Lùm xùm dự án chống sập Hòn Vọng Phu

Cần thiết phải bảo tồn, gia cố Hòn Vọng Phu

Thời gian qua, khi dự án bảo tồn, gia cố di tích Hòn Vọng Phu (một trong những di tích, thắng cảnh cấp quốc gia của Cụm di tích nghệ thuật và thắng cảnh núi An Hoạch) hoàn thành với số tiền đầu tư 17 tỉ đồng đã thu hút sự quan tâm của dư luận.

ẢNH: MINH HẢI

Nhằm làm rõ thêm thông tin về di tích và tính cấp thiết trong giữ gìn Hòn Vọng Phu, Sở VH-TT-DL Thanh Hóa cùng các đơn vị liên quan đã kiểm tra hiện trạng di tích, kiểm tra hồ sơ, tài liệu khoa học của di tích và của dự án. 

Theo Sở VH-TT-DL Thanh Hóa, việc bảo tồn, gia cố Hòn Vọng Phu là rất cần thiết và đã thực hiện đầy đủ thủ tục, tuân thủ các quy định của pháp luật.

Hòn Vọng Phu trước khi gia cố có nguy cơ đổ sập do sét đánh nhiều lần, gây sạt lở tại 2 vị trí. Trong đó, một vị trí bị sạt lở khối đá có kích thước khoảng 1 m x 3 m; vị trí thứ 2 gần chân Hòn Vọng Phu sạt lở khối đá có kích thước rộng 2,5 m x 3 m; phía trên phần vai Hòn Vọng Phu cũng đã xuất hiện các vết nứt, đang có xu hướng tách vỡ, đe dọa sự nguyên trạng của thắng cảnh.

Từ thực trạng đó, 16.5.2025, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành quyết định phê duyệt dự án bảo tồn, gia cố di tích Hòn Vọng Phu với tổng số tiền 17 tỉ đồng. Trước khi quyết định triển khai dự án, tỉnh Thanh Hóa đã xin ý kiến và báo cáo Bộ VH-TT-DL; tổ chức hội thảo khoa học đánh giá và tìm giải pháp giữ gìn di tích.

ẢNH: MINH HẢI

Hòn Vọng Phu được gia cố như thế nào?

Theo thiết kế xây dựng, Hòn Vọng Phu được gia cố bằng cách khoan lỗ rút lõi bằng các sợi thép được chèn vữa SIKA GROUT 214-11 dọc theo phương đứng. Khi bơm vữa SIKA, vữa sẽ chèn vào các vết nứt trên thành lỗ khoan, bao bọc các sợi thép D14 tạo thành những sợi thớ vững chắc chịu kéo và chịu nén nhằm ngăn chặn các vết nứt phát triển, bó các phần tử rời rạc của khối do nứt nẻ, vỡ vụn thành một khối vững chắc không bị tách rời.

Sử dụng các neo cốt thép 3D14 thép CB500-V (cường độ giới hạn 500 MPa), khả năng chịu kéo của bó thép là 21,47 tấn. Ba thanh thép này được hàn đính vào nhau, cách 400 mm có một mối hàn đính.

Bó thép được đặt vào đường ống (khoan rút lõi) D76, xuất phát từ trên đỉnh khối và được neo sâu chặt vào khối đế. Sau khi đặt thép vào lồng ống và định vị chắc chắn thì bơm vữa SIKA GROUT 214-11 bằng máy bơm thích hợp.

ẢNH: MINH HẢI

Với khối đỉnh, khoan 4 lỗ từ trên đỉnh với khoảng cách các lỗ 500 mm, chiều sâu hố khoan trung bình 18 m để liên kết dọc xuống khối đế; khối thân thứ 2 từ trên xuống, tại các phần đua ra thì khoan bổ sung 3 lỗ khoan để tăng cường liên kết với khối đế.

Để đảm bảo chống tách rời các mảng đá xung quanh mặt ngoài Hòn Vọng Phu, sử dụng vữa SIKA GROUT 214-11 trám vá toàn bộ các khe nứt xung quanh. Trước khi tiến hành trám vá phải đảm bảo vệ sinh bề mặt tiếp xúc giữa các vết nứt.

Sau khi hoàn thiện quá trình khoan và thi công neo liên kết, tiến hành dỡ bỏ giàn giáo từ trên đỉnh, đồng thời dỡ bỏ lớp foam chèn và lưới thép bọc theo từng lớp 1 m. Kiểm tra lại các khối đá xung quanh, khi phát hiện vết nứt thì bơm trám Sika theo như quy trình gắn khe nứt ban đầu.

Không chỉ được gia cố chống đổ sập, Hòn Vọng Phu cũng đã được UBND TP.Thanh Hóa cũ  đầu tư hệ thống chống sét hơn 800 triệu đồng (đã hoàn thành).

ẢNH: MINH HẢI

Về việc Hòn Vọng Phu "đổi màu" (màu trắng hơn so với trước khi gia cố) là do lớp rêu, bụi trên bề mặt đá bị bong tróc trong thời gian khoảng 2 tháng thi công nhà thầu đã dùng ni lông bịt kín khiến lớp rêu, bụi bị bong lộ ra màu (sáng trắng) nguyên bản của đá.

Hiện trạng di tích Hòn Vọng Phu còn một số bất cập khác, như: chưa có đường dẫn lên di tích, muốn lên di tích phải đi qua đất nhà dân; từ dưới chân núi lên đến chân Hòn Vọng Phu có một số điểm tự phát xây bệ thờ, đặt bát hương, tạo thành nơi thờ cúng; khu vực xung quanh đỉnh núi và dưới chân Hòn Vọng Phu còn vật liệu xây dựng chưa được thu dọn...

Sở VH-TT-DL Thanh Hóa đã đề nghị UBND P.Đông Quang tổ chức tháo dỡ, di dời các công trình và tượng thờ trái phép tại khu vực di tích; trả lại mặt bằng, đảm bảo cảnh quan không gian tự nhiên của di tích danh lam thắng cảnh trước ngày 30.1; đồng thời rà soát, nghiên cứu, bố trí đường đi vào di tích.