Ô tô đỗ nhiều ngày không sử dụng, làm sao tránh tình trạng bó phanh tay?

Phanh tay là bộ phận quan trọng giúp cố định ô tô khi đỗ, hạn chế nguy cơ xe tự trôi, đặc biệt trên những đoạn đường có độ dốc. Tuy nhiên, ô tô đỗ nhiều ngày không sử dụng, nhất là sau khi đi mưa, rửa xe hoặc trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, có thể gặp tình trạng phanh tay bị bó, khó nhả… khiến xe không thể di chuyển bình thường.

Theo các kỹ thuật viên ô tô, một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến hiện tượng này là do sau khi ô tô di chuyển dưới trời mưa hoặc vừa rửa xe, nước có thể bám trên bề mặt đĩa phanh, má phanh và những bộ phận kim loại bên trong cơ cấu phanh. Nếu người dùng lập tức đỗ xe, kéo phanh tay rồi để xe nhiều ngày không sử dụng, độ ẩm còn tồn tại có thể thúc đẩy quá trình hình thành lớp gỉ sét trên bề mặt kim loại. Trong một số trường hợp, má phanh và đĩa phanh có thể bị bám dính vào nhau, khiến bánh xe khó quay khi người lái khởi động lại. Tình trạng này có thể xuất hiện trên cả ô tô sử dụng phanh tay cơ khí lẫn phanh tay điện tử, dù cơ cấu hoạt động và những bộ phận có nguy cơ gặp sự cố không hoàn toàn giống nhau.

ẢNH: BÁ HÙNG

Để tránh tình trạng phanh tay bị bó kẹt sau nhiều ngày không sử dụng, người dùng ô tô cần chú ý một số thói quen vận hành và bảo quản ô tô, đặc biệt khi ô tô đỗ nhiều ngày không sử dụng:

Không kéo phanh tay ngay sau khi rửa xe hoặc đi mưa, nên làm khô phanh trước khi đỗ xe

Đây là một trong những lưu ý quan trọng giúp hạn chế tình trạng má phanh bám dính vào đĩa phanh do hơi ẩm hình thành gỉ, sét. Theo đó, sau khi rửa xe hoặc di chuyển dưới trời mưa hoặc qua đường ướt… người lái không nên vội vàng đỗ xe rồi kéo phanh tay ngay. Bởi lúc này, các bộ phận như má phanh, đĩa phanh… vẫn còn bám nước, hơi ẩm dễ sinh gỉ, sét khiến má phanh đĩa phanh bám dính vào nhau.

Thay vào đó, trước khi đỗ xe, người lái nên cho xe di chuyển chậm ở tốc độ thấp đồng thời đạp rà phanh vài lần để hỗ trợ làm khô bề mặt phanh. Không nên cố tình phanh gấp hoặc tạo nhiệt quá mức cho hệ thống phanh. Tuy nhiên, việc này chỉ nên thực hiện trong điều kiện giao thông an toàn, chú ý quan sát xung quanh.

ẢNH: BÁ HÙNG

Ưu tiên nơi đỗ xe khô ráo, thông thoáng

Môi trường đỗ xe cũng ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng hệ thống phanh. Nếu ô tô thường xuyên đỗ ngoài trời, đặc biệt trong mùa mưa, người dùng nên ưu tiên những vị trí khô ráo, thông thoáng, hạn chế nước mưa tạt trực tiếp và tình trạng đọng nước dưới gầm xe.

Với những gia đình có garage, hầm để xe… nên duy trì không gian đỗ xe thông thoáng, tránh để hơi ẩm tích tụ trong thời gian dài. Nếu phải đỗ xe ngoài trời nhiều ngày, người dùng có thể cân nhắc sử dụng bạt phủ chuyên dụng có khả năng thoát ẩm, thay vì dùng vật liệu phủ kín khiến hơi nước bị giữ lại bên trong. Ngoài ra, cần hạn chế đỗ xe tại những khu vực thấp trũng, dễ ngập nước hoặc có độ ẩm cao kéo dài.

