Lô tô thời nay: Để mình là nghệ sĩ, không phải 'bà bóng' bị chọc ghẹo

Không giống Cẩm Nhung (nhân vật trong kỳ 3 loạt phóng sự Lô tô thời nay) đi lên từ những sân khấu tỉnh lẻ, câu chuyện của Ẩn Ẩn lại bắt đầu từ một thế giới rất khác: văn phòng, bảng tính và mức lương cố định.

Ẩn Ẩn (nghệ danh), 35 tuổi, sinh ra và lớn lên tại TP.HCM. Mỗi ngày đi diễn, cô mất hơn một tiếng chạy xe máy từ khu vực Củ Chi vào trung tâm thành phố, quãng đường mà theo lời cô "đi riết rồi cũng quen".

ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Trước khi bước lên sân khấu lô tô, Ẩn Ẩn từng là nhân viên văn phòng cho một công ty tài chính. Đó là công việc ổn định, thu nhập rõ ràng, con đường tương đối "an toàn" trong mắt gia đình. Nhưng phía sau sự ổn định ấy là một giấc mơ chưa từng tắt.

"Từ nhỏ là mình mê hát rồi, mê sân khấu lắm, nhưng lúc đó nhà không có điều kiện nên chỉ dám ấp ủ thôi. Đi học, rồi đi làm bình thường như bao người khác", Ẩn Ẩn nói. 

Cơ duyên đến với nghề vào cuối năm 2018, khi cô tình cờ xem một tập Người bí ẩn có sự xuất hiện của các nghệ sĩ lô tô. Một tiết mục khiến cô nói mình như "bị đánh trúng cảm xúc".

"Lúc đó mình mới thấy nghề hát lô tô không còn giống như hồi xưa mình từng biết nữa. Nó khác hẳn, có sự đầu tư, có cảm xúc, có nghệ thuật. Tự nhiên mình thích, rồi mình đi tìm hiểu", Ẩn Ẩn kể.

Từ sự tò mò ấy, cô tìm đến đoàn lô tô Sài Gòn Tân Thời, xem trực tiếp một buổi diễn tại sân khấu Rubik trong khuôn viên Thảo Cầm Viên trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, quận 1 cũ. Và rồi, từ một khán giả, cô quyết định… đi thi tuyển.

"Mình chỉ nghĩ đơn giản là đi thi thử cho vui thôi. Ngày thường đi làm, cuối tuần đi hát xả stress, kiếm thêm chút thu nhập. Nhưng cuộc đời mà, không nghĩ là mình đi xa tới vậy", Ẩn Ẩn nói và cho biết cô lọt vào top 4 cuộc thi tuyển chọn diễn viên của đoàn lô tô Sài Gòn Tân Thời sau hơn hai tháng thi liên tục mỗi tuần. Và từ đó, cánh cửa sân khấu mở ra.

"Ổn định hay không là do mình"

Đưa ánh nhìn ra xa, Ẩn Ẩn kể thời gian đầu cô vẫn giữ công việc văn phòng, chỉ đi hát vào cuối tuần. Thu nhập khi ấy khoảng 15 triệu đồng/tháng từ công việc chính, cộng thêm tiền đi hát có thể lên đến khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng.

ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Nhưng rồi, như nhiều người làm nghề sáng tạo khác, cô đứng trước lựa chọn: an toàn hay đam mê. Gia đình không cấm cản chuyện đi hát, nhưng tâm lý của bậc làm cha mẹ thì vẫn đầy lo lắng.

"Trong mắt ba mẹ thì nghề 'xướng ca vô loài' này bấp bênh lắm. Gia đình sợ mình bỏ công việc văn phòng ổn định để theo cái gì đó không chắc chắn". Nhưng với Ẩn Ẩn, "ổn định" là một khái niệm tương đối.

"Không có cái gì là ổn định tuyệt đối hết. Làm công ty hôm nay, ngày mai nhỡ công ty phá sản thì sao? Quan trọng là năng lực của mình. Mình có khả năng thì ở đâu mình cũng sống được". Từ suy nghĩ đó, cô đi đến quyết định "một nghề cho chín, còn hơn chín nghề". Và cô chọn sân khấu.

Hiện tại, thu nhập của Ẩn Ẩn tùy theo từng thời điểm. Có những mùa cao điểm trong năm, cô có thể kiếm 50 - 60 triệu đồng mỗi tháng nhờ biểu diễn cùng đoàn và nhận show sự kiện bên ngoài.

"Thu nhập của mình chỉ ở mức bình thường thôi. Những bạn nổi tiếng hơn, viral (ý nói hình ảnh lan tỏa và có ảnh hưởng - PV) hơn thì thu nhập chắc chắn cao hơn". Theo cô, khi có độ nhận diện nhất định, nghệ sĩ lô tô còn có thêm nguồn thu từ quảng cáo, livestream hoặc các hoạt động khác bên ngoài.

Tai nạn và cú "định danh" trong nghề

Trong rất nhiều kỷ niệm suốt hành trình làm nghề, có một biến cố mà Ẩn Ẩn gọi là "nhớ đời". Đó là một đêm đi diễn về, cô gặp tai nạn giao thông. "Cú tông mạnh làm mình gãy răng cửa, rách môi, trầy xước mặt. Nhìn mình lúc đó thê thảm lắm, tan nát luôn. Mình nghĩ chắc là xong rồi, không còn cơ hội đứng trên sân khấu nữa".

Theo cô, với người làm nghề biểu diễn, gương mặt không chỉ là nhan sắc, là ngoại hình mà còn là phương tiện mưu sinh. Đặc biệt, cơ địa dễ để lại sẹo khiến cô càng lo lắng hơn.

