Mối nguy khi học sinh sử dụng mạng xã hội vào khung giờ khuya

Khung giờ đầy các nội dung cám dỗ trên không gian mạng

Sau khi đăng quang Đại sứ Hoa hậu Trăng Khuyết Việt Nam, một danh hiệu hoa hậu chuyên biệt mang sứ mệnh xã hội vào cuối năm 2025, vừa qua tôi đã có chuỗi hoạt động cá nhân trao học bổng và truyền cảm hứng sống cho các em học sinh ở Trường THCS Lê Văn Tám. Trường THPT Tuy Phong, Trường THCS Phong Phú thuộc địa bàn 2 huyện Tuy Phong và Liên Hương tỉnh Lâm Đồng.

ảnh: T.N tạo bởi Gemini

Phải thú thật là sau đăng quang, tôi mới thật sự gia nhập mạng xã hội TikTok để tiếp cận thêm tệp người hâm mộ trẻ nhằm lan tỏa thêm những thông điệp nhân văn sau cuộc thi.

Sau 2 buổi giao lưu trao học bổng đầu tiên của tôi ở hai trường THCS, khi tôi vừa đưa nội dung hình ảnh lên kênh TikTok của mình thì bỗng nhiên số người theo dõi tăng lên chóng mặt. Các video lên tới vài ngàn và vài chục lượt tương tác từ các em học sinh ở hai trường.

Và khuya đó trên nền tảng kênh TikTok của tôi và khoảng khung giờ từ 12 giờ đêm đến 4 giờ sáng liên tục thấy các em học sinh THCS nhắn tin hoặc và tương tác nội dung. Tôi tự hỏi: "Khung giờ đó, đáng lẽ phải là khoảng thời gian học sinh nghỉ ngơi, cha mẹ nghiêm cấm con cái sử dụng điện thoại chứ?" .

Thực tế đây là khung giờ đầy các nội dung cám dỗ trên không gian mạng, ngay cả người trưởng thành còn bị lôi kéo thì huống gì trẻ con rất tò mò khám phá. Bên cạnh đó, đây cũng là khung giờ hoạt động của nhóm tội phạm kỹ thuật số với những tin nhắn làm quen gạ gẫm dụ dỗ, những nội dung clip bậy bạ và cả những trận games có nội dung bạo lực…

Tất cả đều trở thành "miếng mồi ngon" cho nhóm tội phạm trên không gian mạng. Đó cũng là lý do để những vụ bắt cóc online hay thậm chí là tự sát online ngày một gia tăng.

Tự sát online có nguy cơ sẽ trở thành một hiện tượng xã hội đáng báo động trong thời gian tới khi mà con người chúng ta ngày càng "nhốt mình" trong không gian mạng, nhất là người trẻ đang phụ thuộc quá nhiều vào trí tuệ nhân tạo (AI).

ảnh: NVCC

Còn nhớ nhiều năm trước, khi mà AI chưa được phổ cập như hiện nay, tôi đã có khoảng thời gian liên hệ với Bệnh viện Tâm thần TW 2 để vào đó tìm hiểu tiếp cận những người trẻ đang bị trầm cảm. Suốt mấy ngày quan sát ở bệnh viện, điều làm tôi hốt hoảng hơn cả là khi nhìn thấy các vị phụ huynh dẫn con nhỏ đi khám và điều trị rối loạn tâm thần. Khi tôi hỏi ra nguyên nhân mới biết là do nghiện game quá nhiều và dẫn tới các hội chứng rối loạn tâm lý hành vi. Những em bé mới chỉ ở cấp tiểu học, THCS và thậm chí có cả những em bé chưa vào lớp 1, cũng bị hội chứng tâm lý do sử dụng điện thoại lên mạng xã hội quá nhiều.

Sau buổi giao lưu với học sinh Trường PTTH Tuy Phong hôm sau, tôi có một buổi trò chuyện riêng với vài em học sinh trong CLB Dự án - Học bổng Kỹ năng sống "I Believe In Me". Tại đây, tôi đặt ra câu hỏi và trao đổi với các em nên trang bị kỹ năng gì để bảo vệ bản thân trên không gian mạng.

ảnh: NVCC

Để bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, hàng loạt quốc gia tại Đông Nam Á như Indonesia, Malaysia, Singapore và Philippines đã bắt đầu triển khai hoặc chuẩn bị các biện pháp siết chặt việc trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Hy vọng sắp tới Việt Nam sẽ áp dụng chính sách này. 

Ngoài ra, ngành giáo dục nên triển khai thêm môn học kỹ năng sử dụng mạng xã hội ngay từ lớp 1(do hiện nay nhiều học sinh đã sử dụng mạng xã hội từ những năm đầu tiểu học). Bên cạnh đó, các thương hiệu sản xuất điện thoại nên nghiên cứu và tung ra các sản phẩm chỉ dành riêng cho trẻ dưới 16 tuổi để phụ huynh dễ dàng kiểm soát con mình khi không có cha mẹ bên cạnh. Và chính người lớn cũng cần cần phải trang bị kỹ năng kiểm soát, bảo vệ mình trên không gian mạng xã hội.