Sáng chế hồ nuôi tôm nổi trên mặt đất được cấp bằng độc quyền không chỉ giúp ông Khởi phát triển mô hình nuôi tôm công nghệ cao mà còn được ứng dụng tại nhiều địa phương.
Từ những ao tôm chết trắng
Ông Nguyễn Việt Khởi (56 tuổi, Giám đốc Công ty TNHH MTV Sản xuất thương mại dịch vụ Khôi Nguyên NVK, ở ấp Cây Giang, xã Long Điền, tỉnh Cà Mau) chia sẻ, năm 1991, sau khi tốt nghiệp kỹ sư điện, ông xin làm công nhân tại Công ty Xuất nhập khẩu tôm Tân Phú, thuộc Ban Tài chính Tỉnh ủy Minh Hải (cũ). Sau đó, ông làm công nhân tại Công ty NIGICO ở thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (cũ).
Ông Trương Đức Trọng (bên phải), Phó chủ tịch HĐND xã Long Điền, tham quan hồ nuôi tôm trên mặt đất của ông Khởi
ẢNH: TRẦN THANH PHONG
Năm 2008, khi được phân công quản lý kỹ thuật điện tại các ao nuôi tôm thẻ chân trắng của Công ty NIGICO, ông Khởi chứng kiến nhiều ao tôm trên diện tích 297 ha bị nhiễm khuẩn, chết hàng loạt. Dù doanh nghiệp tốn nhiều chi phí mua thuốc xử lý, tình hình vẫn không được cải thiện.
Những vụ nuôi thất bại khiến người kỹ sư điện trăn trở. Vì sao người nuôi liên tục đối mặt với dịch bệnh, trong khi chi phí đầu tư, thức ăn và xử lý môi trường ngày càng tăng?
Từ thực tế ấy, ông nghĩ đến một cách nuôi khác, trong đó môi trường nước được kiểm soát tốt hơn, hạn chế tác động từ nền đất và các yếu tố bất lợi bên ngoài.
Kỹ sư Nguyễn Việt Khởi, người sáng chế mô hình nuôi tôm trên mặt đất
ẢNH: TRẦN THANH PHONG
"Ý tưởng nuôi tôm trong bể nổi trên mặt đất nảy sinh từ một lần cải tạo ao, xử lý hóa chất để diệt khuẩn. Nhận thấy ao đào dưới đất có nguy cơ bị thẩm thấu, ảnh hưởng đến chất lượng nước, tôi nghĩ đến việc thay thế bằng một kết cấu bể nổi có khả năng chứa nước, chống thấm và kiểm soát môi trường nuôi", ông Khởi kể.
Ý tưởng ban đầu chỉ xuất hiện thoáng qua, nhưng ông Khởi không để nó trôi đi. Trở về nhà, ông ghi chép vào sổ tay, từng bước phác thảo cấu trúc bể, tìm kiếm vật liệu phù hợp và nhờ đồng nghiệp góp ý. Từ kiến thức điện công nghiệp, kinh nghiệm làm việc tại các vùng nuôi tôm và sự tìm tòi không ngừng, ông bắt đầu biến suy nghĩ thành một giải pháp kỹ thuật cụ thể.
Ông Nguyễn Việt Khởi kể quá trình nghiên cứu, sáng chế hồ nuôi tôm trên mặt đất
ẢNH: TRẦN THANH PHONG
Đến sản lượng 100 tấn/ha/năm
Cuối năm 2011, Công ty NIGICO giải thể do khó khăn tài chính. Ông Khởi mất việc sau nhiều năm gắn bó. Với số vốn tích lũy ít ỏi và sự hỗ trợ của gia đình, ông mở cửa hàng Khôi Nguyên tại phường Hộ Phòng, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (cũ) kinh doanh vật tư, thiết bị thủy sản để duy trì cuộc sống.
Năm 2015, ông quyết định đầu tư thiết kế 2 hồ nổi diện tích 500 m2 và 1.000 m2 để nuôi tôm thử nghiệm. Khác với ao nuôi truyền thống phải đào đất hoặc tạo ao trên nền đất, hồ nổi sử dụng hệ thống khung thép lắp ghép, kết hợp màng chống thấm và chịu lực để tạo thành lòng hồ chứa nước. Kết cấu được thiết kế theo dạng tròn, có thể tháo lắp, di chuyển và tái sử dụng khi cần thay đổi vị trí.
Quá trình cho tôm ăn, bơm nước, quạt tạo ô xy được điều khiển tự động
ẢNH: TRẦN THANH PHONG
"Điểm nổi bật của thiết kế này không chỉ là đưa hồ nuôi tôm lên mặt đất mà còn ở khả năng kết hợp hệ thống cấp, lọc và xả nước, thu gom chất thải, thức ăn dư thừa, giúp người nuôi chủ động hơn trong kiểm soát môi trường. Khi nguồn nước được quản lý tốt, nguy cơ tác động từ nền đất và những yếu tố bất lợi bên ngoài có thể được hạn chế, tạo điều kiện thuận lợi cho tôm phát triển", ông Khởi lý giải.
