Ông Trump: Thỏa thuận Iran 'gần hoàn tất', eo biển Hormuz có thể mở lại

Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 23.5, ông Trump cho biết "các khía cạnh và chi tiết cuối cùng" của một "bản ghi nhớ hợp tác" vẫn đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố. Ông nói thỏa thuận tiềm năng có thể bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải then chốt đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu.

"Thỏa thuận về cơ bản đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ hoàn tất giữa Mỹ, Iran và các quốc gia khác", theo The Guardian hôm nay dẫn bài viết của ông Trump.

ẢNH: REUTERS

Tuyên bố được đưa ra sau khi Reuters đưa tin Iran và Pakistan đã gửi Mỹ một đề xuất sửa đổi nhằm chấm dứt chiến sự và mở lại eo biển Hormuz.

Một quan chức khu vực am hiểu nỗ lực hòa giải nói với Hãng tin AP rằng thỏa thuận tiềm năng có thể bao gồm tuyên bố chính thức chấm dứt xung đột, đàm phán trong 2 tháng về chương trình hạt nhân của Iran, việc Tehran mở lại tuyến vận chuyển chiến lược và Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng Iran.

Trong bài đăng ngày 23.5, ông Trump cho biết đã điện đàm với lãnh đạo Ả Rập Xê Út, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Qatar, Ai Cập, Jordan, Bahrain, Thổ Nhĩ Kỳ Recep, Pakistan và Israel.

Tuy nhiên, chi tiết cụ thể của thỏa thuận vẫn chưa rõ. Cùng ngày, ông Trump cho biết đã gặp các nhà đàm phán Mỹ, gồm Đặc phái viên Steve Witkoff, cố vấn Jared Kushner và Phó tổng thống JD Vance, để thảo luận về vòng đề xuất mới nhất.

Trước đó, tình hình vẫn rất căng thẳng. Ông Trump nói với Đài CBS rằng ông chỉ ký thỏa thuận khi Mỹ đạt được "mọi thứ mình muốn", đồng thời cảnh báo Washington có thể nối lại các cuộc tấn công Iran nếu không đạt được thỏa thuận.

Theo Reuters, khuôn khổ đang được thảo luận có thể gồm 3 giai đoạn: chính thức chấm dứt chiến sự, xử lý khủng hoảng tại eo biển Hormuz và mở ra thời hạn 30 ngày để đàm phán một thỏa thuận rộng hơn, có thể được gia hạn.

ẢNH: REUTERS

Về phía Iran, Hãng thông tấn Fars ngày 24.5 đưa tin tuyên bố của ông Trump về việc thỏa thuận gần hoàn tất là "không phù hợp với thực tế". Fars nhấn mạnh việc quản lý eo biển Hormuz, bao gồm tuyến đường, thời gian, phương thức đi lại và cấp phép, vẫn thuộc quyền quyết định của Iran.

Ba quan chức cấp cao Iran nói với The New York Times rằng thỏa thuận có thể chấm dứt giao tranh ở Iran và Lebanon, mở đường giải phóng khoảng 25 tỉ USD tài sản Iran bị đóng băng ở nước ngoài, trong khi một thỏa thuận hạt nhân sẽ được đàm phán trong vòng 30 - 60 ngày.

Nhà đàm phán hàng đầu Iran - Chủ tịch quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố nước này sẽ không thỏa hiệp về "các quyền hợp pháp" của mình. Ông cũng cảnh báo nếu Mỹ tái khởi động xung đột, hậu quả sẽ "mạnh mẽ và cay đắng hơn".

Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei ngày 23.5 cho biết xu hướng trong tuần qua là "giảm bớt tranh chấp", nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục thảo luận thông qua các bên trung gian. "Chúng ta sẽ phải chờ xem tình hình kết thúc thế nào trong 3 hoặc 4 ngày tới", ông nói.

Pakistan đã đặt mục tiêu thu hẹp những khác biệt giữa Iran và Mỹ sau nhiều tuần giao tranh. Sau các cuộc gặp tại Tehran ngày 22 - 23.5, Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir cho biết chuyến thăm "rất hiệu quả", đồng thời nói thêm rằng các cuộc đàm phán "đã đóng góp đáng kể vào tiến trình hòa giải".

Thông tin về thỏa thuận tiềm năng lập tức gây tranh cãi trong nội bộ Mỹ. Một số nhân vật Cộng hòa theo đường lối cứng rắn chