NATO tăng cường quân sự ở Bắc Cực ra sao?

Tại vùng Bắc Cực thuộc Na Uy, cá đơn vị quân đội Anh và Na Uy đang thực hiện một nhiệm vụ trinh sát mô phỏng của NATO.

Họ nằm trong số khoảng 30.000 quân nhân đã diễn tập phản công trước một "kẻ thù từ phía đông" tấn công - ám chỉ nước Nga láng giềng.

Hoạt động này thuộc khuôn khổ chiến dịch được tăng cường quy mô mang tên Arctic Sentry (cảnh vệ cực bắc}, nhằm chứng tỏ không chỉ với Moscow mà còn với Washington rằng châu Âu và Canada có thể bảo vệ sườn phía bắc của liên minh.

Tổng thư ký Mark Rutte đã công bố chiến dịch này vào tháng 2, khi ông Rutte vận động Tổng thống Mỹ Donald Trump từ bỏ tham vọng với Greenland, vùng đất mà ông Trump cho rằng Mỹ cần đến vì lý do an ninh của mình.

Ông Rutte đã thành công. Nhưng như Reuters ghi nhận trong các cuộc phỏng vấn với hàng chục quan chức NATO đương nhiệm và cựu quan chức cùng các chuyên gia về Bắc Cực, NATO còn nhiều việc phải làm về quốc phòng Bắc Cực, nơi Nga đã vươn lên dẫn đầu trong thập niên qua.

Ông Mauro Gilli, giáo sư Trường Hertie, nhận định: "Khi nói đến Bắc Cực, tôi có thể nói chắc chắn là các công nghệ cảm biến để giám sát khu vực. Đây là lý do tại sao nhiều khoản đầu tư của Canada, các nước Bắc Âu và Mỹ cũng tập trung vào việc triển khai các loại radar khác nhau để có bức tranh toàn cảnh về các mối đe dọa, như tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo, cũng như các hoạt động trên không. Tương tự, công nghệ cảm biến cho thế giới dưới nước".

Trong khi đó, Nga đã hiện đại hóa hạm đội tàu phá băng lớn nhất thế giới khi biến đổi khí hậu tạo ra các tuyến đường mới.

Nước này đã mở lại hàng chục căn cứ thời Liên Xô tại khu vực mà qua đó là đường bay ngắn nhất tới Mỹ cho tên lửa hạt nhân của Nga.

Bộ Quốc phòng Nga không trả lời yêu cầu bình luận cho bài viết này. Điện Kremlin trước đây từng nói rằng Mỹ đang kích động căng thẳng ở Bắc Cực.

Vùng Bắc Cực từng là ưu tiên thấp đối với NATO.

Nhưng các yếu tố như sức mạnh ngày càng tăng của Nga, băng tan và sự quan tâm ngày càng lớn của Trung Quốc đã thay đổi điều đó, đặt các nguồn lực kinh tế và quân sự của các nước đồng minh vào thử thách.

Thủ tướng Canada Mark Carney nói: "Điều này đáng hoan nghênh - có thể nói là đã đến lúc - nhưng đáng hoan nghênh, rằng hiện nay NATO đang ngày càng tập trung vào an ninh Bắc Cực".

ẢNH: REUTERS

Sẽ cần những khoản đầu tư dài hạn vào tàu phá băng, tàu ngầm, UAV và vệ tinh.

Điều này diễn ra trong bối cảnh ông Trump đã đe dọa rời khỏi NATO hoàn toàn và Washington đang rút quân, máy bay, tàu chiến và vũ khí khỏi châu Âu.

Ông Gilli cho biết: "Các mối đe dọa đối với Greenland có thể đã đẩy nhanh một số xu hướng vốn đã được hình thành để có cam kết mạnh mẽ hơn đối với an ninh Bắc Cực, và theo cách này đã khiến khu vực này được quan tâm nhiều hơn so với mức có thể. Và vì vậy, nghịch lý là chính các mối đe dọa từ chính quyền Trump có thể đã tạo ra một kết quả tích cực".

Hiện không thể xác định được liệu Mỹ đang đóng góp nhiều hơn hay ít hơn cho quốc phòng chung ở Bắc Cực trong khuôn khổ tập trận Arctic Sentry, là hoạt động do Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên hợp Norfolk của Mỹ chỉ huy.

Một quan chức NATO nói với Reuters rằng Mỹ vẫn là bên đóng góp quan trọng cho hoạt động phòng thủ Bắc Cực của liên minh, qua một cam kết đã được tái khẳng định vào tháng 6.

Lầu Năm Góc và Nhà Trắng không trả lời câu hỏi về việc lực lượng Mỹ tham gia quốc phòng Bắc Cực có bị ảnh hưởng bởi việc rà soát quân đội Mỹ tại châu Âu hay không.