Nhà nước ưu tiên đầu tư cho 30 trường đại học trọng điểm

Theo Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được Chính phủ phê duyệt, cơ chế đầu tư cho giáo dục đại học sẽ thay đổi, chuyển từ đầu tư dàn trải sang đầu tư ưu tiên cho những trường trọng điểm.

ẢNH: HUST

Cụ thể, Nhà nước sẽ lựa chọn khoảng 30 cơ sở giáo dục đại học trọng điểm để thực hiện chiến lược quốc gia, vùng, ngành theo quy hoạch, chương trình, đề án được phê duyệt. Trong 30 trường trọng điểm này, Chính phủ sẽ tiếp tục chọn ra từ 3 - 5 cơ sở để đầu tư phát triển thành đại học tinh hoa theo mô hình đại học nghiên cứu đẳng cấp thế giới.

Hướng đầu tư là sẽ tập trung để mở rộng không gian (bố trí đất sạch, di dời ra ngoài nội đô), nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất hiện đại, đồng bộ; phát triển từ 20 - 25 trung tâm nghiên cứu xuất sắc cấp quốc gia và 10 trung tâm nghiên cứu xuất sắc cấp quốc tế.

Đồng thời, Nhà nước sẽ xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù về quyền tự chủ, cơ chế phân bổ ngân sách, thu hút nhà khoa học đầu ngành và quản trị theo sản phẩm đầu ra.

Đầu tư phải gắn với sản phẩm đầu ra: nhân lực được đào tạo, công nghệ và sáng chế được tạo ra, hợp đồng chuyển giao, doanh nghiệp khởi nguồn và đóng góp cho nhiệm vụ chiến lược.

Quan điểm thể hiện trong chiến lược là không đầu tư thiết bị để trưng bày, không xây phòng thí nghiệm để đạt chuẩn hình thức; mỗi khoản đầu tư phải được chuyển hóa thành năng lực đào tạo, kết quả nghiên cứu và giá trị phục vụ xã hội.

Theo danh mục nhiệm vụ (trong phụ lục kèm theo chiến lược), Bộ GD-ĐT được giao chủ trì đánh giá, lập danh sách 30 cơ sở trọng điểm và 3 - 5 đại học tinh hoa này để trình phê duyệt vào tháng 12.2026.

Với danh sách 20 - 25 trung tâm nghiên cứu xuất sắc quốc gia và 10 trung tâm quốc tế, Bộ GD-ĐT chủ trì phối hợp với Bộ KH-CN, Bộ Tài chính xây dựng và phê duyệt danh sách/đề án chậm nhất cũng vào tháng 12.2026.

Như vậy, danh sách cụ thể các trường và trung tâm sẽ được ban hành riêng bằng các quyết định phê duyệt tiếp theo của cơ quan có thẩm quyền vào cuối năm 2026.

Nguồn kinh phí thực hiện chiến lược được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách hiện hành và khả năng cân đối trong từng thời kỳ theo quy định pháp luật; được bố trí trong dự toán chi thường xuyên, kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm của bộ, cơ quan trung ương, địa phương theo quy định của pháp luật; bảo đảm chi tối thiểu 3% tổng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục đại học. 

Ngoài ra, kinh phí cho chiến lược còn có các nguồn khác như: nguồn thu hợp pháp của trường đại học; nguồn tài trợ, viện trợ...; nguồn kinh phí chương trình mục tiêu.