Những tố chất 'vàng' để theo học ngành kinh tế, ngân hàng, luật

Lúc 10 giờ sáng nay (10.3), Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 với chủ đề "Lưu ý khi chọn học kinh tế-ngân hàng-luật". Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

Số liệu công tác tuyển sinh được Bộ GD-ĐT công bố cho thấy nhóm ngành kinh doanh-quản lý luôn nằm trong nhóm dẫn đầu các ngành học được thí sinh ưa chuộng nhất. Trong số hơn 600.000 thí sinh trúng tuyển đã nhập học năm 2024, 25% theo nhóm ngành kinh doanh và quản lý.

Vậy, thí sinh cần lưu ý gì khi chọn học ngành có nhiều thí sinh ưa chuộng nhất này? Xu hướng thị trường lao động tương lai và cơ hội việc làm của sinh viên khi theo học các lĩnh vực này ra sao? Học sinh làm thế nào để cạnh tranh vào được đúng trường, đúng ngành mình mong muốn trong "cuộc đua" của ngành học này? Đâu là những tố chất nào là "vàng" để thành công trong lĩnh vực kinh tế-ngân hàng-luật? Những kiến thức nền tảng nào người học cần có để học tốt các ngành cụ thể?

ảnh: Ngọc dương

Các thông tin này sẽ được giải đáp trong chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến "Lưu ý khi chọn học kinh tế-ngân hàng-luật" ngày 10.3.

Chương trình diễn ra theo 3 khung giờ:

Đợt 1 (10-11 giờ 15) gồm các chuyên gia:

ảnh: Lê Thanh Hải

• PGS-TS Phạm Hà, Trưởng khoa Tài chính ngân hàng Trường ĐH Mở TP.HCM;
• Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng phụ trách Phòng Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính-Marketing;
• Thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM;
• Thạc sĩ Phạm Quan Trường, Phó trưởng khoa Kinh doanh & Luật Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn.

 Lý do khối ngành kinh tế, quản lý, luật thu hút sự quan tâm lớn của thí sinh

Theo PGS-TS Phạm Hà, Trưởng khoa Tài chính ngân hàng Trường ĐH Mở TP.HCM, đây là nhóm ngành đang được đào tạo ở nhiều trường. Là những ngành đáp ứng được nhiều mảng công việc trong các doanh nghiệp nên nhu cầu tuyển dụng các đơn vị luôn lớn. Tuy nhiên, người học cũng cần tập trung đúng vào ngành cụ thể mình yêu thích và thực sự phù hợp để có tiềm năng phát triển tốt trong tương lai.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng phụ trách Phòng Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính-Marketing, cho rằng các ngành này được sự quan tâm của nhiều người học bởi lẽ cơ hội học tập và cơ hội việc làm cũng nhiều hơn. Với sự phát triển của kinh tế trong bối cảnh hiện nay, nhiều doanh nghiệp tuyển dụng các vị trí công việc thuộc khối ngành kinh doanh quản lý, pháp luật. Trong khi đó, các cơ sở đào tạo cũng không ngừng điều chỉnh chương trình đào tạo để giúp sinh viên có kiến thức, kỹ năng phù hợp với yêu cầu thực tế.

Tuy nhiên, khối ngành thu hút sự quan tâm lớn đồng nghĩa đòi hỏi sự cạnh tranh càng nhiều và càng cao. Trong các lĩnh vực này, có rất nhiều ngành học khác nhau. Thí sinh cần lưu ý lựa chọn 1 ngành thực sự phù hợp với bản thân, tránh chạy theo xu hướng đám đông vào một số ngành nào đó. Sinh viên ra trường có hội đủ kiến thức kỹ năng, thái độ nghiêm túc sẽ có cơ hội phát huy hết khả năng bản thân.

Thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, thông tin trường có 15/20 ngành đào tạo liên quan đến khối ngành này. Do đó, số lượng thí sinh đăng ký vào trường cũng chiếm khoảng 85% tổng thí sinh. Thực tế chỉ tiêu, số thí sinh đăng ký và điểm chuẩn trúng tuyển ở nhóm ngành tương đối ổn định – chứng tỏ nhu cầu nhân lực với lĩnh vực này đang ở mức cao. Bên cạnh đó, mức thu nhập ổn định, thu nhập cao cũng là một trong các yếu tố thu hút sự quan tâm của người học.

