Người Việt du học Nhật Bản tăng 25 lần sau 20 năm, vào top 3 toàn cầu

Tổ chức Hỗ trợ người học Nhật Bản (JASSO), trực thuộc Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản, gần đây công bố số lượng sinh viên quốc tế đang ở nước này đến đầu tháng 5 năm trước. Việt Nam có 43.366 người, tăng 7% so với năm 2024 và nằm trong top 3 quốc gia đông người du học Nhật Bản nhất - sau Trung Quốc và Nepal.

Con số này cũng tăng 25 lần so với hai thập niên trước, thời điểm chỉ ghi nhận có 1.745 du học sinh Việt tại Nhật. Ngoài ra, dữ liệu mới cũng cho thấy Việt Nam tiếp tục đà tăng trưởng về số du học sinh sau 4 năm giảm liên tiếp ở giai đoạn 2020-2023.

Đây cũng là năm thứ 3 liên tiếp Việt Nam đứng thứ 3 về số du học sinh, sau khi để mất top 2 từng trụ vững 9 năm vào tay Nepal từ 2023. Hai vị trí còn lại trong top 5 là Myanmar và Sri Lanka, ở hạng thứ 4 và 5.

Trước đó, từ 2005, Việt Nam lần đầu tiên lọt vào top 5 quốc gia gửi người học du học Nhật nhiều nhất và kể từ đó chứng kiến số lượng tăng trưởng liên tục, chính thức đạt đỉnh 73.389 vào năm 2019 - một năm trước khi đại dịch Covid-19 bùng nổ trên toàn cầu. Mức hiện tại, do đó, chỉ mới bằng 59% so với kỷ lục từng đạt được.

Về tỷ lệ, người Việt hiện chiếm 10,6% trong tổng số hơn 408.000 sinh viên quốc tế ở Nhật, thấp hơn 1,4% so với năm ngoái - một phần vì sự tăng trưởng đáng kể của một số thị trường châu Á. Riêng người học từ Trung Quốc và Nepal chiếm 56,7% tổng số du học sinh ở xứ sở hoa anh đào.

Trong số hơn 43.300 người Việt đang du học Nhật, 23.680 người đăng ký học tại các cơ sở giáo dục bậc cao và 19.686 người ở các cơ sở giáo dục tiếng Nhật (trường tiếng). Việt Nam cũng là trường hợp hiếm hoi có số người học giáo dục bậc cao và học tiếng gần như xấp xỉ nhau, với tỷ lệ 1:1,2 nghiêng về nhóm giáo dục bậc cao.

Trong khi đó, với nhóm du học sinh Trung Quốc, mức này là 1:3 - cao hơn tỷ lệ trung bình là 1:1,9.

Theo báo cáo của JASSO, 5 cơ sở giáo dục hiện thu hút đông sinh viên quốc tế nhất là ĐH Waseda, ĐH Tokyo, ĐH Ritsumeikan, ĐH Kinh tế Nhật Bản và ĐH Ritsumeikan châu Á Thái Bình Dương, dao động từ hơn 2.900 tới hơn 5.500 du học sinh. Trong số đó, chỉ riêng ĐH Tokyo là đơn vị công lập, còn lại đều là trường tư thục.

JASSO thông tin thêm, Nhật Bản năm 2025 có tổng cộng 718 cơ sở giáo dục bậc cao, gồm 138 trường quốc gia, 44 trường công lập địa phương và 536 trường tư thục. Các trường này chia thành 6 nhóm gồm trường sau ĐH, trường ĐH, trường CĐ sơ cấp, trường CĐ công nghệ, trường kỹ thuật chuyên nghiệp và các đơn vị cung cấp khóa dự bị ĐH.

Xét theo nhóm ngành, khoa học xã hội là lĩnh vực được nhiều người học chọn nhất với hơn 95.000, theo sau đó là nhóm nhân văn (hơn 55.000) và kỹ thuật (hơn 49.000). Trong khi đó, 3 lĩnh vực xếp chót là khoa học (hơn 4.600), nông nghiệp (hơn 4.400), giáo dục (hơn 3.900).

Về số lượng phân bổ, với nhóm giáo dục bậc cao, 3 vùng thu hút sinh viên quốc tế nhất là Kanto (hơn 108.000), Kinki (hơn 51.000) và Kyushu (hơn 30.000), trong khi 3 địa phương được ưa chuộng nhất là Tokyo (hơn 83.000), Osaka (hơn 24.000) và Kyoto (hơn 17.000). Với nhóm giáo dục tiếng, hai vị trí dẫn đầu giữ nguyên song vị trí thứ ba lần lượt thay đổi thành vùng Chubu và tỉnh Fukuoka.

Năm 2025, lần đầu tiên số lượng sinh viên quốc tế du học Nhật cán mốc hơn 400.000 - kỷ lục cao nhất mọi thời và giúp nước này hoàn thành mục tiêu thu hút du học sinh sớm hơn cả gần thập niên. Mức này tăng vọt hơn 71.000 người so với năm ngoái - phần lớn đến từ châu Á, với tỷ lệ 93,4%.

Theo lý giải từ giới chức Nhật Bản, mức tăng đột biến chủ yếu bắt nguồn từ tăng trưởng vượt bậc của hai thị trường Nepal và Myanmar. Tuy nhiên ở chiều ngược lại, nỗ lực khuyến khích sinh viên trong nước du học nước ngoài của Chính phủ Nhật Bản lại chưa đạt như kỳ vọng, một phần do đồng yên suy yếu và lạm phát toàn cầu, tờ Asahi Shimbun đưa tin.

ẢNH: VYSA