Ngày càng đông trẻ nhỏ ôn thi chứng chỉ tiếng Anh dù nhiều năm nữa mới cần

ẢNH: NGỌC LONG

Khoa Tiếng Anh, Trường ĐH Kinh tế-Tài chính TP.HCM (UEF) hôm 29.7 tổ chức talkshow kết nối doanh nghiệp về bức tranh mới của thị trường giảng dạy tiếng Anh qua góc nhìn từ các bên liên quan. Tại đây, ông Nguyễn Tấn Hoàng, giáo viên của hệ thống Anh ngữ IELTS Fighter, cho biết trong thị trường luyện thi các chứng chỉ hiện nay, ngày càng nhiều trẻ nhỏ, thậm chí chỉ mới lớp 6 hay lớp 7, đã được cha mẹ đăng ký cho học.

Bài toán khó khi dạy tiếng Anh

Ông Hoàng kể nếu như khoảng 3 năm trước, ông chỉ thấy có khoảng 5-6 học sinh nhỏ tuổi mỗi tháng, thì nay con số này đông đảo hơn nhiều. Điều này khiến nam giáo viên phải phối hợp bộ phận học thuật tìm cách xây dựng chương trình phù hợp hơn, bởi luyện thi cho học sinh lứa tuổi này hoàn toàn khác so với dạy bậc THPT, ĐH hay với nhóm đi làm.

Ông Josh Donner, chuyên gia đào tạo giáo viên và cố vấn học thuật ở Macmillan Education - nhà xuất bản quốc tế có trụ sở tại Anh thuộc Springer Nature - chung quan điểm. Ông cho biết từng phải dạy nhiều bạn nhỏ dù ôn luyện nhưng 5 năm tới còn chưa thi IELTS, gây ra không ít thử thách nhất là khi các em chưa có đầy đặn kiến thức xã hội để trả lời những câu liên quan tới cuộc sống ĐH hay đi làm.

Chưa kể, nhiều kỳ thi còn cập nhật lại cấu trúc theo hướng ứng dụng thực tiễn hơn như bổ sung tình huống thực tế, nhấn mạnh vào năng lực giao tiếp... đặc biệt là ở TOEFL iBT mới đây. Vì thế, tài liệu dạy học lẫn phương pháp luyện thi cho học sinh nhỏ tuổi cũng cần điều chỉnh để đáp ứng xu hướng này, giao thoa giữa kỹ năng làm bài thi với kỹ năng thực tế như khả năng đối mặt với thử thách.

Song ông Donner nhìn nhận đây là "bài toán khó" với các trung tâm luyện thi - khi cha mẹ muốn cho con theo học từ rất sớm vì lo con không đủ thời gian chuẩn bị trong khi mục tiêu thi cử lại cách rất xa.

ẢNH: NGỌC LONG

Điều tương tự cũng diễn ra ở hệ thống Anh ngữ IELTS Vietop, theo ông Lê Duy Anh, Giám đốc sản phẩm. Hướng thích nghi của trung tâm này là chuyển dần sang hình thức đánh giá quá trình (formative assessment) - tức liên tục kiểm tra độ hiểu bài của học viên trong từng phút thông qua CCQs (câu hỏi kiểm tra khái niệm), polls (khảo sát), exit tickets (phiếu đánh giá cuối buổi)..., chứ không chỉ dựa vào mỗi đánh giá tổng kết (summative assessment).

Điều này nhằm hạn chế tình trạng đánh giá sai năng lực của học viên nhỏ tuổi.

Ông Duy Anh nhấn mạnh, chuyển đổi này cũng giúp phụ huynh hiểu hơn hành trình trưởng thành ngôn ngữ của con, là minh chứng cho sự tiến bộ để cha mẹ không thấy giáo viên chỉ như đang "trình diễn".

"Chúng tôi tin đây sẽ là tiêu chuẩn mới", ông Duy Anh nói.

Việc trẻ hóa luyện thi chứng chỉ không chỉ diễn ra ở các bài thi vốn được khuyến nghị dành cho học sinh THPT như IELTS, TOEFL, mà thậm chí có cả SAT - vốn là bài thi được dùng để tuyển sinh vào ĐH, theo các chuyên gia.