Khi bể nổi đầu tiên hoàn thành, ông Khởi thả nuôi tôm và theo dõi từng khâu vận hành. Sau khoảng 3 tháng, vụ nuôi cho kết quả khả quan. Sau vụ nuôi tôm đầu tiên thắng lớn, đầu năm 2018, ông Khởi quyết định đầu tư, mở rộng quy mô nuôi lên đến 9,7 ha. Tuy nhiên, ông chỉ dành khoảng 1 ha, thiết kế 15 hồ nuôi tôm, diện tích mỗi hồ từ 200 - 1.000 m2. Diện tích còn lại ông dùng để làm ao lắng, ao lọc, ao xử lý nước thải tuần hoàn, không xả thải ra môi trường, nuôi tôm không thay nước.
Hồ nuôi tôm trên mặt đất của ông Khởi được công nhận bằng sáng chế độc quyền
ẢNH: TRẦN THANH PHONG
Theo ông Khởi, do hệ thống ao nuôi công nghệ cao được đầu tư đồng bộ, khép kín, mật độ thả nuôi lên đến 200 - 300 con/m2, sản lượng đạt từ 20 - 25 tấn/ha/vụ. Mỗi năm nuôi 4 vụ, mỗi vụ 3 tháng, đạt tổng sản lượng khoảng 100 tấn/ha. Tổng doanh thu từ 14 - 15 tỉ đồng, sau khi trừ các khoản chi phí, mỗi năm lợi nhuận hơn 3,5 tỉ đồng/ha. Sản lượng và lợi nhuận cao hơn hàng chục lần so với nuôi tôm công nghiệp truyền thống.
Theo ông Khởi, lợi ích mô hình nuôi tôm bằng ao nổi trên mặt đất là chủ động kiểm soát nguồn nước, hệ thống lọc và chất thải giúp tôm phát triển nhanh, bền vững. Ngoài ra, nhờ đầu tư đồng bộ hệ thống điều khiển tự động như điện năng lượng mặt trời, máy cho tôm ăn, máy bơm nước, quạt tạo ô xy... nên giảm rất lớn chi phí thức ăn, thuốc xử lý, tiền điện, nhân công.
Được công nhận bằng sáng chế độc quyền
Ông Khởi cho biết, doanh nghiệp đạt chứng nhận BAP 4 sao, do Liên minh Nuôi trồng thủy sản toàn cầu xây dựng, gồm: con giống sạch bệnh và có nguồn gốc rõ ràng; trang trại nuôi quản lý tốt nguồn nước, ao nuôi, chất thải, an toàn sinh học và môi trường; thức ăn đạt chuẩn an toàn, truy xuất được nguồn gốc nguyên liệu; đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, điều kiện làm việc và trách nhiệm xã hội cho người lao động.
Do đó, tôm nguyên liệu của doanh nghiệp được Công ty cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú bao tiêu cao hơn so với giá thị trường 10.000 đồng/kg.
Lãnh đạo xã Long Điền tham quan hồ nuôi tôm trên mặt đất của ông Khởi
ẢNH: TRẦN THANH PHONG
Năm 2018, sáng chế hồ nuôi trồng thủy sản của ông Khởi được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học - Công nghệ công nhận bằng sáng chế độc quyền. Năm 2019, doanh nghiệp được Sở Khoa học - Công nghệ tỉnh Bạc Liêu (cũ) công nhận là doanh nghiệp khoa học - công nghệ. Đây là dấu mốc quan trọng, nhằm ứng dụng khoa học và công nghệ trong nuôi tôm ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Thành công với mô hình nuôi tôm trên mặt đất đã mở ra cơ hội phát triển doanh nghiệp cho người kỹ sư điện. Từ năm 2018 đến nay, ông Khởi đã sản xuất, lắp đặt và chuyển giao kỹ thuật hơn 6.000 hồ nuôi tôm trên mặt đất cho nhiều công ty, tập đoàn, hộ nuôi tôm công nghệ cao ở các tỉnh thành Đồng bằng sông Cửu Long và một số tỉnh ven biển miền Trung, miền Bắc.
Ao lắng chứa nước thải được ông Khởi tận dụng thả nuôi nhiều loại cá
ẢNH: TRẦN THANH PHONG
Ông Hồ Văn Chính, Chủ tịch Hội Nông dân xã Long Điền, cho biết toàn xã hiện có 397 hộ nuôi tôm công nghệ cao. Trong đó, mô hình nuôi tôm hồ nổi trên mặt đất, nuôi tuần hoàn, không xả thải ra môi trường của ông Khởi là mô hình đầu tiên và hiệu quả bền vững nhất của tỉnh Bạc Liêu (cũ).
Mô hình đem lại hiệu quả kinh tế rất cao so với nuôi tôm truyền thống, đảm bảo môi trường, không gây ô nhiễm, không gây dịch bệnh, rủi ro thấp. Hệ thống ao lắng thả nuôi thêm nhiều loại cá, góp phần tăng thêm thu nhập, đủ chi phí thuê công nhân. Đặc biệt, tôm nuôi được truy xuất nguồn gốc, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang các nước châu Âu. Hiện địa phương khuyến cáo người dân áp dụng, nhân rộng mô hình này.
Bình luận (0)