Trong cuộc họp báo trước hội nghị kéo dài 2 ngày tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thư ký NATO Mark Rutte tỏ ra lạc quan rằng các thành viên châu Âu và Canada "đang trên lộ trình cân bằng mức chi tiêu quân sự" với Mỹ. Song song đó, theo Hãng DW, ông Rutte yêu cầu các thành viên đưa ra tại hội nghị "những kế hoạch rõ ràng, cụ thể và đáng tin cậy" để đạt mục tiêu chi tiêu của liên minh.
Vấn đề chi tiêu quốc phòng của NATO lâu nay bị Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích nhiều lần và thậm chí dọa rút khỏi liên minh 32 thành viên này. Trong nỗ lực thuyết phục nhà lãnh đạo Mỹ, NATO đã chuẩn bị một loạt con số ấn tượng về những thỏa thuận vũ khí, được giữ kín cho đến ngay trước thềm hội nghị.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại Diễn đàn công nghiệp quốc phòng bên lề thượng đỉnh NATO ngày 7.7
ẢNH: REUTERS
"Thay đổi thực sự"
Theo ông Rutte, dự báo cho thấy các thành viên châu Âu và Canada đầu tư thêm tổng cộng 258 tỉ USD vào quốc phòng trong 2 năm 2025 và 2026. Trước thềm hội nghị, các nhà lãnh đạo công bố những thỏa thuận mua sắm vũ khí mới trị giá hàng chục tỉ USD nhằm chứng minh với ông Trump rằng họ đang thực hiện đúng cam kết. Thủ tướng Canada Mark Carney hôm 6.7 thông báo nước này đã chọn nhà thầu Thyssenkrupp Marine Systems (TKMS) của Đức để đóng hạm đội tàu ngầm mới trị giá nhiều tỉ USD. Theo ông Carney, Canada giờ đây sẽ bước vào giai đoạn đàm phán với TKMS về việc mua tối đa 12 tàu ngầm. Về phía Hà Lan, Bộ trưởng Quốc phòng Dilan Yesilgoz cho biết nước này sẽ chi hơn 3,43 tỉ USD cho các thỏa thuận và kế hoạch, trong đó có việc hợp tác về phòng không với Bỉ và về tàu hải quân với Anh.
Địa điểm tổ chức Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ
ẢNH: REUTERS
Trong thông cáo chung, các nước Anh, Hà Lan, Phần Lan và Ba Lan cũng cho biết đang đạt "tiến triển đáng kể" về Cơ chế Phòng thủ đa phương (MDM), dự kiến thành lập chậm nhất vào năm 2027. Đây là một trong số nhiều sáng kiến nhằm chuyển hướng thêm vốn tư nhân vào việc tái vũ trang các quốc gia. Chưa hết, NATO còn dự định thay thế các máy bay do thám AWACS cũ kỹ bằng máy bay GlobalEye, theo Reuters dẫn các nguồn thạo tin. Ông Rutte nhấn mạnh tất cả những diễn biến này là bằng chứng về "sự thay đổi thực sự trong tư duy".
Thuyết phục Tổng thống Trump
Trước thềm hội nghị, Tổng thống Trump trở thành tâm điểm chú ý của các thành viên khác trong NATO cũng như giới quan sát, do những quyết định của ông sẽ ảnh hưởng lớn đến liên minh cũng như những vấn đề liên quan. Theo tờ The Washington Post, trước đó, ông Trump đã nói với ông Rutte rằng mình sẽ không tham dự nếu hội nghị không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ. Các nhà ngoại giao đang trông chờ vào mối quan hệ tốt đẹp của nhà lãnh đạo Mỹ với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, cùng với chiến dịch ngoại giao mềm dẻo của người đứng đầu NATO, để thuyết phục ông Trump không đưa ra những quyết định bất lợi cho liên minh.
Tuy nhiên, nhiều vấn đề an ninh then chốt vẫn bị phủ bóng bởi mâu thuẫn giữa ông Trump với các thành viên khác trong liên minh, đặc biệt là liên quan cuộc xung đột ở Trung Đông. Bên cạnh đó, châu Âu cũng lo ngại khi Ukraine và Nga tăng cường tấn công lẫn nhau còn nỗ lực hòa giải của Mỹ hầu như bị đình trệ.
Mỹ muốn đẩy mạnh hợp tác sản xuất vũ khí
Reuters ngày 7.7 dẫn các nguồn thạo tin cho hay Mỹ đang đối thoại với Đức và các nước châu Âu khác về việc thiết lập cơ sở chung để sản xuất tên lửa AIM-120 AMRAAM của Raytheon và một cơ sở bảo dưỡng tên lửa Patriot PAC-3 của Lockheed Martin tại châu Âu. Nếu được triển khai, 2 dự án này có thể giải phóng năng lực sản xuất tại các nhà máy của Raytheon và Lockheed Martin ở Mỹ và cho phép các hãng này tăng cường sản xuất trong nước.
Trong một diễn biến khác, tờ The New York Times ngày 7.7 dẫn lời giới chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump dự kiến để Thổ Nhĩ Kỳ tái gia nhập chương trình tiêm kích F-35. Dấu hiệu này cho thấy mối quan hệ giữa 2 nước đang được cải thiện, nhất là sau khi chính quyền ông Trump mới đây chính thức thông báo với quốc hội về ý định bán hàng chục động cơ phản lực trị giá hơn 700 triệu USD cho Thổ Nhĩ Kỳ.
Bình luận (0)