Phanh tay là một hệ thống không thể thiếu trên mỗi chiếc ô tô, có tác dụng giữ cho xe đứng yên mỗi khi đỗ xe, ở những nơi có độ dốc khác nhau. Hiện nay, ngoài một số mẫu xe mới, xe sang được trang bị hệ thống phanh tay điện tử (Electronic Parking Brake) điều khiển tự động, phần lớn ô tô phổ thông tại Việt Nam vẫn sử dụng hệ thống cơ khí truyền thống. Thông thường ô tô đỗ nhiều ngày, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ẩm ướt hoặc sau khi đi mưa, hay xịt rửa xe… có thể gặp tình trạng phanh tay kẹt, khiến xe khó di chuyển.
Anh Nguyễn Tiến Duy, ngụ TP.HCM hiện đang sử dụng chiếc Toyota Vios đời 2024 cho biết: "Không ít lần đỗ xe ngoài trời vài ngày để đi công tác, sau khi về khởi động lại xe để sử dụng thì phát hiện xe khó di chuyển do phanh bị bó kẹt, dù đã hạ phanh tay". Cũng giống như anh Duy, anh N.H.T. hiện đang sử dụng chiếc Subaru Forester 2023 cũng cho biết: "Từng gặp tình trạng xe bị kẹt phanh tay sau khi đỗ nhiều ngày không sử dụng. Có lần, khởi động lại nhả phanh tay nhưng xe không di chuyển, đạp nhẹ ga thì xe mới nhích lên nhưng phát ra âm thanh khiến tôi giật mình".
Ô tô đỗ nhiều ngày, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ẩm ướt hoặc sau khi đi mưa, hay xịt rửa xe… có thể gặp tình trạng phanh tay kẹt, khiến xe khó di chuyển
Ảnh: BÁ HÙNG
Thực tế, tình trạng ô tô đỗ lâu ngày rồi bị kẹt phanh tay, khó di chuyển sau khi khởi động không hiếm gặp. Tình trạng này có thể xuất hiện ở cả ô tô sử dụng phanh đĩa lẫn phanh tang trống, ở xe sử dụng phanh tay cơ học hay phanh tay điện tử. Nói về nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, anh Nguyễn Quốc Đạt - kỹ thuật viên của một trung tâm chuyên chăm sóc, bảo dưỡng ô tô tại TP.HCM cho biết: "Do hơi ẩm và nước đọng tại các bề mặt kim loại của hệ thống phanh sau khi xe đi mưa, xịt rửa hay đỗ trong điều kiện môi trường ẩm ướt lâu ngày, tạo điều kiện hình thành lớp gỉ sét. Khi má phanh tiếp xúc với đĩa phanh hoặc tang trống trong thời gian dài, lớp gỉ này có thể khiến các bề mặt bám chặt vào nhau, làm bánh xe khó quay khi bắt đầu di chuyển".
Dấu hiệu nhận biết ô tô bị bó kẹt phanh tay
Theo anh Đạt, khi ô tô bị kẹt phanh tay sau khi đỗ liên tục dài ngày, dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là người lái đã nhả phanh tay, vào số tiến hoặc lùi nhưng xe vẫn khó di chuyển. Khi bắt đầu khởi hành, xe có cảm giác nặng bất thường, bánh xe bị giữ lại hoặc xe giật nhẹ như đang bị một lực cản kéo ngược.
Khi ô tô bị kẹt phanh tay sau khi đỗ liên tục dài ngày, dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là người lái đã nhả phanh tay, vào số tiến hoặc lùi nhưng xe vẫn khó di chuyển
Ảnh: BÁ HÙNG
Một số trường hợp có thể phát ra tiếng cọ sát, tiếng rít hoặc tiếng động bất thường từ khu vực bánh xe. Nếu phanh bị bó đáng kể, xe có thể không di chuyển dù người lái đã vào số và nhấn ga nhẹ. Khi đó, không nên mặc định nguyên nhân chỉ là phanh tay chưa nhả hết, bởi tình trạng này cũng có thể liên quan đến phanh chân hoặc những bộ phận khác của hệ thống truyền động.
