Làm tiếp thị liên kết có 'dễ ăn'?

Đổ xô làm tiếp thị liên kết

Khoảng một năm nay, ngoài những công việc vốn có, anh Sĩ Thái (32 tuổi, TP.HCM) dành thêm nhiều thời gian quay video, đăng bài và giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội. Mỗi nội dung đều được gắn đường link dẫn người xem đến gian hàng trực tuyến trên sàn thương mại điện tử. Khi một giao dịch được hoàn tất và đáp ứng điều kiện của nền tảng, anh được nhận hoa hồng.

ẢNH: LÊ NAM TẠO BẰNG AI

Anh Thái kể biết đến tiếp thị liên kết sau khi thấy ngày càng nhiều người chia sẻ sản phẩm, gắn đường dẫn mua hàng trên Facebook, TikTok... Không tham gia các khóa học, anh hỏi bạn bè, những người có kinh nghiệm rồi tự học từng bước qua các video hướng dẫn trên mạng. Sau một thời gian thử nghiệm, anh nhận ra khi làm nội dung nên tập trung vào những sản phẩm gắn với cuộc sống, công việc hoặc sở thích của bản thân. "Khi hiểu và có trải nghiệm với sản phẩm, lời giới thiệu sẽ tự nhiên, thuyết phục hơn. Sức hấp dẫn của mô hình này khiến tôi đang tính đầu tư nghiêm túc hơn", anh Thái cho biết.

Không chỉ coi tiếp thị liên kết là nghề tay trái, một số người đã rời công việc ổn định để theo đuổi toàn thời gian. Sau khoảng 7 năm làm nhân viên văn phòng, anh Võ Thanh Huy (28 tuổi, Tây Ninh) quyết định nghỉ việc để tìm việc mới. Trong thời gian ở nhà, anh quay những video phối đồ hằng ngày rồi đăng lên mạng xã hội. Một số video đạt lượng người xem cao, các cửa hàng thời trang bắt đầu chủ động liên hệ, gửi sản phẩm để anh trải nghiệm, quay nội dung và gắn đường dẫn gian hàng. Ban đầu, số tiền từ các đơn hàng chỉ là khoản thu nhập phụ. Khi lượng video, người theo dõi và số đơn hàng tăng dần, anh Huy từ bỏ ý định quay lại công việc văn phòng, tập trung xây dựng kênh và làm tiếp thị liên kết. Hiện kênh TikTok của anh có hơn 2,1 triệu lượt thích; tài khoản Facebook có khoảng 21.000 người theo dõi và Instagram hơn 32.000 người theo dõi; nội dung tập trung vào thời trang nam, giày dép, phụ kiện và mỹ phẩm. Anh Huy cho biết thu nhập bình quân hiện dao động từ 20 - 30 triệu đồng/tháng, cao hơn mức lương văn phòng trước đây.

Tiếp thị liên kết hay "affiliate marketing" là mô hình bán hàng dựa trên hiệu suất. Người tham gia giới thiệu sản phẩm, dịch vụ của nhà bán hàng thông qua nội dung, đường dẫn hoặc giỏ hàng trực tuyến. Khi người xem phát sinh giao dịch hợp lệ, người giới thiệu được nhận một khoản hoa hồng. Người làm không phải trực tiếp nhập hàng, lưu kho, đóng gói hay giao hàng, phần việc của họ là tạo ra nội dung có khả năng thu hút người xem, khiến người xem bấm vào đường dẫn và quyết định mua sản phẩm. Sự phổ biến của video ngắn và cơ chế đề xuất nội dung đang biến tiếp thị liên kết thành công việc được nhiều nhân viên văn phòng, sinh viên, người nội trợ và lao động tự do thử sức. Trong các cộng đồng làm tiếp thị liên kết, không khó bắt gặp những câu hỏi như nên nghỉ việc khi nào, thu nhập bao nhiêu thì có thể làm toàn thời gian hay cách tranh thủ quay video vào giờ nghỉ trưa, buổi tối và ngày cuối tuần. Một số nhân viên văn phòng vẫn giữ công việc chính để bảo đảm dòng tiền ổn định nhưng phần lớn sự quan tâm, năng lượng sáng tạo lại được dành cho việc xây dựng kênh. Điện thoại liên tục hiện thông báo đơn hàng, doanh số, hoa hồng khiến họ khó tách mình khỏi công việc phụ, kể cả trong giờ hành chính.

