Trong cuộc phỏng vấn với CNN ngày 7.7, Thủ tướng Israel Netanyahu cho rằng việc Mỹ chuyển giao F-35 cho Ankara "sẽ phá vỡ sự cân bằng quyền lực ở Trung Đông". Phát biểu được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thảo luận với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan về đề xuất bán vũ khí, đặt Israel vào thế phải công khai nêu bất đồng với đồng minh thân cận nhất.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu trong một cuộc họp báo tại Jerusalem ngày 19.3.2026
ẢNH: REUTERS
Giải thích lập trường của mình, ông Netanyahu đưa ra lý do mà ông mô tả là "khuynh hướng bành trướng" của Thổ Nhĩ Kỳ. Theo nhà lãnh đạo Israel, Ankara đang "công khai" tìm cách khôi phục ảnh hưởng kiểu Đế chế Ottoman, từng kiểm soát nhiều vùng lãnh thổ ở Trung Đông, bao gồm Syria, một phần Jordan, khu vực Israel ngày nay và một số nước vùng Vịnh.
"Nếu trao thêm quyền lực cho một chế độ cực đoan như vậy, sự hung hăng sẽ xảy ra", ông Netanyahu nói.
Thủ tướng Israel cũng cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên được xem là một "quốc gia thân thiện" với Mỹ, đồng thời cáo buộc Ankara chỉ "mỉm cười với Tổng thống Mỹ khi cần thiết" - hàm ý quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Washington mang tính giao dịch hơn là dựa trên nền tảng chiến lược ổn định.
Dù vậy, ông Netanyahu tìm cách giảm nhẹ mức độ căng thẳng với Mỹ. Ông cho biết đã trực tiếp nêu quan ngại với ông Trump trước khi công khai vấn đề, đồng thời nhấn mạnh "ngay cả đồng minh cũng có thể có bất đồng".
Theo ông Netanyahu, Israel và Mỹ vẫn chia sẻ các ưu tiên chiến lược lớn hơn, trong đó có lập trường rằng Iran cần có cơ hội giải quyết những vấn đề liên quan chương trình hạt nhân thông qua đàm phán.
F-35, do Tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ) sản xuất, là dòng tiêm kích tàng hình hiện đại hàng đầu trong kho vũ khí Mỹ. Thổ Nhĩ Kỳ từng là đối tác trong chương trình F-35, nhưng bị loại khỏi dự án vào năm 2019 sau khi mua hệ thống phòng không S-400 của Nga. Quyết định này dẫn đến các lệnh trừng phạt của Mỹ và tạo ra một trong những rạn nứt nghiêm trọng nhất trong quan hệ giữa hai đồng minh NATO trong nhiều thập niên, theo Turkiye Today.
Bất kỳ nỗ lực nối lại thương vụ F-35 nào với Thổ Nhĩ Kỳ cũng cần được thông báo cho Quốc hội Mỹ và có thể đối mặt với sự phản đối đáng kể từ các nghị sĩ.
Bình luận (0)