Theo thạc sĩ Phạm Quan Trường, Phó trưởng khoa Kinh doanh và Luật Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, một trong các công việc được tuyển nhiều nhất hiện nay trong các nhóm tuyển dụng trên mạng xã hội là nhân viên kinh doanh. Có thể nói, người học kinh tế đang có nhu cầu tuyển dụng cao. Bên cạnh đó, các công ty hiện đang cần các chuyên gia hoặc chuyên viên pháp chế để có tư vấn chuyên sâu trong hoạt động kinh doanh theo quy định pháp luật. Do đó, với xu hướng phát triển của kinh tế Việt Nam, nhu cầu nhân lực về kinh tế, ngân hàng và cả lĩnh vực pháp luật.

ảnh: lê Thanh Hải

Yếu tố tăng cơ hội việc làm trong khối ngành kinh tế 

PGS-TS Phạm Hà thông tin, hàng năm các trường ĐH đều công bố tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm ở mức 90-95%, tuy nhiên vấn đề quan trọng còn ở việc tồn tại với nghề đó suốt nhiều năm về sau. Để làm được điều này, lựa chọn một ngành thực sự phù hợp là cần thiết.

Đặc biệt, khi lựa chọn một ngành mà rất nhiều người cũng học thì việc học tập và cạnh tranh trong thị trường lao động cũng khốc liệt không kém. Nếu chỉ tập trung vào việc học, chỉ có kiến thức thầy cô cung cấp mà không tự trang bị thêm các kỹ năng nghề nghiệp khác thì có thể có việc làm nhưng mức lương không cao và dễ bị đào thải. Sinh viên cần phải có khả năng tự học, không chỉ trong giảng đường ĐH mà còn cả sau này.

Nói rõ thêm, thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng chia sẻ: Thực tế có những thí sinh chọn ngành nhưng không biết ngành đó cụ thể đào tạo gì nên sau năm thứ nhất xin chuyển ngành… Do đó, việc chọn một ngành cần tìm hiểu kỹ về ngành học đó cũng như thế mạnh của bản thân để thấy sự phù hợp hay không.

Thực tế, các doanh nghiệp tuyển rất nhiều nhân viên kinh doanh nhưng cũng đào thải rất nhiều do không đáp ứng được chỉ tiêu KPI, thiếu kỹ năng. Sinh viên cần kỹ năng số, giao tiếp, đàm phán, ngoại ngữ… thì mới có thể đứng vững trong khối ngành kinh doanh quản lý.

Thạc sĩ Ngô Thị Xuân cho rằng các trường ĐH đều công bố tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp, nhưng tỷ lệ sinh viên có việc làm sau 6 tháng tiếp theo sẽ là câu chuyện khác. Trong quá trình học tập, nếu đặt mục tiêu đứng vững được trong thị trường lao động với mức thu nhập tốt, thì ngay từ những năm đầu tiên vào ĐH cần phải có chiến lược học tập cụ thể. Ngoài việc học tập trên lớp, sinh viên cần phải học tập suốt đời, không chỉ chuyên ngành mà phải đa ngành xuyên ngành và tại các doanh nghiệp. Trước đây chúng ta chỉ nói về kỹ năng mềm, nay kỹ năng được nhắc đến là kỹ năng kép, ví dụ kỹ năng số. Từ các yếu tố trên, kết hợp với thái độ tốt, người học sẽ có lợi thế cạnh tranh khi bước vào thị trường lao động.

Thạc sĩ Phạm Quan Trường nêu thực tế một doanh nghiệp tuyển dụng 2 nhân viên, trong đó 1 người dù chỉ tốt nghiệp trung cấp nhưng sau 2 năm lương được tăng gấp đôi nhờ vào nỗ lực học tập thêm ngoại ngữ. Trong khi đó, nhân viên còn lại tốt nghiệp ĐH nhưng mức lương không thay đổi.

''Tôi từng chứng kiến một sinh viên có 9.0 IELTS phỏng vấn nhiều doanh nghiệp nhưng không thành công, do không có kỹ năng đáp ứng được yêu cầu doanh nghiệp, như: kỹ năng đàm phán, tương thích với mọi người, làm việc nhóm…Từ đó, có thể thấy điểm xuất phát nào không quan trọng, quan trọng là nỗ lực phấn đấu học tập, rèn luyện không ngừng của bản thân mỗi người'', ông Trường nói và nhấn mạnh về những yếu tố giúp sinh viên ra trường dễ tiếp cận việc làm.

ảnh: Lê Thanh Hải

Tố chất cần thiết để theo đuổi khối ngành kinh tế, quản lý 

Gửi đến chương trình, một học sinh đặt câu hỏi: ''Hai ngành tài chính ngân hàng và công nghệ tài chính khác nhau ra sao, nếu em chỉ khá toán thì có thể theo học các ngành này không?