Anh Huỳnh Quang Minh, người có hơn 11 năm làm sáng tạo nội dung và thuộc thế hệ đầu tham gia tiếp thị liên kết tại Việt Nam, cho rằng sự thay đổi trong cơ chế phân phối nội dung là một trong những nguyên nhân khiến mô hình này bùng nổ. Trước đây, một người muốn nội dung tiếp cận đông đảo người xem thường phải có lượng bạn bè, người theo dõi lớn hoặc bỏ tiền chạy quảng cáo. Hiện nay, Facebook, TikTok và nhiều nền tảng có thể đề xuất một video mới đến những người chưa theo dõi tài khoản. 

"Khi cơ chế phân phối thay đổi, bất kỳ ai cũng có cơ hội tạo ra một bài viết hoặc video lan truyền. Nếu nội dung lên xu hướng, họ có thể gắn đường dẫn sản phẩm và nhận hoa hồng. Điều đó tạo cảm giác rằng chỉ cần làm được một nội dung có nhiều lượt xem là có thể kiếm tiền. Cơ chế ghi nhận hoa hồng cũng giúp công việc này trở nên dễ tiếp cận", anh Minh giải thích. Bên cạnh đó, người làm có thể tận dụng thời gian nhàn rỗi để kiếm tiền. Nhân viên văn phòng quay video vào giờ nghỉ trưa hoặc buổi tối; sinh viên, người làm tự do và người nội trợ có thể đăng bài mà không phải tuân theo giờ làm việc cố định. Một số nền tảng còn có chương trình trả tiền cho người sáng tạo. "Với một người làm không chuyên, mỗi tháng có thêm 2 - 3 triệu đồng vẫn là nguồn thu đáng kể. Chính việc nhìn thấy người khác vừa làm nội dung vừa có tiền khiến nhiều người muốn thử", anh Minh nói.

Làn sóng người tham gia giúp tiếp thị liên kết ngày càng giữ vai trò lớn trong thương mại điện tử. Theo Báo cáo "Affiliate Marketing & Top xu hướng 2026" do ACCESSTRADE Việt Nam công bố, năm 2025 ghi nhận khoảng 1,11 - 1,184 tỉ đơn hàng thông qua tiếp thị liên kết trên các sàn thương mại điện tử, tương đương trung bình khoảng 95 triệu đơn mỗi tháng. Báo cáo dẫn dữ liệu của Metric.vn cho thấy tổng doanh số trên 4 sàn thương mại điện tử lớn tại Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 429.660 tỉ đồng, với 3,94 tỉ sản phẩm được bán ra. Quy mô thị trường tiếp thị liên kết tại Việt Nam được đơn vị này ước tính khoảng 700 triệu - 1 tỉ USD.

Doanh số cao, tiền về túi bao nhiêu?

P.Vĩ, 27 tuổi, sở hữu kênh TikTok có hơn 16 triệu lượt thích, từng thu hút sự chú ý khi đăng video kể về một ngày làm tiếp thị liên kết và liên tục cập nhật số hoa hồng tạm tính. Có ngày đến 12 giờ, hệ thống hiển thị khoảng 7 triệu đồng; lúc 17 giờ 30 vượt 12 triệu đồng và đến 21 giờ có thể lên khoảng 16 triệu đồng. Nếu lấy những ngày này làm căn cứ, khoản hoa hồng một tháng có thể lên tới vài trăm triệu đồng. Tuy nhiên, P.Vĩ nhấn mạnh số liệu được hiển thị mới chỉ là hoa hồng tạm tính, chưa loại trừ đơn bị hủy, hoàn trả hoặc không đáp ứng điều kiện ghi nhận của nền tảng. "Có hôm doanh số rất tốt nhưng cũng có ngày gần như không phát sinh đơn hàng. Những ngày không bán được hàng thường ít người chia sẻ. Mọi người chỉ nên xem các con số thu nhập trên mạng như một nguồn tham khảo, không nên nghĩ ngày nào người làm tiếp thị liên kết cũng kiếm được nhiều tiền", P.Vĩ lưu ý.

