Cán bộ MTTQ lắng nghe, ghi chép, hứa sẽ chuyển kiến nghị lên cấp có thẩm quyền. Nhưng ai cũng hiểu rằng "chuyển kiến nghị" với "phân tích được tính hợp pháp của quyết định hành chính ấy" là hai việc hoàn toàn khác nhau. Người dân ra về, mang theo hy vọng mong manh rằng lá đơn của mình sẽ đến đúng nơi cần đến.
Nhưng những bức xúc như trên thực ra cần sự giải đáp bằng pháp lý ngay tại chỗ. Quyết định thu hồi đất ấy căn cứ vào điều khoản nào của luật Đất đai? Giá bồi thường được tính theo bảng giá đất nào?... Không có luật sư bên cạnh, cán bộ MTTQ dù thiện chí đến đâu cũng không thể trả lời được những câu hỏi ấy. Và người thiệt thòi cuối cùng chính là người dân.
Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 26.10.2022 của Ban Bí thư đã nhận định rằng Ủy ban MTTQ VN các cấp còn hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ trong giám sát, phản biện xã hội. Gần 4 năm sau chỉ thị ấy, thực trạng chưa thay đổi căn bản. Và bây giờ khi Bộ Tư pháp đề xuất thí điểm luật sư công nhưng chỉ đặt ở các bộ, ngành và chính quyền địa phương để bảo vệ lợi ích nhà nước. Vậy ai sẽ bảo vệ người dân ở phía bên kia?
Người nông dân bị thu hồi đất đến MTTQ xã trình bày bức xúc. Nếu Mặt trận có luật sư công, người ấy sẽ được phân tích ngay tại chỗ rằng quyết định thu hồi có đúng trình tự theo luật Đất đai hay không, và nếu có sai phạm thì con đường khiếu nại đúng pháp luật là gì.
Người phụ nữ bị bạo lực gia đình tìm đến Hội Liên hiệp Phụ nữ VN, nay trực thuộc MTTQ. Cô cần biết luật Phòng, chống bạo lực gia đình bảo vệ mình ra sao, nếu ly hôn sẽ như thế nào... Đó là những câu hỏi pháp lý cụ thể mà không thể trả lời bằng sự đồng cảm.
Người lao động bị nợ lương tìm đến Công đoàn, nay cũng trực thuộc Mặt trận. Anh muốn tìm hiểu các bước khởi kiện một vụ án về lao động. Anh cần biết thời hiệu khởi kiện là bao lâu và phải làm gì để bảo vệ quyền của mình?
Từ ngày 16.6.2025, khi Nghị quyết 203/2025/QH15 có hiệu lực và điều 9 Hiến pháp được sửa đổi, các tổ chức chính trị - xã hội đều trực thuộc MTTQ VN. Nông dân, phụ nữ, người lao động, cựu chiến binh, thanh niên… mỗi nhóm mang theo những bức xúc pháp lý riêng. MTTQ trở thành nơi đầu tiên mà người dân nghĩ đến khi cần được bảo vệ quyền lợi. Nhưng nơi ấy lại không có một luật sư công nào.
Nhiệm vụ giám sát của Mặt trận theo điều 25 luật MTTQ 2015 mang tính xã hội, không có quyền lực cưỡng chế. Sức mạnh duy nhất nằm ở chất lượng kiến nghị. Một kiến nghị sau giám sát mà có phân tích pháp lý chặt chẽ, viện dẫn đúng căn cứ thì cơ quan nhà nước khó lòng phớt lờ. Nhưng nếu kiến nghị chỉ dừng ở mức phản ánh cảm tính thì rất dễ bị gạt sang bên, người thiệt thòi không phải Mặt trận mà là người dân đứng sau kiến nghị ấy.
Với buổi tiếp xúc cử tri nói trên, nếu bên cạnh cán bộ Mặt trận có một luật sư công đủ năng lực phân tích hồ sơ, chỉ ra cho người dân biết quyết định thu hồi đất kia có căn cứ pháp lý hay không, hướng dẫn họ khiếu nại đúng trình tự, buổi tiếp xúc ấy sẽ mang lại kết quả khác hẳn. Người dân ra về với một phương án pháp lý rõ ràng thay vì chỉ mang theo hy vọng. Luật sư công cho MTTQ, suy cho cùng không chỉ là câu chuyện tổ chức bộ máy mà đó cũng là câu chuyện người dân cần được bảo vệ thực sự.
Bình luận (0)