Ngôi nhà hạnh phúc dành cho trẻ tự kỷ

Hành trình của người mẹ - từ những giọt nước mắt đến nụ cười của con

Chị Vân Anh kể hành trình cùng con là chuỗi ngày vừa thương vừa lo. "Lúc con chưa nói được, mình chỉ mong một ngày con cất tiếng gọi "mẹ". Khi con sắp vào lớp 1, lại lo con có hòa nhập được với bạn bè không. Đến tuổi dậy thì, lo hành vi của con sẽ thay đổi thế nào. Và giờ, khi con sắp hết phổ thông, nỗi lo lại là tương lai - con sẽ làm gì, sống ra sao…".

Những nỗi lo không bao giờ dừng lại, nhưng chị chọn không để nỗi sợ điều khiển mình.

ẢNH: VÂN TRÌNH

Chị tin rằng: "Trước khi để con bước ra đời, mình phải giúp con có kỹ năng cơ bản nhất, từ giao tiếp, tự phục vụ đến việc hình thành thói quen sống tích cực".

Từ căn nhà cũ đến "Ngôi nhà Hạnh phúc"

Vài năm trước, vào những ngày cuối tuần, chị thường mời một số bạn nhỏ đặc biệt - là trẻ tự kỷ, chậm phát triển hoặc có rối loạn hành vi - đến nhà chơi cùng con. Các con cùng nhau nấu ăn, đọc sách, xem chương trình truyền hình.

"Chỉ là những điều giản dị, nhưng khi nhìn thấy các con vui vẻ, trò chuyện, mình cảm nhận rõ ràng sự thay đổi trong ánh mắt, nụ cười của con. Mình hiểu rằng các con chỉ thật sự tự tin khi được ở trong môi trường yêu thương và được tôn trọng", chị nhớ lại.

Từ những buổi gặp gỡ nhỏ bé ấy, chị nảy ra ý tưởng cải tạo lại ngôi nhà cũ của mình thành nơi rèn luyện và làm việc cho các con. Ngày 7.5.2023, "Ngôi nhà Happy S.A.D" chính thức ra đời - đánh dấu một bước ngoặt trong hành trình đồng hành cùng con của người mẹ đặc biệt này. Đó là nơi cùng chia sẻ, đồng hành và nỗ lực của các em nhỏ mắc bệnh tự kỷ giống con mình.

Tên gọi S.A.D mang trong nó những thông điệp ý nghĩa:

+ S - Sharing (Cùng chia sẻ)

+ A - Association (Cùng đồng hành)

+ D - Determined efforts (Cùng nỗ lực)

Mô hình hướng tới trẻ đặc biệt từ 15-23 tuổi - những bạn có thể tự chăm sóc cá nhân và ít hành vi tự gây tổn thương. Dưới sự hướng dẫn của chị Vân Anh và một cô giáo hỗ trợ, mỗi bạn được khám phá năng lực, sở thích và khả năng riêng.

ẢNH: VÂN TRÌNH

Các con được thực hành nhiều kỹ năng như làm bánh, làm bưu thiếp, bao lì xì, chế biến đồ ăn vặt, nước ép, chè, xôi, đóng gói sản phẩm, bán hàng, giao hàng…

Mỗi hoạt động đều là bài học sống, là cơ hội để các con hiểu giá trị của lao động và học cách hòa nhập với cuộc sống.

"Chúng tôi không đặt mục tiêu phải làm ra thật nhiều sản phẩm, mà quan trọng là mỗi đứa trẻ cảm thấy mình có ích, được công nhận và được yêu thương", chị Vân Anh nói.

Trái ngọt từ tình yêu thương và kiên nhẫn

Sau hơn hai năm hoạt động, "Ngôi nhà Happy S.A.D" đã trở thành điểm đến thân quen của nhiều gia đình có con đặc biệt ở Hải Dương. Các con đã có thói quen đến rèn luyện hằng ngày, biết hợp tác, biết giúp đỡ nhau, và dần dần có thể tự lập trong nhiều hoạt động.

