Mưa ít, thủy điện thượng nguồn tích nước ngay đầu mùa
Trong các báo cáo gần đây của MDM (Dự án giám sát hoạt động của các đập thủy điện sông Mekong) cho biết, trên lưu vực, mùa mưa năm 2026 khởi đầu không thuận lợi, đặc biệt tại Thái Lan. Vào giai đoạn cuối tháng 6 đầu tháng 7, mực nước tại hồ Tonle Sap (Biển Hồ) vẫn thấp kỷ lục. Những ngày gần đây, lượng mưa gia tăng trên toàn lưu vực sông Mekong đã bổ sung lượng nước đáng kể làm kích hoạt hiện tượng đảo chiều dòng chảy tại Tonle Sap - đánh dấu mùa lũ bắt đầu. Tuy nhiên, hiện tượng nước đảo chiều năm nay muộn hơn trung bình các năm khoảng 6 tuần. Bên cạnh đó, tổng lượng nước chảy ngược hiện tại chỉ khoảng 4 tỉ mét khối, chỉ hơn 1/3 so với trung bình nhiều năm cùng kỳ là trên 11 tỉ mét khối.
El Nino gây nắng nóng, mưa ít kết hợp với các đập thủy điện thượng nguồn tích nước ngay đầu mùa khiến mực nước lũ thấp bất thường
ẢNH: TƯ LIỆU
Hồ Tonle Sap (Campuchia) là túi chứa nước khổng lồ đóng vai trò điều tiết nước cho vùng hạ lưu sông Mekong. Trong mùa khô (khoảng tháng 11 đến tháng 5 năm sau), nước từ Hồ Tonle Sap chảy ra các nhánh sông bổ sung vào dòng Mekong. Vào đầu mùa mưa, mực nước sông Mekong cao hơn khiến nước chảy ngược vào khiến diện tích hồ Tonle Sap bắt đầu mở rộng. Hiện tượng đảo chiều này là động lực then chốt thúc đẩy nguồn lợi thủy sản dồi dào của sông Mekong, biến hồ Tonle Sap trở thành ngư trường nội địa lớn nhất thế giới.
Bên cạnh nguyên nhân El Nino gây nắng nóng, mưa giảm thì yếu tố quan trọng khác là các con đập thủy điện ở thượng nguồn hiện đang tiến hành tích nước vào hồ chứa. Điều này đồng nghĩa với việc làm suy giảm lượng nước của sông Mekong. Chỉ tính riêng trong tuần qua, các con đập thủy điện lớn của Trung Quốc đã giữ lại 2 tỉ mét khối nước từ dòng sông khi tiến hành tích nước vào các hồ chứa của họ.
Các hoạt động tích nước lớn được ghi nhận tại đập Tiểu Loan (Trung Quốc) tích 596 triệu mét khối, Nọa Trát Độ (Trung Quốc) là 1,4 tỉ mét khối và đập Sirindhorn (Thái Lan), 185 triệu mét khối.
Mực nước sông Mekong có đoạn thấp hơn 2 mét, mùa lũ bất thường
Mực nước dọc theo biên giới Thái Lan - Lào hiện đang thấp hơn khoảng 2 mét so với mức bình thường. Còn tại Campuchia và Việt Nam, mức nước đã trở lại xấp xỉ mức bình thường vào thời điểm này trong năm.
Một yếu tố bất thường khác được chỉ ra là vào cuối tháng 6, diện tích ngập lũ theo mùa là 7.400 km vuông tương đương trung bình nhiều năm. Nhưng vào đầu tháng 7 giảm chỉ còn 6.000 km vuông vào đầu tháng 7.
Thông thường vào thời điểm này trong năm, diện tích ngập lũ theo mùa sẽ tăng nhanh chóng. Nhưng diễn biến bất thường này có thể do trong tháng 6, nông dân ĐBSCL bơm nước từ sông vào các cánh đồng để phục vụ việc xuống giống lúa hè thu, nay nước được rút ra khỏi các cánh đồng. Dự báo diện tích ngập nước sẽ gia tăng trở lại vào cuối tháng 7 khi các cơn bão gần đây đã làm mực nước sông dâng lên gần mức bình thường ở Campuchia và Việt Nam.
"Hiện tại, nhịp lũ sông Mekong đang ở mức thấp hơn nhiều so với bình thường vào thời điểm này trong năm", báo cáo của MDM kết luận.
Bình luận (0)