Kỷ nguyên robotaxi bùng nổ

Từ Mỹ, Trung Quốc đến Trung Đông và Đông Nam Á, các tập đoàn công nghệ và vận tải đang chạy đua để chiếm lĩnh thị trường được dự báo có giá trị hàng chục tỉ USD trong vài năm tới. Tại Singapore, từ đầu tháng này, các công ty địa phương như Grab và ComfortDelGro bắt đầu hợp tác với các hãng công nghệ Trung Quốc để triển khai thử nghiệm dịch vụ robotaxi, theo tờ South China Morning Post.

Ảnh: Reuters

Ngành công nghiệp đang mở rộng

Robotaxi là phương tiện tự lái cấp độ cao, có khả năng vận hành mà không cần tài xế trong các khu vực được lập trình sẵn. Trong gần chục năm trở lại đây, công nghệ này đã chuyển từ phòng thí nghiệm ra đường phố, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong ngành giao thông đô thị.

Hiện nay, hai trung tâm phát triển robotaxi lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc. Tại Mỹ, các công ty như Waymo (thuộc Alphabet - tập đoàn sở hữu Google), Tesla đã triển khai hàng ngàn xe tự lái tại các thành phố như Phoenix (bang Arizona), San Francisco hay Los Angeles (cùng ở bang California), Austin (bang Texas). Trong khi đó, Trung Quốc đang vận hành các đội xe robotaxi quy mô lớn tại Bắc Kinh, Vũ Hán, Thâm Quyến và nhiều đô thị khác.

Trung Đông cũng nổi lên như một thị trường đầy tham vọng, khi các thành phố như Dubai hay Abu Dhabi (cùng ở UAE) đã mở cửa cho robotaxi hoạt động thử nghiệm với quy mô ngày càng lớn. Châu Âu và Nhật Bản cũng đang từng bước triển khai thử nghiệm trong môi trường đô thị phức tạp.

Tại Đông Nam Á, Singapore được xem là quốc gia tiên phong. Gần đây, hai hãng vận tải lớn là Grab và ComfortDelGro đã được phép hợp tác với các công ty công nghệ Trung Quốc là WeRide và Pony.ai để thử nghiệm robotaxi tại quận Punggol. Trong giai đoạn đầu, các xe vẫn có nhân viên an toàn ngồi phía sau vô lăng để can thiệp khi cần thiết, nhưng mục tiêu dài hạn là loại bỏ hoàn toàn tài xế. Quyền Bộ trưởng Giao thông Singapore Jeffrey Siow nói rằng đảo quốc đặt mục tiêu triển khai khoảng 100 - 150 chiếc robotaxi đến cuối năm nay.

Ảnh: AFP

Lợi ích và thách thức

Hiện tại, dịch vụ robotaxi được cho là chưa tạo ra lợi nhuận song các doanh nghiệp vẫn đang mở rộng quy mô vì tin rằng robotaxi sẽ trở thành một phần quan trọng của giao thông tương lai. Ngân hàng Goldman Sachs năm ngoái đánh giá rằng robotaxi là thị trường mang tính toàn cầu với tiềm năng tăng trưởng lớn, với quy mô có thể đạt hơn 25 tỉ USD vào năm 2030. Waymo, hãng dịch vụ robotaxi của Alphabet, một trong những "ông lớn" của thị trường, cho biết đã được định giá 126 tỉ USD trong vòng gọi vốn mới nhất, theo Reuters.

Một trong những ưu điểm lớn nhất của robotaxi là khả năng giảm chi phí vận hành trong dài hạn. Khi không còn cần tài xế, chi phí nhân công, vốn chiếm phần lớn giá thành dịch vụ taxi, sẽ được cắt giảm đáng kể, theo South China Morning Post. Ngoài ra, robotaxi có thể hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày mà không cần nghỉ ngơi, giúp tăng hiệu suất sử dụng phương tiện. Công nghệ tự lái cũng có tiềm năng nâng cao mức độ an toàn giao thông. Bên cạnh đó, robotaxi còn được xem là giải pháp hỗ trợ cho những khu vực thiếu tài xế hoặc nhu cầu vận chuyển thấp, nơi dịch vụ taxi truyền thống khó duy trì lợi nhuận.

Tuy nhiên, robotaxi vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn như độ tin cậy của công nghệ, chi phí đầu tư ban đầu rất cao, yêu cầu hạ tầng và trách nhiệm pháp lý. Ngoài ra, yếu tố tâm lý người dùng cũng đóng vai trò đáng kể.