Để có được kết quả như bây giờ, chị Vân Anh nói riêng và các em nhỏ cùng cha mẹ của các em nói chung đã vượt qua rất nhiều khó khăn. Các bạn trong lớp đều đã lớn và mỗi em có mức độ nhận thức khác nhau - bạn nhiều, bạn ít. Vì vậy, việc tổ chức hoạt động nhóm không thể thực hiện ngay từ đầu. Các con vẫn còn nhiều hành vi chưa phù hợp, thỉnh thoảng xuất hiện những cơn bùng nổ cảm xúc. Mỗi khi có sự việc xảy ra, cô đều phải tạm dừng toàn bộ hoạt động để xử lý, nên tình trạng không phối hợp, không đồng bộ diễn ra thường xuyên trong giai đoạn đầu.

Sau hai năm, khi các bạn đã quen nếp sinh hoạt của nhau, mọi việc dần đi vào khuôn khổ. Tuy nhiên, cứ mỗi khi có một bạn mới vào lớp, cô lại phải bắt đầu quá trình hướng dẫn từ đầu để bạn ấy thích nghi và hòa nhập với tập thể.

Một khó khăn khác là ở độ tuổi này, các bạn không còn bó gọn trong môi trường gia đình hay lớp học nữa. Các con bắt đầu làm quen với nhiều hoạt động đời sống như: đi chợ, cắt tóc, khám răng, tự mua đồ dùng cá nhân, tham gia giao thông, tiếp xúc với người lạ…

Vì vậy, cô và phụ huynh phải luôn theo sát để hạn chế tối đa những tình huống bất ngờ có thể xảy ra. Do khả năng giao tiếp còn hạn chế và phản ứng với tình huống chưa linh hoạt, đôi lúc rất khó lường trước những va chạm hay hiểu lầm với cộng đồng bên ngoài.

Tận mắt mình chứng kiến được những việc làm của các bạn nhỏ, chị Vân Anh xúc động chia sẻ: "Mình cảm thấy vui và hạnh phúc. Thấy mô hình mà mình đang theo đuổi rất thiết thực và có ý nghĩa đối với con và các bạn của con. Các con đang tự dần khẳng định giá trị bản thân mình khi làm các công việc phù hợp".

Tính đến nay, các sản phẩm của các con hiện đã được nhiều người biết đến, gửi đi một số tỉnh thành. Mỗi tháng, các con nhận được từ 100.000 - 2 triệu đồng tiền khích lệ - tuy nhỏ, nhưng đó là niềm tự hào và động lực lớn.

Chị Nguyễn Thị Thu Huyền (41 tuổi), mẹ của một bạn 19 tuổi mắc tự kỷ, chia sẻ: "Ngôi nhà Happy là nơi con tôi được phát huy năng lực, hoàn thiện kỹ năng sống và trải nghiệm công việc. Đây là bước đệm giúp các con tự tin bước ra xã hội. Còn với những bạn không thể ra ngoài, đây vẫn là nơi để con được thể hiện mình và được công nhận".

Mỗi đứa trẻ đều có thể hạnh phúc theo cách riêng của mình theo từng hướng dạy bảo của người lớn. Việc dạy và đồng hành cùng trẻ đặc biệt chưa bao giờ là hành trình dễ dàng. Mỗi bạn là một thế giới riêng, cần được thấu hiểu, yêu thương và tôn trọng.

Với chị Vân Anh, hạnh phúc đơn giản chỉ là thấy con và các bạn nhỏ ở "Ngôi nhà Happy" mỉm cười, say sưa làm việc, hay nhẹ nhàng giúp nhau dọn dẹp.

"Ngôi nhà Happy S.A.D không chỉ là nơi dành cho các con, mà còn là chỗ để những người làm cha mẹ như tôi được sẻ chia, được hy vọng và tin rằng mỗi đứa trẻ đều có thể tỏa sáng, hạnh phúc theo cách riêng của mình", chị Vân Anh mỉm cười hạnh phúc chia sẻ.