Nhưng chính trong giai đoạn ấy, điều cô nhận lại không phải sự quay lưng của khán giả, mà là tình cảm. "Khán giả khi biết tin mình gặp tai nạn thì nhắn tin động viên rất nhiều. Có người còn hỗ trợ cả vật chất. Lúc đó mình mới thấy là mình có chỗ đứng trong nghề này".

Ẩn Ẩn cho rằng nghịch lý là sau biến cố ấy, cô lại được nhiều người biết đến hơn. "Mình cảm giác mình nổi tiếng hơn sau tai nạn", cô cười xòa, đưa tay chỉ cho chúng tôi vết sẹo nơi khóe môi. Vết sẹo vẫn còn, dù đã mờ theo thời gian và được che bớt bằng lớp trang điểm. Nhưng với cô, đó không còn là điều khiến mình tự ti, mà là một dấu mốc.

ẢNH: VÕ HÀ LAM

Ba điều không thể thiếu của nghệ sĩ hát lô tô

Theo Ẩn Ẩn, một nghệ sĩ lô tô chỉ biết hát thôi thì chưa đủ. Cô đúc kết rằng nghề này cần ít nhất 2 trong 3 yếu tố. Thứ nhất là giọng hát phù hợp với lô tô, bởi không phải cứ hát hay là được. Thứ hai là ngoại hình và cuối cùng là sự duyên dáng.

"Ca sĩ hát hay chưa chắc kêu lô tô được, nó phải đúng chất lô tô. Mà nếu không đẹp thì phải có duyên, cái duyên là cái không sửa được". Theo cô, trong 3 yếu tố ấy, duyên là điều quan trọng nhất.

Ngoài ra, mỗi nghệ sĩ còn phải tự xây dựng "màu sắc riêng". Ẩn Ẩn chọn hướng đi khác biệt là hát nhạc chế mang tính châm biếm, đặc biệt là những bài liên quan đến cờ bạc. Cô cho rằng mình không đi theo hướng cổ xúy, mà là phản ánh và tạo tiếng cười. "Tự mình viết lời, tự tạo màu riêng, để khán giả nhớ tới mình", cô nói.

Điều khiến Ẩn Ẩn gắn bó với nghề hát lô tô không chỉ là thu nhập, mà còn là cảm giác: "Hồi xưa đi làm văn phòng là sáng thức dậy thấy 'phải đi làm'. Còn bây giờ đi diễn là vì mình vui". 

Niềm vui ấy đến từ ánh đèn sân khấu, từ khán giả, từ cảm giác được nhìn nhận: "Khi đi diễn, thấy ánh mắt khán giả nhìn mình, mình biết họ thương mình, mình tự hào lắm". Theo cô, đó là thứ mà nhiều công việc khác không có được.

Khi người ta nhìn bạn như "nghệ sĩ", không phải "trò vui"

Song, không thể phủ nhận rằng lô tô hiện đại đã thay đổi rất nhiều: chuyên nghiệp hơn, văn minh hơn, tiết chế hơn... nhưng định kiến vẫn còn. Ẩn Ẩn thẳng thắn nhìn nhận không thể bắt mọi người ngừng phán xét, bởi đó là quyền của họ. Cô không chọn cách đối đầu, mà chọn cách làm tốt công việc của mình.

"Nghề này là làm dâu trăm họ, có người thương thì cũng có người ghét. Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng còn bị ghét mà", cô nói.

ẢNH: NHÂN VẬT CUNG CẤP

Với Ẩn Ẩn, điều quan trọng là giữ hình ảnh tử tế, làm nghề nghiêm túc. "10 người chê thì vẫn có 3 người khen. Khi nào 10 người chê hết thì lúc đó mới đáng lo", cô nói, đôi tay đan vào nhau.

Theo Ẩn Ẩn, một trong những khó khăn lớn nhất với nghệ sĩ lô tô không phải kỹ thuật hay sân khấu, mà là cách khán giả nhìn mình. "Làm sao để người ta xem mình là nghệ sĩ, chứ không phải là một 'bà bóng' để họ chọc ghẹo".

Ẩn Ẩn cho biết ở những sân khấu tỉnh, đặc biệt về đêm khuya, việc nghệ sĩ bị khán giả trêu chọc, nói lời khiếm nhã về giới tính không phải chuyện hiếm. Nhưng cô cho rằng, một phần nguyên nhân cũng đến từ chính hình ảnh của nghề hát lô tô trong quá khứ. "Ngày xưa nhiều người làm hình ảnh nghệ sĩ hát lô tô dễ dãi quá, cho nên người ta mặc định vậy".

Dù vậy, theo Ẩn Ẩn, các nghệ sĩ lô tô không nhất thiết phải phản ứng gay gắt. Nếu biết cách cư xử hoặc chọn cách làm lơ, nhiều người rồi cũng sẽ dừng lại.

Không có nghề nào dễ dàng. Với Ẩn Ẩn, được đi hát, được đứng trên sân khấu, được sống với con người thật của mình đã là hạnh phúc và may mắn.

"Từ nhỏ mình đã mê hát rồi. Giờ có sân khấu để làm, để sống với nó, thì chắc mình sẽ hát tới khi nào không hát nổi nữa thì thôi". 

Nói rồi cô cười nhẹ. Với Ẩn Ẩn, cô theo nghề hát lô tô không phải vì đây là công việc nhàn hạ, cũng không vì hào quang nào quá lớn. Mà bởi lúc đứng trên sân khấu ấy, cô được sống là chính mình.