Người Việt mê trái cây Úc, New Zealand

Trái cây Úc, New Zealand "kể chuyện" với thị trường Việt

Một ngày cách đây khoảng 10 năm, tại một siêu thị thuộc hệ thống AEON ở TP.HCM, thương hiệu kiwi của New Zealand bắt đầu "kể" câu chuyện của mình với người tiêu dùng VN. Một góc không gian được biến thành "mảnh đất New Zealand" thu nhỏ. Màu xanh của tán lá, hình ảnh những vườn kiwi trải dài và những quả kiwi xanh vàng xuất hiện khắp nơi. Giữa dòng người mua sắm, loại trái cây khi đó còn khá xa lạ với nhiều người Việt được đưa ra khỏi chiếc hộp trên kệ. Khách hàng được giới thiệu về nơi nó được trồng, cách cây kiwi phát triển và cách trái được chăm sóc trước khi đi quãng đường rất xa để đến VN. Hơn 3.000 người đã ghé qua sự kiện hôm đó. Họ không chỉ có dịp nếm thử một loại trái cây mới, mà còn được giải thích vì sao kiwi New Zealand có mức giá cao hơn nhiều loại trái cây thông thường, được tiếp cận những thông tin về dinh dưỡng, cách sử dụng và câu chuyện phía sau sản phẩm.

Ảnh: C.L

Đó là cách Zespri xây dựng thương hiệu cho trái kiwi tại thị trường VN: không chỉ bán một quả kiwi, mà bán cả câu chuyện về vùng đất, chất lượng và thương hiệu đứng phía sau quả kiwi ấy. Từ đó đến nay, kiwi New Zealand dần trở thành một trong những loại trái cây nhập khẩu quen thuộc tại hệ thống bán lẻ hiện đại của VN. Zespri tiếp tục mở rộng danh mục, từ Green và SunGold đến RubyRed, đồng thời đầu tư vào hoạt động tiếp thị và nhận diện thương hiệu. Thị trường VN cũng dần vượt lên trở thành top những nơi tiêu thụ kiwi lớn nhất của New Zealand trong năm 2025 và 2026.

Nếu New Zealand nổi bật với một số "ngôi sao" có thương hiệu rất mạnh như kiwi Zespri và táo, thì trái cây Úc lại bước vào VN theo một cách khác. Úc không chỉ có một loại trái cây chủ lực mà có cả một danh mục đa dạng quanh năm. Từ nho, táo, cam, quýt đến đào, xuân đào, cherry và mận, trái cây Úc xuất hiện theo từng mùa vụ, từng vùng sản xuất và từng phân khúc giá. Người tiêu dùng VN có thể bắt gặp trái cây Úc tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm nhập khẩu, cửa hàng trái cây cao cấp và cả các chương trình bán hàng theo mùa. Úc vì thế không chỉ dựa vào một thương hiệu duy nhất mà có cả một "giỏ trái cây" cho người tiêu dùng VN lựa chọn.

Một trong những ví dụ rõ nhất là chương trình "Hương vị của Úc", được Chính phủ nước này triển khai tại VN từ năm 2017. Chương trình không chỉ quảng bá trái cây mà đưa cả hệ sinh thái nông sản, thực phẩm và ẩm thực Úc vào thị trường VN, trở thành hoạt động thường niên tại nhiều hệ thống siêu thị. Khi mùa nho đến, người tiêu dùng được giới thiệu nho Úc. Khi mùa cherry đến, cherry trở thành sản phẩm cao cấp nổi bật. Khi bước vào mùa hè, đào, xuân đào hoặc mận Úc xuất hiện trên các kệ hàng.

