vụ người dân, doanh nghiệp hiệu quả hơn. TP.HCM đã sắp xếp, điều chuyển nhân sự giữa các địa phương, tăng cường cán bộ về cơ sở để đào tạo, bồi dưỡng cán bộ then chốt về đô thị, tài chính, đất đai, y tế…

Lãnh đạo TP.HCM kiến nghị Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ quan tâm, sớm ban hành nghị quyết mới về phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới, sớm ban hành luật Đô thị đặc biệt để tạo điều kiện giúp thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, thử nghiệm các mô hình phát triển mới và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất. "Hiện TP.HCM đã xây dựng dự thảo nghị quyết mới và đề cương luật Đô thị đặc biệt, sắp tới sẽ xin ý kiến các bộ, ngành, chuyên gia để hoàn thiện trình Bộ Chính trị xem xét", ông Được nói thêm.

SẮP CÓ NGHỊ QUYẾT MỚI VỀ PHÁT TRIỂN TP.HCM

Trước đề xuất trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ đồng tình với việc sớm ban hành nghị quyết mới của Bộ Chính trị thay thế Nghị quyết 31/2022 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP.HCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Hiện Văn phòng T.Ư Đảng đang lấy ý kiến các cơ quan về dự thảo nghị quyết mới, dự kiến sẽ ban hành trong tháng 5.2026, tạo cơ sở chính trị để tiến hành các công việc khác. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý nghị quyết mới và luật Đô thị đặc biệt phải phản ánh đúng vị thế, tầm vóc, sứ mệnh của TP.HCM.

Ảnh: TTXVN

Luật cần tập trung tạo đột phá về thể chế và quản trị; nâng cao tự chủ về tài khóa, tài chính hiện đại và cho phép TP.HCM giữ lại nguồn lớn hơn, chủ động trong huy động vốn. Bên cạnh đó, TP.HCM cũng sẽ được phép thử nghiệm thể chế mới về tài chính, công nghệ, trí tuệ nhân tạo; phân cấp mạnh và thiết kế các chính sách với đặc thù là một siêu đô thị, cơ chế trọng dụng nhân tài vượt trội. 

Dự kiến, luật Đô thị đặc biệt sẽ trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 2. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng gợi mở TP.HCM chủ động tham khảo các cơ chế trong luật Thủ đô vừa được Quốc hội thông qua để đưa vào luật Đô thị đặc biệt.

Cũng tại buổi làm việc, lãnh đạo các cơ quan T.Ư giải đáp, góp ý nhiều đề xuất của TP.HCM. Trưởng ban Tổ chức T.Ư Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh việc phân cấp, phân quyền cho cấp sở và cấp xã phải đi liền với phân bổ nguồn nhân lực và ngân sách, bao gồm chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển. 

Về đầu tư, ông Ngọc khuyến nghị nên đẩy mạnh giao các dự án hạ tầng về cho cấp xã. Riêng nguồn nhân lực, hiện TP.HCM đã bố trí đủ nhân lực 168 xã phường, nhưng khi phân thêm nhiệm vụ thì phải kiểm tra lại nguồn nhân lực về đầu tư, tài chính, đất đai. Ông Ngọc lưu ý phải bố trí nhân sự xuống cấp xã chứ không được biệt phái.

Trong khi đó, Trưởng ban Chính sách, chiến lược T.Ư Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh TP.HCM cần khẩn trương hoàn thiện, phê duyệt quy hoạch tổng thể theo đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng để làm cơ sở quản lý, kêu gọi đầu tư xây dựng các dự án trọng điểm. Đánh giá TP.HCM sau sáp nhập có nhiều lợi thế nhưng cũng nhiều thách thức, ông Nghị nhận định nếu không làm tốt quy hoạch thì các lợi thế sẽ trở thành vật cản trong quá trình phát triển thành phố. 

"Trong không gian phát triển mới, TP.HCM cần cấu trúc lại từ đô thị lõi truyền thống sang siêu đô thị đa cực, đa trung tâm", ông Nghị gợi ý; đồng thời lưu ý công tác quy hoạch cần định hình lại cấu trúc không gian phát triển, có mức độ ưu tiên khu vực chủ đạo, các trục phát triển, khung sinh thái, không gian tái thiết đô thị. TP.HCM cũng cần quan tâm nguồn lực cho các cực động lực để phát triển đột phá, chú trọng liên kết vùng trong quy hoạch để tránh tình trạng "đa cực trên hình thức nhưng đơn cực trong vận hành".

Ảnh: TTXVN

TP.HCM TIÊN PHONG TRIỂN KHAI CÁC NGHỊ QUYẾT CHIẾN LƯỢC

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm biểu dương năng lực tổ chức thực thi và khả năng thích ứng nhanh của TP.HCM trong giai đoạn chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gần 1 năm qua. Bên cạnh kết quả tích cực, TP.HCM cũng cần đánh giá kỹ mức độ linh hoạt, hiệu quả, gần dân của chính quyền cơ sở và sự phù hợp với yêu cầu quản trị của một đô thị đặc biệt, đa trung tâm, quy mô lớn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần sớm sơ kết mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phát huy những mặt phù hợp, đồng thời mạnh dạn kiến nghị điều chỉnh những nội dung chưa đáp ứng yêu cầu, đặc biệt là việc thể chế hóa mô hình quản trị đô thị phù hợp trong luật Đô thị đặc biệt.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý với quy mô lớn và độ mở kinh tế cao, TP.HCM cần chủ động hơn, bản lĩnh hơn, tầm nhìn phải xa hơn để xây dựng nền kinh tế tự lực, tự cường, thích ứng linh hoạt. Song song đó, TP.HCM phải nhận thức rõ mục tiêu tăng trưởng 2 con số không chỉ là đạt số tăng trưởng mà bỏ qua chất lượng, nền tảng tăng trưởng lâu dài. Địa phương cần chủ động, không để vốn, đất đai bị ách tắc, kể cả đầu tư công, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài. Các dự án được cấp phép đầu tư phải triển khai ngay, nếu không thì phải xử lý, không để nằm im lìm.

Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu TP.HCM cụ thể hóa sâu hơn các nghị quyết chiến lược của T.Ư, phù hợp thực tiễn để kiến tạo mô hình phát triển và là địa phương tiên phong đi đầu, biến nghị quyết thành thực tiễn sống động.

Liên quan đến công tác quy hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh TP.HCM cần đẩy nhanh công tác quy hoạch với tư duy mới, tầm nhìn xa, tích hợp đồng bộ và kết nối, có dư địa không gian cho tương lai. "Phải tránh tình trạng quy hoạch vừa phê duyệt xong thì đã lạc hậu", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, đồng thời yêu cầu quy hoạch là phải lấy con người làm trung tâm, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, xây dựng thành phố đáng sống, thông minh, sinh thái, giàu bản sắc.

Bên cạnh phát triển kinh tế - xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu TP.HCM cần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có bản lĩnh, có trí tuệ, đạo đức, năng lực, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới vì lợi ích chung. Đồng thời, địa phương cũng phải sàng lọc, thay thế kịp thời những người trì trệ, né tránh, sợ trách nhiệm, làm chậm tiến độ công việc.