Mỹ lập liên minh chống ma túy

Giữa lúc chiến sự với Iran ở Trung Đông tiếp tục căng thẳng, Mỹ đã mở một mặt trận mới ở gần nhà để chống mối đe dọa khác: ma túy. Ngày 7.3, Tổng thống Trump tiếp đón nhiều nhà lãnh đạo từ các nước Mỹ La tinh và Caribê (LAC) tại câu lạc bộ golf của ông ở bang Florida trong sự kiện gọi là Hội nghị thượng đỉnh "Lá chắn châu Mỹ". Tại đây, nhà lãnh đạo tuyên bố thành lập Liên minh chống ma túy châu Mỹ với sự tham gia của 17 nước để đối phó các băng nhóm ma túy mà ông gọi là "ung thư", theo AFP.

Dùng quân đội chống ma túy

"Các lãnh đạo trong khu vực này đã để những vùng lãnh thổ rộng lớn ở Tây bán cầu rơi vào sự kiểm soát trực tiếp của các băng nhóm xuyên quốc gia và chúng đã điều hành một số khu vực của đất nước các vị. Chúng tôi sẽ không để điều đó xảy ra", Tổng thống Trump phát biểu tại hội nghị và cáo buộc những tổ chức tội phạm quốc tế này kiểm soát lãnh thổ và thương mại, gây sức ép lên hệ thống chính trị và tư pháp, sử dụng vũ khí và năng lực quân sự, đồng thời dùng các vụ ám sát và khủng bố để đạt được mục đích. Ông tuyên bố liên minh mới sẽ sử dụng mọi nguồn lực và thẩm quyền pháp lý, sẵn sàng triển khai sức mạnh quân sự để cùng đối tác đánh bại mối đe dọa.

Ảnh: Reuters

"Chúng tôi không muốn chúng mở rộng. Cách duy nhất để đánh bại những kẻ thù này là sử dụng sức mạnh quân sự. Chúng ta phải dùng quân đội", ông Trump nói và tuyên bố sẵn sàng phóng tên lửa "cực chính xác" của Mỹ nếu các nước LAC đề nghị. Trong tuyên bố đăng trên trang web Nhà Trắng, ông Trump cam kết sẽ phối hợp với đồng minh ngăn chặn các nhóm này chiếm lĩnh địa bàn và tiếp cận tài chính cho các chiến dịch bạo lực, đồng thời cho biết Mỹ sẽ huấn luyện quân đội các nước đối tác để đạt năng lực chiến đấu hiệu quả nhất.

Từ năm ngoái, chính quyền của ông Trump đã triển khai chiến dịch chống ma túy tại vùng biển quanh LAC, thực hiện hàng loạt đợt không kích nhắm vào tàu thuyền bị cáo buộc chở ma túy. Trong tuần qua, Mỹ cũng tiến hành chiến dịch quân sự chống tội phạm ma túy cùng với quân đội Ecuador tại quốc gia Nam Mỹ.

Đồng minh cánh hữu

Trong số những người tham dự hội nghị ngày 7.3 có nhiều đồng minh cánh hữu của ông Trump như Tổng thống Argentina Javier Milei, Tổng thống đắc cử Chile Jose Antonio Kast hay Tổng thống El Salvador Nayib Bukele. Những vị lãnh đạo này chia sẻ quan điểm cứng rắn của ông Trump về tội phạm, di cư cũng như kinh tế. Tại El Salvador, ông Bukele đã lập nhà tù "khổng lồ" và tiếp nhận hàng trăm người bị trục xuất từ Mỹ vào năm ngoái, theo AP. Hiện diện tại hội nghị còn có Tổng thống Honduras Nasry Asfura, người giành chiến thắng cuộc bầu cử gây tranh cãi vào năm ngoái với sự ủng hộ của ông Trump, và Tổng thống Ecuador Daniel Noboa, người gần đây công bố chiến dịch chống ma túy chung với Mỹ.

Chuyên gia về Mỹ La tinh Irene Mia tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS, Anh) cho biết bạo lực ma túy đã xuất hiện tại những nước mà đến gần đây vẫn còn tương đối an toàn như Ecuador hay Chile. Theo bà, tình hình an ninh căng thẳng đã góp phần vào chuỗi chiến thắng tranh cử gần đây của cánh hữu tại Mỹ La tinh, đồng thời khiến xu hướng can thiệp của Mỹ ít bị phản đối hơn so với trước.

Tuy nhiên, sự vắng mặt đáng chú ý là 3 lãnh đạo cánh tả tại Mexico, Brazil và Colombia. Các nhóm ma túy tại Mexico đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng còn các cảng tại Brazil được cho là điểm trung chuyển hàng cấm quan trọng sang châu Âu. Trong khi đó, Colombia từ lâu đóng vai trò then chốt trong chiến lược chống ma túy của Mỹ tại khu vực.