Liên thông tốt dữ liệu đất đai thì làm gì cũng dễ

Như Thanh Niên đã thông tin, Bộ Tư pháp vừa đề xuất từ 1.7.2028, công chứng viên được công chứng giao dịch bất động sản trên toàn quốc, thay vì chỉ trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tổ chức hành nghề đặt trụ sở.

Ảnh: Ngân Nga

Nội dung trên được Bộ Tư pháp đề xuất trong dự thảo sửa đổi Nghị định số 104/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Công chứng.

Tại dự thảo, Bộ Tư pháp đề xuất công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc kể từ 1.7.2028 (thay vì phụ thuộc vào địa giới hành chính như hiện hành).

Lý giải về thời điểm mở rộng phạm vi công chứng, cơ quan soạn thảo cho biết hiện nay cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản đã chính thức công bố và vận hành.

Dự kiến đến hết năm 2027, hệ thống thông tin quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, cũng như cơ sở dữ liệu công chứng, cơ bản sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành. Sau khi các cơ sở dữ liệu hoàn thiện thì cần thêm một khoảng thời gian để kết nối với nhau, dự kiến hoàn chỉnh vào đầu tháng 7.2028.

Tiết kiệm thời gian, chi phí

Đánh giá đề xuất "bỏ công chứng nhà đất theo địa giới hành chính" là một bước đi giúp người dân tiết kiệm được nhiều thời gian, chi phí, bạn đọc (BĐ) Trường Lưu nêu ý kiến: "Cá nhân tôi rất hoan nghênh đề xuất này vì như tôi đang ở Hà Nội có nhu cầu mua bán đất tại TP.HCM thì có thể ký công chứng ngay tại địa phương mình cư trú thay vì phải bay hàng ngàn km vào nam".

Cùng nhận định, BĐ Hoai Le cho rằng đề xuất này còn giúp người dân chủ động hơn trong việc lựa chọn các địa chỉ công chứng tin cậy: "Người dân không phải bị đưa vào tình thế chờ đợi ở các văn phòng công chứng tại địa phương có đất đai giao dịch, vốn có thể xa xôi hoặc quá tải. Lúc này, các phòng công chứng sẽ phải cạnh tranh bằng dịch vụ chuyên nghiệp, chăm sóc khách hàng tốt hơn, từ đó người dân sẽ là bên hưởng lợi nhiều hơn".

Tự giới thiệu mình là một người tham gia nhiều hoạt động trong giao dịch đất đai, BĐ Giup Le đánh giá thêm: "Tháo nút thắt về địa giới hành chính trong khâu công chứng chính là bước khơi thông thủ tục, giúp các giao dịch bất động sản vùng ven hoặc giao dịch liên tỉnh diễn ra nhanh chóng, dễ dàng hơn".

BĐ Ha Son phân tích: "Đây là chuẩn mực tất yếu của xu hướng số hóa giao dịch đất đai. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng công nghệ và độ minh bạch của hệ thống dữ liệu liên thông quốc gia".

Sức mạnh hệ thống dữ liệu

Đa số BĐ đặt nhiều kỳ vọng vào sức bật từ việc liên thông cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản sẽ giúp minh bạch mọi giao dịch đất đai.

BĐ TuanAn nhận xét: "Nếu mở rộng phạm vi hoạt động của công chứng viên ra toàn quốc nhưng ngồi địa phương này lại không tìm thấy dữ liệu đất đai của địa phương khác thì rủi ro sẽ chỉ dịch chuyển từ phòng công chứng này sang phòng công chứng kia".

BĐ Linh phân tích: "Nếu sắp tới có mã định danh cho tài sản giá trị cao như bất động sản thì càng nên mạnh dạn liên thông giao dịch trên hệ thống chung, tránh nguy cơ lừa gạt hay kiện tụng mất thời gian, tiền bạc không đáng. Lúc đó, khâu công chứng thực hiện ở đâu cũng không quan trọng, miễn là đã được xác nhận và minh bạch dữ liệu. Theo tôi, hiện đã tích hợp dữ liệu đất đai trên VNeID rồi thì mọi giao dịch tài sản giá trị cao cũng có thể giao dịch qua đây".

BĐ Nguyễn Văn Thủy nêu ý kiến: "Liên thông tốt dữ liệu đất đai thì làm gì cũng dễ. Để đề xuất bỏ địa giới hành chính trong công chứng đạt được hiệu quả trong thực tế, nên kết nối thống nhất dữ liệu tài chính công quốc gia. Tình huống một công dân không chịu nộp phạt, nộp thuế... thì hệ thống sẽ đình chỉ thanh toán trên cổng thanh toán quốc gia, buộc công dân đó phải hoàn thành nghĩa vụ thanh toán trước khi thanh toán dịch vụ công".