Một đại diện hệ thống siêu thị Kingfoodmart cho hay trái cây nhập khẩu từ Úc có những chương trình rất bài bản trước khi bước vào mùa vụ. Chẳng hạn như mận Úc, khi chính thức được giới thiệu tại VN, nhà phân phối đã ký kết hợp tác với các hệ thống bán lẻ đồng thời xuất hiện trên các nền tảng thương mại điện tử như Lazada và Shopee. Sản phẩm được vận chuyển bằng đường hàng không, với thời gian từ lúc thu hoạch đến khi đưa tới quầy kệ siêu thị chỉ trong vòng 72 giờ. Cuộc cạnh tranh vì thế không chỉ nằm trên những kệ hàng mà còn nằm ở chất lượng, giá bán, hệ thống phân phối và khả năng khiến người tiêu dùng nhớ đến nguồn gốc của sản phẩm.

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan VN, trong 6 tháng đầu năm 2026, VN nhập khẩu 102,8 triệu USD rau, hoa quả từ Úc, tăng tới 55,7% so với cùng kỳ năm 2025. Thị phần của Úc trong tổng kim ngạch nhập khẩu tăng từ 5,5% lên 6,51%, cho thấy vị thế của nguồn cung này đang được mở rộng. Cùng đó, nhập khẩu từ New Zealand đạt 78,04 triệu USD, tăng 20,4%.

Thêm nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng

Chị Nguyễn Thanh Hoa (giám đốc tài chính cấp cao một ngân hàng, ngụ TP.HCM) nói trái cây VN rất ngon và đa dạng, song chị cũng thích các loại trái cây ngoại nhập như kiwi, táo. Không chỉ mua cho gia đình, chị còn ưu tiên mua trái cây ngoại nhập để tặng khách hàng, đối tác vì chất lượng đồng đều và ngoại hình bắt mắt.

Ảnh: Quang Thuần

Theo đại diện các hệ thống phân phối, sở thích tiêu dùng chuyển một phần sang trái cây ngoại nhập, trong đó có nguồn cung từ Úc và New Zealand đã giúp các kênh phân phối mở rộng thị phần và doanh thu tăng trưởng tốt hơn. Đại diện siêu thị Co.opmart nói thị trường đang trải qua một sự thay đổi về hành vi tiêu dùng. Trái cây nhập khẩu trước đây chủ yếu được xem là sản phẩm cao cấp, thường xuất hiện trong các dịp lễ, tết hoặc các giỏ quà. Hiện nay, một bộ phận người tiêu dùng thành thị đã bắt đầu mua táo, kiwi, nho, cherry, cam và các loại trái cây nhập khẩu khác như một phần của nhu cầu hằng ngày.

Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, mô hình phân phối tại LotteMart cho thấy New Zealand đang sử dụng chiến lược tương đối nhất quán: đưa những sản phẩm có thương hiệu mạnh vào hệ thống siêu thị, đồng thời kết hợp hoạt động khuyến mại và truyền thông để tăng nhận diện.

Còn theo đại diện Kingfoodmart, tiêu thụ trái cây nhập khẩu đang tăng mạnh. Các nguồn cung nổi bật gồm New Zealand, Úc, Mỹ, Hàn Quốc và Nam Phi. Những nhóm trái cây được người tiêu dùng quan tâm gồm kiwi, táo, nho, cam và lê. Hệ thống siêu thị Annam Goumet cũng cho biết trong năm 2026, nhu cầu đối với trái cây và rau quả nhập khẩu tại Annam Gourmet tăng khoảng 5 - 8%. Đáng chú ý, doanh số táo nhập khẩu tăng 26% trong nửa đầu năm 2026. Các nhóm sản phẩm được tiêu thụ mạnh tiếp theo gồm việt quất, cherry và nho.

Ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả VN, nhìn nhận xu hướng gia tăng nhanh chóng của nguồn cung trái cây từ Úc và New Zealand đã mở ra nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng nội địa. Đặc biệt trong quý 4 tới và giai đoạn chuẩn bị Tết Nguyên đán, Úc, New Zealand và nhiều nước khác sẽ hưởng lợi từ nhu cầu đối với nhóm trái cây cao cấp, có chất lượng ổn định, mẫu mã đẹp và phù hợp làm quà biếu.