ẢNH: LÊ NAM

Ông Trần Công Hoan, Giám đốc vận hành SwiftHub, cũng nhấn mạnh đây là điểm dễ gây nhầm lẫn nhất khi nhìn vào nghề này. Doanh số bán hàng, hoa hồng tạm tính và số tiền thực nhận là ba khái niệm khác nhau. Một người có thể giúp nhà bán tạo ra hàng tỉ đồng doanh số nhưng chỉ được hưởng một tỷ lệ hoa hồng nhất định. Tỷ lệ này thay đổi tùy ngành hàng, sản phẩm, chiến dịch, nền tảng và thỏa thuận với nhãn hàng. Có mặt hàng trả tỷ lệ cao nhưng giá trị đơn thấp; ngược lại, sản phẩm giá trị lớn có thể có tỷ lệ hoa hồng thấp hơn. Sau khi đơn hàng phát sinh, người làm chưa thể nhận tiền ngay. Họ phải chờ giao hàng thành công, hết thời hạn đổi trả và hoàn tất quá trình đối soát. Nếu khách hủy đơn, từ chối nhận hàng, hoàn trả sản phẩm hoặc giao dịch bị xác định không hợp lệ, phần hoa hồng tương ứng sẽ bị loại bỏ. Số đơn hàng hoặc doanh số hiển thị ban đầu chưa phản ánh đầy đủ khoản tiền người làm thực nhận. "Thu nhập cuối cùng còn phụ thuộc tỷ lệ giao hàng thành công, tỷ lệ hủy, hoàn và chính sách ghi nhận hoa hồng của từng nền tảng. Với những đơn bị hủy hoặc hoàn, người làm sẽ không được ghi nhận hoa hồng", ông Hoan nói.

Anh Huỳnh Quang Minh chia sẻ, về thu nhập, người làm không chuyên vẫn có thể kiếm thêm vài triệu đồng mỗi tháng mà không phải đầu tư quá lớn. Tuy nhiên, nếu muốn biến tiếp thị liên kết thành nghề chính thì khối lượng công việc, chi phí và mức độ cạnh tranh sẽ hoàn toàn khác. "Mọi người chỉ thường nhìn vào những cá nhân thành công nhất rồi nghĩ rằng chỉ cần ở nhà đăng vài video là có tiền, nhưng không có nhiều người tại Việt Nam đạt được kết quả đó. Một tài khoản có hàng triệu người theo dõi chưa chắc bán được hàng, vì khả năng làm nội dung và khả năng thuyết phục khách mua là hai việc khác nhau", anh Minh thẳng thắn nói.

Thực tế, thuật toán phân phối video bán hàng cũng khác với nội dung thông thường. Một video không gắn sản phẩm có thể được đề xuất rộng nhờ lượt xem, lượt thích, bình luận và thời gian xem. Với video bán hàng, nền tảng còn quan tâm khả năng phát sinh giao dịch. Video có nhiều lượt xem nhưng không tạo được đơn có thể không tiếp tục được phân phối. Ngược lại, một nội dung có lượng xem không quá lớn nhưng tỷ lệ chuyển đổi tốt vẫn có khả năng được đề xuất đến đúng nhóm khách hàng. Do đó, lượng người theo dõi lớn không đồng nghĩa với doanh số cao. Người có khả năng kể chuyện, gây cười hoặc tạo nội dung giải trí chưa chắc có kỹ năng tư vấn, giải đáp thắc mắc và chốt đơn. Ngược lại, nhiều người không phải nhà sáng tạo nổi tiếng nhưng lại bán hàng hiệu quả nhờ hiểu sản phẩm, hiểu tâm lý khách hàng và biết vận hành gian hàng.