Với xe dùng phanh tay điện tử, đèn báo phanh vẫn sáng sau khi người lái đã thực hiện thao tác nhả phanh là dấu hiệu cần kiểm tra. Nếu nghi ngờ phanh bị bó, người lái nên dừng thao tác khởi hành, kiểm tra trạng thái phanh và quan sát các cảnh báo trên bảng đồng hồ. Không nên cố di chuyển xe chỉ để thử xem bánh xe có tự nhả hay không.
Cách xử lý khi ô tô bị kẹt phanh tay sau khi đỗ nhiều ngày liền
Khi phát hiện ô tô khó di chuyển sau thời gian dài đỗ, người lái cần ưu tiên an toàn thay vì cố tăng ga để xe vượt qua lực cản. Việc xử lý nên bắt đầu từ những thao tác kiểm tra đơn giản, không tác động trực tiếp vào các chi tiết phanh khi chưa xác định được nguyên nhân.
Khi má phanh tiếp xúc với đĩa phanh hoặc tang trống trong thời gian dài, lớp gỉ này có thể khiến các bề mặt bám chặt vào nhau, làm bánh xe khó quay khi bắt đầu di chuyển
Ảnh: BÁ HÙNG
Trước tiên, cần đỗ xe ở vị trí an toàn, giữ chân phanh và kiểm tra xem phanh tay đã được nhả hoàn toàn hay chưa. Với phanh tay cơ khí, người lái thực hiện thao tác nhả theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với phanh tay điện tử, cần bật hệ thống điện hoặc khởi động xe theo đúng quy trình, đạp phanh chân và kích hoạt nút nhả phanh. Nếu đèn báo vẫn sáng hoặc hệ thống không phản hồi, không nên liên tục thao tác đóng, mở phanh.
Trong trường hợp xe chỉ bị bám nhẹ do hơi ẩm hoặc lớp gỉ mỏng trên bề mặt phanh, tình trạng có thể tự hết sau khi phanh được nhả đúng cách. Theo đó, sau khi nhả phanh tay, người lái chỉ cần vào số D hoặc R rồi từ từ đạp nhẹ ga để phanh nhả. Nếu phanh vẫn kẹt khiến xe không di chuyển, người lái không nên cố đạp ga mạnh, để tạo lực kéo làm bong má phanh. Những thao tác này có thể khiến bộ ly hợp, hộp số và các chi tiết truyền động chịu tải lớn, đồng thời làm tăng nguy cơ mất kiểm soát nếu phanh bất ngờ nhả ra.
Thay vào đó, nên tiếp tục hạ phanh tay, nổ máy tại chỗ, từ từ đạp rồi nhả phanh chân 10 - 15 lần để dầu phanh tuần hoàn trong ống, piston phanh hoạt động trở lại. Nếu xe vẫn bị giữ bánh, có tiếng động bất thường hoặc xuất hiện cảnh báo phanh, nên dừng việc thử di chuyển. Không tự ý dùng búa gõ vào cụm phanh, xịt dầu bôi trơn lên đĩa phanh, má phanh hoặc tang trống, bởi những cách làm này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả phanh và gây nguy hiểm khi vận hành.
Nhận biết đúng dấu hiệu, nhả phanh theo hướng dẫn và tìm đến kỹ thuật viên khi xe không thể di chuyển là cách xử lý an toàn, giúp bảo vệ hệ thống phanh và các bộ phận liên quan
Ảnh: BÁ HÙNG
Trong trường hợp cần đưa xe đến xưởng sửa chữa nhưng bánh xe vẫn bị khóa, nên thông báo rõ tình trạng cho đơn vị cứu hộ để lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp. Không nên kéo lê xe khi bánh bị bó, bởi cách này có thể làm hư hỏng lốp, hệ thống phanh hoặc hệ truyền động.
Phanh tay bị bó sau nhiều ngày đỗ không phải lúc nào cũng là hư hỏng nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc cố đạp ga để kéo xe đi có thể biến một hiện tượng bám phanh nhẹ thành sự cố tốn kém hơn. Nhận biết đúng dấu hiệu, nhả phanh theo hướng dẫn và tìm đến kỹ thuật viên khi xe không thể di chuyển là cách xử lý an toàn, giúp bảo vệ hệ thống phanh và các bộ phận liên quan.
Bình luận (0)