Nơm nớp lo bị phạt thuế, Cục Thuế yêu cầu 'không xử phạt tràn lan'

Đó là một trong những chỉ đạo của Cục Thuế tại công văn gửi các thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế thương mại điện tử và Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn mới đây.

Theo cơ quan này, năm 2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (hộ kinh doanh) chuyển từ nộp thuế theo phương pháp khoán sang tự kê khai, tự nộp thuế theo doanh thu thực tế. Nhiều nghị định, thông tư mới về thuế, hóa đơn có hiệu lực.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Thực tế cho thấy, khi chuyển sang phương thức kê khai, nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ có tâm lý lo ngại thủ tục phức tạp, sợ làm sai, bị phạt.

Cục Thuế đề nghị các đơn vị chỉ đạo thuế cơ sở tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ để người nộp thuế hiểu đúng, tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế.

Với các sai sót do chưa nắm rõ quy định, không có dấu hiệu cố ý, cơ quan thuế cần kịp thời nhắc nhở, hướng dẫn để người nộp thuế điều chỉnh, khắc phục.

Các đơn vị phải chủ động rà soát, cảnh báo sớm những trường hợp có nguy cơ sai sót, chậm khai, chậm nộp thuế; lưu giữ hồ sơ, thông tin về việc đã nhắc nhở, hướng dẫn làm căn cứ xem xét, xử lý khi cần thiết.

Việc nhắc nhở, hướng dẫn không thay thế và không làm chậm quá trình xử lý vi phạm. Với các trường hợp cố ý khai sai, trốn thuế, gian lận hoặc đã được nhắc nhở, cảnh báo nhưng vẫn tiếp tục vi phạm, cơ quan thuế xử lý nghiêm, bảo đảm đúng thẩm quyền; không bỏ qua vi phạm, song cũng không xử phạt tràn lan.

Cục Thuế cũng yêu cầu cơ quan thuế lựa chọn hình thức tuyên truyền phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương; xây dựng tài liệu ngắn gọn, dễ hiểu, phân theo nhóm ngành nghề và quy mô kinh doanh.

Chú trọng hỗ trợ trực tiếp người nộp thuế lớn tuổi, ở vùng khó khăn hoặc hạn chế về công nghệ; duy trì đường dây nóng, các kênh hỗ trợ trực tuyến và giải đáp kịp thời, đầy đủ, tránh để người nộp thuế phải đi lại nhiều lần.

Nhận diện nhanh khó khăn, gỡ khó kịp thời

Từ đầu năm tới nay, tâm lý sợ làm sai, sợ bị phạt về thuế thường trực tại khá nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ.

Giám đốc một doanh nghiệp chuyên kinh doanh thức ăn chăn nuôi tại Hà Nội cho biết, vài năm gần đây, kinh doanh rất khó khăn. Khách hàng của doanh nghiệp chủ yếu là các hộ chăn nuôi gà, lợn quanh Hà Nội và vài tỉnh lân cận, nhiều người đã 50 - 60 tuổi, không nhanh nhẹn về công nghệ.

"Việc đáp ứng các quy định mới về thuế liên quan tới hóa đơn điện tử, kiểm soát dòng tiền... khá nan giải. Nhiều khách hàng không cung cấp đủ thông tin để chúng tôi lập hóa đơn theo quy định. Đáng nói là, hàng loạt quy định mới về thuế dồn dập có hiệu lực trong năm 2026 khiến doanh nghiệp cập nhật không xuể, làm gì cũng sợ sai", vị giám đốc này nói.

Nhấn mạnh cả người nộp thuế và cán bộ thuế đều có thể "choáng" khi quá nhiều chính sách, quy định thuế mới đồng loạt có hiệu lực, luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, đánh giá cao động thái chỉ đạo thống nhất của Cục Thuế trong xử lý vi phạm về thuế.

Ông Được đề xuất nên đưa ra một ngưỡng thời gian cụ thể. Ví dụ, trong khoảng 6 tháng từ khi quy định mới có hiệu lực, người nộp thuế phát sinh sai sót do chưa kịp thích ứng, trong những trường hợp phù hợp có thể được xem xét miễn trừ trách nhiệm, không xử phạt.

Quan trọng hơn, ngành thuế phải thường xuyên rà soát, nhận diện các khó khăn mà người nộp thuế gặp phải trong thực tiễn áp dụng quy định mới để gỡ khó kịp thời.