Nên giảm thuế xăng dầu đến hết năm nay

Giảm thuế để có giá xăng sinh học hợp lý

Trong dự thảo Nghị quyết về việc kéo dài thời hạn áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay, Bộ Tài chính đề xuất kéo dài thời gian miễn các loại thuế này đến hết ngày 30.9 năm nay. Riêng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng, Bộ đề xuất thực hiện từ ngày 1.7. Theo đó, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng khoáng (chiếm 90% xăng nền để phối trộn xăng E10) từ ngày 1.7 tới sẽ là 10%, xăng sinh học E5 là 8% và xăng E10 là 7%.

Việc đề xuất tiếp tục miễn giảm một số loại thuế và thu lại thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng diễn ra trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới có dấu hiệu hạ nhiệt. Việc miễn giảm loạt thuế xăng dầu sẽ giúp các mặt hàng nhiên liệu trong nước ở mức gần như thấp nhất trong khu vực, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Theo Bộ Tài chính, việc gia hạn miễn thuế này nhằm góp phần ổn định thị trường xăng dầu trong nước, bảo đảm an ninh năng lượng và hỗ trợ mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều biến động. Từ cuối tháng 3, sau khi xung đột xảy ra ở Trung Đông, với Nghị định 72 và sau đó là Nghị định 25, Chính phủ đã áp dụng hàng loạt biện pháp giảm thuế với xăng dầu, đưa thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay về mức 0 đồng/lít; thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%; đồng thời không thu VAT đối với các mặt hàng này nhưng vẫn cho phép khấu trừ thuế đầu vào. Các chính sách này được áp dụng đến hết ngày 30.6. Đối với ngành hàng không, việc tiếp tục duy trì chính sách ưu đãi thuế với nhiên liệu bay được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí khai thác cho các hãng trong bối cảnh giá dầu thế giới còn biến động.

Bộ Tài chính nhận định chưa thể loại trừ hoàn toàn khả năng xung đột tại Trung Đông tái bùng phát, trong khi nguồn cung xăng dầu toàn cầu vẫn chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị. Mặt khác, lượng xăng dầu cung ứng trên thị trường nội địa hiện chủ yếu là hàng dự trữ được mua từ trước với mức giá cao. Nguồn nhập theo giá mới thường có độ trễ do quá trình đàm phán giá của doanh nghiệp với đối tác nhập, thời gian vận chuyển dài ngày. Trước đó, trong quá trình Quốc hội thảo luận về chính sách thuế với xăng dầu, một số đại biểu cũng đề xuất kéo dài thời gian áp dụng đến hết năm nay hoặc ít nhất đến ngày 30.9 nhằm tạo sự ổn định cho doanh nghiệp và người dân. Đặc biệt, sau khi VN chính thức bỏ xăng khoáng, chuyển đổi hoàn toàn sang xăng sinh học, mặt hàng này đang được thị trường đón nhận tốt nhưng một số ý kiến cho rằng cần có mức giá hợp lý hơn nữa để chiến lược chuyển đổi xanh đạt hiệu quả.

Nên kéo dài đến hết năm, bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng

PGS-TS Đinh Xuân Thảo, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đánh giá rằng giá nhiên liệu thế giới đang hạ nhiệt nhờ đàm phán hòa bình tại Trung Đông đạt một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, thị trường chưa thể "nguội" ngay khi lệnh trừng phạt nhằm vào Iran được Mỹ dỡ bỏ tạm thời trong vòng 60 ngày (tính từ ngày 22.6) nhằm tạo môi trường cho quá trình đàm phán tiếp theo. Điều này có nghĩa là sau 2 tháng, thế giới vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra. Ngoài ra, sau gần 4 tháng eo biển Hormuz bị đóng, nhiều mỏ dầu tại khu vực Trung Đông buộc phải tạm ngưng khai thác, quá trình khôi phục cũng sẽ mất nhiều thời gian và tiền bạc. Thế nên, giá dầu tuy giảm trong tuần này, nhưng dự báo từ nay đến cuối năm vẫn đang ở mức cao hơn so với trước thời điểm xung đột. Hơn nữa, quý 4 là quý quan trọng cho doanh nghiệp trong sản xuất, vận tải và cả đi lại của người dân, nếu các loại thuế xăng dầu quay trở lại ngay lập tức từ tháng 10, sẽ gây khó khăn rất lớn cho doanh nghiệp và người dân.

Từ góc nhìn này, PGS-TS Đinh Xuân Thảo đề xuất Chính phủ kéo dài thời gian miễn các loại thuế xăng dầu đến hết năm nay. Đặc biệt, cần xem xét thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng cho các mặt hàng xăng khi xăng sinh học đang được tuyên truyền sử dụng rộng rãi. "Chính sách chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng sinh học E5 và E10 đang nhận được sự ủng hộ khá tích cực từ người tiêu dùng. Vì thế việc duy trì một cơ chế giá ổn định, hấp dẫn và lâu dài là điều cần thiết. Quan trọng hơn, xăng E10 là mặt hàng đang có chính sách khuyến khích sử dụng và xăng là mặt hàng thiết yếu nên không thể đánh thuế tiêu thụ đặc biệt hoài được. Tôi đề nghị không chỉ tiếp tục miễn loại thuế này đến hết năm mà tiến đến bỏ luôn thuế tiêu thụ đặc biệt đánh vào mặt hàng xăng trong tương lai gần", ông Đinh Xuân Thảo nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và kinh tế quốc tế (ĐH Kinh tế quốc dân), cũng cho rằng nên kéo dài thời gian miễn thuế xăng dầu hết quý 4 bởi những tháng cuối năm là cao điểm, chạy đua về doanh thu, nếu các loại thuế đồng loạt quay trở lại, giá cả hàng hóa, dịch vụ chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Ông nói: "Hiện xăng dầu đang chịu đến 4 loại thuế là quá nhiều trong khi đây là mặt hàng nhạy cảm, có thể gây hiệu ứng domino tăng giá lên nhiều loại hàng hóa. Quan trọng nhất là giữ được lạm phát theo chỉ tiêu Quốc hội đặt ra. Theo dự thảo nghị quyết, giá dầu diesel trong nước quý 3 có thể không bị ảnh hưởng bởi thuế nhưng tăng đồng loạt ngay sau 30.9 thì trong quý cuối năm, mỗi lít xăng dầu có thể cao hơn 7.000 - 9.000 đồng. Như vậy, giá cả chắc chắn sẽ ảnh hưởng theo chi phí đầu vào. Chỉ cần giá vận tải tăng, giá hàng hóa từ vật liệu xây dựng, tiêu dùng hằng ngày, hàng thiết yếu… tăng, khiến điều hành vĩ mô gặp nhiều khó khăn, khó chặn đà lạm phát".

Từ đó, PGS-TS Nguyễn Thường Lạng đề xuất: "Cần giữ cho giá nhiên liệu trong nước bình ổn cho đến hết năm. Theo đó, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng nên được xem xét kéo dài miễn giảm. Bởi với giá xăng E10, trong lúc này cần duy trì mức giá "có thể chấp nhận được" để hiệu ứng đồng thuận của xã hội tốt, qua đó giúp kiềm chế lạm phát tốt".