Đó là lý do PGS-TS Phạm Huy Cường, Trưởng khoa Tiếng Anh UEF, cho rằng bộ phận tư vấn tuyển sinh tại các trung tâm Anh ngữ nên trao đổi kỹ với phụ huynh - trên thực tế cũng chính là người quyết định việc học của những bạn nhỏ. "Chúng ta cần giúp phụ huynh hiểu lứa tuổi của con mình phù hợp với những kỳ thi nào", ông Cường nói.

Những thử thách khác cần vượt qua

Tại talkshow, các diễn giả cũng đề cập nhiều thử thách nổi bật mà giáo viên tiếng Anh đang vướng phải như tốc độ phát triển nhanh của công nghệ, nhất là AI, khiến nhiều thầy cô cảm thấy quá tải; xu hướng học tập cá nhân hóa, đa dạng hóa buộc giáo viên phải linh hoạt hơn; hay mạng xã hội và AI khiến mức độ tập trung lẫn động lực học tập của học viên đồng loạt giảm sút so với trước đây.

"Nhiều sinh viên bước vào lớp với suy nghĩ rằng đã có AI luôn sẵn sàng hỗ trợ, thế nên các bạn hoài nghi về sự cần thiết và giá trị của việc đến lớp học trực tiếp", PGS Cường chia sẻ. "Không chỉ ở ĐH, đây cũng là thách thức lớn với giáo viên ở mọi cấp học và trong mọi bối cảnh giảng dạy, khi thầy cô vừa phải tạo không khí vui vẻ, vừa phải giúp các bạn phát triển năng lực ngôn ngữ".

Để góp phần giải quyết vấn đề này, ông Duy Anh đề xuất cần có sự phối hợp giữa các bên, nhất là ở giai đoạn thực tập. Các trung tâm tiếng Anh có thể đóng vai trò "phòng thí nghiệm giảng dạy", nơi sinh viên ngành sư phạm hay ngôn ngữ có thể đến dự giờ, quan sát lớp học thực tế, dạy học vi mô (micro-teaching) hoặc tham gia các đợt thực tập ngắn hạn.

ẢNH: NGỌC LONG

PGS Cường thì cho rằng không có giải pháp chung cho tất cả, nhưng điều cốt lõi mà trường ĐH có thể thực hiện là hỗ trợ định hình triết lý giáo dục của mỗi thầy cô. Bởi, có người rất hài hước và tạo ra những tiết học sôi động, nhưng cũng có người nổi trội hơn ở mảng hướng dẫn học sinh luyện tập ngôn ngữ một cách bài bản. "Mỗi giáo viên cần nhận thức rõ giá trị cốt lõi và thế mạnh của bản thân", ông nhận định.

Chia sẻ thêm về cơ hội phát triển nghề nghiệp, đứng dưới góc độ nhà tuyển dụng, ông Duy Anh lưu ý đơn vị của ông không tìm kiếm các thầy cô là giáo viên giảng dạy đơn thuần mà phải có kỹ năng thiết kế trải nghiệm học tập, điều phối lớp học. "Các bạn phải hiểu sâu nội dung, biết cách chia nhỏ kiến thức thành từng phần, từ đó dẫn dắt học viên tiếp thu qua các hoạt động học tập thay vì để các em ngồi nghe giảng suốt cả tiết", ông chia sẻ.

"Chúng tôi còn mong muốn ứng viên có thể nắm bắt không khí lớp học và điều chỉnh ngay trong lúc giảng dạy, như biết khi nào cần giảm tốc độ truyền đạt, tăng độ thử thách hoặc áp dụng phương pháp phân hóa phù hợp với từng nhóm học viên. Theo tôi, giáo án chỉ là bản đề xuất chứ không là kịch bản cứng nhắc, nên không có giáo án nào phù hợp với tất cả lớp học", ông Duy Anh nói thêm.

Đồng tình, ông Donner khẳng định trước tác động từ AI, chúng ta không còn quá cần những chuyên gia kiến thức (content expert) nữa mà là các thầy cô có khả năng thích ứng cao - cả trong giai đoạn thiết kế giáo án lẫn khi trực tiếp đứng lớp. "Giáo viên thời nay còn phải là người cố vấn (mentor), người khai vấn (coach) và người truyền tải các giá trị sống tích cực cho học sinh", ông nói.

ẢNH: NGỌC LONG