Lộ diện quốc gia thứ 2 mua tiêm kích J-10CE của Trung Quốc

Ít nhất 6 chiếc máy bay J-10CE xuất hiện trong video do Văn phòng Tổng thống Uzbekistan công bố ngày 28.8 nhân dịp kỷ niệm quốc khánh. Hình ảnh cho thấy các tiêm kích mang phù hiệu không quân Uzbekistan đậu trên đường băng, bay theo đội hình và được chào đón bằng vòi phun nước - nghi thức thường dành cho những sự kiện đặc biệt.

Theo South China Morning Post ngày 30.8 dẫn nhiều nguồn thạo tin, Uzbekistan đã đặt mua 24 chiếc J-10CE từ Trung Quốc. Song, hiện cả Uzbekistan và Trung Quốc chưa chính thức công bố quy mô hợp đồng.

ẢNH: REUTERS

Pakistan là khách hàng nước ngoài đầu tiên của J-10CE. Theo báo cáo gần nhất của Lầu Năm Góc về sức mạnh quân sự Trung Quốc, Pakistan đã tiếp nhận 20 chiếc tính đến tháng 5.2025.

"Xét theo bất kỳ tiêu chí nào, Uzbekistan cũng là một thị trường tương đối nhỏ. Nhưng điều đáng chú ý là họ đang mua máy bay phản lực, và đó không phải máy bay của Nga, Pháp hay bất kỳ nước nào khác", ông Brendan Mulvaney, Giám đốc Viện Nghiên cứu hàng không vũ trụ Trung Quốc thuộc không quân Mỹ, nhận định.

Theo ông Mulvaney, thương vụ có thể báo hiệu Trung Quốc đang bắt đầu mở rộng tệp khách hàng đối với các sản phẩm quân sự cao cấp, đặc biệt tại những thị trường mà Mỹ hoặc các nhà cung cấp phương Tây ít hiện diện. Trước đây, Trung Quốc chủ yếu xuất khẩu những dòng tiêm kích có giá thành thấp hơn như F-7 hay JF-17.

Theo Viện Nghiên cứu quốc phòng và an ninh Hoàng gia Anh (RUSI-Anh), không quân Trung Quốc hiện vận hành hơn 300 chiếc J-10C. Các máy bay này được trang bị radar mảng quét điện tử cùng với các hệ thống tác chiến điện tử và liên kết dữ liệu hiện đại, có thể được sử dụng cho cả không chiến và các nhiệm vụ tấn công mặt đất.

J-10CE có thể mang tên lửa PL-10 và PL-15E, loại tên lửa dẫn đường bằng radar được thiết kế để tấn công mục tiêu ngoài tầm nhìn.

Danh tiếng quốc tế của J-10CE tăng đáng kể sau khi Pakistan sử dụng loại tiêm kích này trong cuộc xung đột với Ấn Độ hồi tháng 5.2025. Pakistan tuyên bố đã bắn hạ nhiều máy bay Ấn Độ.

Số lượng và chủng loại máy bay bị bắn hạ vẫn còn tranh cãi. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ từng nói với Reuters rằng Pakistan đã bắn hạ ít nhất 2 máy bay quân sự Ấn Độ, trong đó có một chiếc Rafale do Pháp sản xuất.

Các chuyên gia cho rằng kết quả của một cuộc không chiến không thể được dùng để so sánh trực tiếp chất lượng giữa các dòng tiêm kích, bởi còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chiến thuật, hệ thống cảnh báo sớm, tác chiến điện tử, vũ khí và trình độ phi công. Dù vậy, cuộc đụng độ đã mang lại cơ hội hiếm hoi để các nước quan sát năng lực thực chiến của một hệ thống tiêm kích và vũ khí tiên tiến do Trung Quốc sản xuất, theo South China Morning Post.

Bangladesh cũng đang xem xét mua J-10CE và cho biết kinh nghiệm từ cuộc xung đột Ấn Độ - Pakistan là một trong những yếu tố được cân nhắc. Theo chuyên gia này, sức hấp dẫn của J-10CE không chỉ nằm ở năng lực tác chiến. Giá thành, thời gian giao hàng, phương án tài chính, gói vũ khí đi kèm và các điều kiện chính trị cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến quyết định của khách hàng.

Việc Uzbekistan chọn J-10CE không chỉ là một thương vụ mua sắm quốc phòng, mà còn cho thấy Trung Quốc đang từng bước giành chỗ đứng trong thị trường máy bay chiến đấu vốn có ảnh hưởng sâu rộng của Nga tại Trung Á. Theo ông Mulvaney, lựa chọn này cũng có thể phản ánh xu hướng một số quốc gia muốn đa dạng hóa nguồn cung vũ khí và đặt cược nhiều hơn vào Trung Quốc trong tương lai của ngành hàng không quân sự.