ẢNH: BÁ HÙNG

Thỉnh thoảng vận hành vận hành xe thay vì để bất động quá lâu

Với ô tô đỗ lâu ngày không sử dụng, nếu có thời gian, không gian người dùng nên duy trì thói quen khởi động và cho ô tô vận hành định kỳ, thay vì để xe nằm bất động trong thời gian dài. Việc di chuyển giúp các bộ phận trong hệ thống phanh hoạt động, hỗ trợ hạn chế tình trạng các chi tiết bị kẹt do lâu ngày không sử dụng. Đồng thời, quá trình vận hành cũng giúp người lái sớm phát hiện những dấu hiệu bất thường như phanh phát ra tiếng kêu, bánh xe có cảm giác bị ghì hoặc xe khó di chuyển.

Dù vậy, chỉ khởi động động cơ tại chỗ không thể thay thế việc vận hành xe. Nếu có điều kiện, người dùng nên cho ô tô di chuyển một quãng đường phù hợp, trong khu vực an toàn, để các hệ thống trên xe được hoạt động bình thường.

ẢNH: BÁ HÙNG

Kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống phanh định kỳ

Bên cạnh thói quen sử dụng, bảo dưỡng là yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ bó phanh tay. Người dùng nên kiểm tra định kỳ tình trạng má phanh, đĩa phanh, cùm phanh, dây cáp và các cơ cấu liên quan theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Với ô tô sử dụng phanh tay cơ khí, cần chú ý tình trạng dây cáp, lò xo hồi vị và khả năng hoạt động của cơ cấu kéo phanh.

Đối với phanh tay điện tử, cần kiểm tra mô-tơ chấp hành, hệ thống điện và các cảnh báo liên quan trên bảng đồng hồ khi bảo dưỡng. Nếu phát hiện phanh có dấu hiệu nhả chậm, bánh xe bị ghì, xuất hiện tiếng kêu bất thường hoặc xe khó di chuyển dù đã nhả phanh tay, người dùng nên đưa xe đến xưởng dịch vụ để kiểm tra. Đặc biệt, khi nghi ngờ phanh tay bị bó cứng, không nên cố đạp ga mạnh để kéo xe di chuyển. Cách xử lý này có thể khiến má phanh, đĩa phanh và các chi tiết liên quan bị hư hỏng nặng hơn.

ẢNH: BÁ HÙNG

Có nên kéo phanh tay với ô tô đỗ lâu ngày không sử dụng?

Một trong những vấn đề khiến nhiều người dùng ô tô băn khoăn là có nên kéo phanh tay khi đỗ ô tô lâu ngày không sử dụng (!?).

Thực tế, việc sử dụng phanh tay khi đỗ xe vẫn rất cần thiết để đảm bảo an toàn, đặc biệt khi xe đỗ trên mặt đường có độ dốc. Tuy nhiên, với những trường hợp đỗ ô tô lâu ngày trên địa hình phẳng, chủ xe có thể tham khảo hướng dẫn của nhà sản xuất về cách cố định phương tiện thay vì chỉ phụ thuộc vào phanh tay. Đối với ô tô số tự động, khi đỗ trên mặt phẳng, người lái cần đưa cần số về vị trí P. Với xe số sàn, có thể cài số phù hợp theo hướng dẫn sử dụng. Trong trường hợp cần thiết, sử dụng thêm chèn bánh xe để hạn chế phương tiện dịch chuyển.

ẢNH: BÁ HÙNG

Dù vậy, đây không phải là lý do để tùy tiện bỏ qua phanh đỗ. Việc không sử dụng phanh tay trong một số tình huống đỗ dài ngày còn phụ thuộc vào địa hình, thiết kế hệ thống truyền động và khuyến cáo của nhà sản xuất. Đặc biệt, không nên chỉ đưa cần số về P hoặc cài số rồi đỗ xe trên mặt đường dốc mà không có biện pháp cố định phù hợp. Cần bảo đảm xe không thể tự trôi và luôn ưu tiên an toàn.

Nhìn chung, bó phanh tay là sự cố có thể gặp khi ô tô đỗ lâu ngày, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ẩm ướt hoặc sau khi xe tiếp xúc với nước. Duy trì thói quen làm khô phanh khi có điều kiện an toàn, vận hành xe định kỳ, lựa chọn vị trí đỗ phù hợp và kiểm tra hệ thống phanh thường xuyên sẽ giúp người dùng hạn chế nguy cơ gặp sự cố khi sử dụng ô tô.