PGS-TS Phạm Hà chia sẻ: ''Hai ngành học này không có sự khác biệt nhiều, cùng giống nhau ở chỗ cùng phục vụ cho mảng tài chính ngân hàng. Tài chính ngân hàng là ngành truyền thống, còn công nghệ tài chính là ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính. Nếu khá toán, người học sẽ có lợi thế khi theo học các ngành này. Để cân nhắc lựa chọn 1 trong 2 ngành này, yếu tố quan trọng nhất để quyết định chính là niềm đam mê, có động lực để vượt qua các khó khăn trong học tập và làm việc sau này.

Một học sinh thắc mắc: ''Em theo dõi thông tin thấy Trường ĐH Tài chính-Marketing tuyển sinh mới một số ngành như: kiểm toán, quản lý kinh tế, kinh tế chính trị? Phải chăng các ngành mới được tuyển sinh từ thực tế nhu cầu thị trường lao động, cơ hội việc làm các ngành này có tốt không? Em thấy trường xét tuyển tổ hợp môn, trong đó toán là bắt buộc. Vậy toán được yêu cầu ở mức độ nào khi theo học các ngành này?''.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng giải đáp: Các ngành mới trường mở ra không phải ngẫu nhiên, mà căn cứ trên nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp và thị trường lao động. Từ thực tế đó, năm nay Trường ĐH Tài chính-Marketing tuyển sinh mới một số ngành như: kiểm toán, quản lý kinh tế, kinh tế chính trị… Do đó, sinh viên học tập các ngành của trường đều có nhiều cơ hội việc làm. Hơn nữa, ngay từ năm thứ nhất, sinh viên của trường được tiếp cận với doanh nghiệp, học tập thực tế tại doanh nghiệp giúp người học tiếp cận nhanh hơn với các vị trí việc làm sau khi tốt nghiệp. Quan trọng là học như thế nào để đáp ứng được kiến thức, kỹ năng, thái độ để đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp''.

Về môn toán, thạc sĩ Kim Phụng nhấn mạnh: ''Không phải ngẫu nhiên trường bắt buộc môn toán trong tổ hợp xét tuyển. Bởi lẽ, môn toán giúp người học có khả năng tư duy tốt, khả năng phân tích và tính toán tốt. Sinh viên sẽ được học toán theo hướng ứng dụng trong quá trình học ĐH.

ảnh: Lê Thanh Hải

Học sinh gửi câu hỏi đến chương trình nêu: ''Đọc thông tin tuyển sinh các trường ĐH năm nay, em thấy nhiều trường tuyển mới ngành ngôn ngữ Trung Quốc. Riêng Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM định hướng đào tạo tiếng Trung thương mại, vậy ngành này thuộc nhóm ngành về kinh tế hay ngôn ngữ, có khác gì ngành ngôn ngữ Trung Quốc các trường khác không?''.

Thạc sĩ Ngô Thị Xuân thông tin: ''Năm 2026, trường đào tạo 20 ngành bậc ĐH trong đó có 4 ngành mới. Trong đó, ngành ngôn ngữ Trung Quốc được đào tạo theo định hướng tiếng Trung thương mại. Sinh viên được học 70% thời lượng kiến thức về ngôn ngữ Trung Quốc, 30% kiến thức còn lại chuyên sâu về lĩnh vực thương mại. Sinh viên được học các môn học liên quan về tài chính, xuất nhập khẩu, thương mại quốc tế, marketing… Từ đó, bên cạnh khả năng ngôn ngữ, sinh viên có nghiệp vụ thêm về kinh tế kinh doanh, thuận tiện khi tham gia làm việc trong các doanh nghiệp''.

ảnh: lê Thanh Hải

''Ngành luật kinh tế chuyên ngành luật kinh tế quốc tế tại Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn đào tạo theo định hướng nào, trường có quy định điểm ngưỡng đầu vào ra sao, điều kiện để trở thành luật sư sau khi tốt nghiệp là gì? Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn đào tạo theo định hướng nào, trường có quy định điểm ngưỡng đầu vào ra sao, điều kiện để trở thành luật sư sau khi tốt nghiệp là gì?'' là thắc mắc của học sinh gửi đến chương trình. 

Thạc sĩ Phạm Quan Trường giải đáp: ''Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn hiện chỉ đào tạo ngành luật kinh tế, xuất phát từ nhu cầu nhân lực trong thực tế. Sinh viên học ngành này tại trường được học bằng tiếng Anh, với giảng viên tốt nghiệp từ các trường ĐH nước ngoài. Thí sinh xét tuyển ngành này của trường cần đáp ứng ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào chung của Bộ GD-ĐT.