Hấp dẫn nhưng áp lực cũng không nhỏ

Sức hấp dẫn lớn nhất của tiếp thị liên kết là rào cản gia nhập thấp. Người tham gia không phải bỏ vốn nhập một lượng lớn hàng hóa, thuê mặt bằng, tổ chức kho hoặc xử lý giao nhận. Chỉ với một chiếc điện thoại, tài khoản mạng xã hội và đường dẫn sản phẩm, một người đã có thể bắt đầu. Trong trường hợp nội dung bất ngờ được đề xuất rộng, người mới vẫn có cơ hội phát sinh hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đơn hàng mà không cần sở hữu lượng người theo dõi lớn từ trước.

ẢNH: NVCC

Ông Trần Công Hoan cho biết tại một số nhà bán, doanh thu từ tiếp thị liên kết hiện có thể đóng góp khoảng 30 - 40% tổng doanh thu. Mô hình này giúp doanh nghiệp tận dụng khả năng sáng tạo và mức độ am hiểu khách hàng của hàng nghìn người trên TikTok, Shopee, Facebook, Instagram và YouTube. Thay vì phải tuyển dụng một đội ngũ bán hàng cố định rất lớn, nhà bán chỉ trả hoa hồng khi giao dịch đáp ứng điều kiện. Rủi ro chi phí vì vậy được chuyển một phần sang người làm nội dung.

Với người tham gia, công việc mang lại sự linh hoạt, khả năng chủ động về thời gian và cơ hội xây dựng thương hiệu cá nhân. Người làm tốt không chỉ nhận hoa hồng mà còn có thể ký hợp đồng quảng cáo, sản xuất nội dung cho nhãn hàng, livestream thuê hoặc tự phát triển sản phẩm riêng. Tuy nhiên, rào cản gia nhập thấp cũng khiến số lượng người tham gia tăng nhanh, kéo theo cạnh tranh ngày càng gay gắt. Bên cạnh ý tưởng, chất lượng hình ảnh, âm thanh và khả năng nắm bắt xu hướng ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tiếp cận. Khi ngày càng nhiều người cùng giới thiệu một mặt hàng, các nội dung sơ sài, sao chép hoặc lặp lại rất khó thu hút sự chú ý và chuyển đổi thành đơn.

Anh Huỳnh Quang Minh xác nhận nghề này hấp dẫn nhưng áp lực rất lớn. Để duy trì hoạt động chuyên nghiệp, có tháng anh phải sản xuất gần hoặc hơn 200 video; livestream khoảng 20 ngày/tháng, có ngày lên sóng liên tục 8 - 9 giờ. "Nghề này không "thơm" như nhiều người tưởng. Khi làm chuyên nghiệp, mình gần như phải dùng sức lao động, thời gian và khả năng sáng tạo để đổi lấy thu nhập. Tuy vậy, trong giai đoạn kinh tế khó khăn, đây vẫn là một nguồn thu tốt nên nhiều người chấp nhận đầu tư", anh Minh thừa nhận.

Theo các chuyên gia, tiếp thị liên kết được dự báo tiếp tục phát triển cùng thương mại điện tử và mạng xã hội, nhưng mức độ cạnh tranh, chuyên nghiệp hóa và yêu cầu quản lý sẽ ngày càng cao. Thị trường có thể phân hóa thành một nhóm nhỏ làm toàn thời gian, có đội ngũ và quy trình, trong khi số đông chỉ tham gia theo từng đợt rồi rời đi khi thu nhập không đủ bù chi phí. May mắn có thể giúp một video lên xu hướng hoặc một sản phẩm bùng nổ đúng thời điểm. Tuy nhiên, để đi đường dài, người làm phải biết sáng tạo nội dung, phân tích dữ liệu, hiểu sản phẩm, bán hàng và tuân thủ pháp luật. Tiếp thị liên kết có thể mang lại thu nhập tốt, nhưng không phải con đường kiếm tiền dễ dàng cho số đông.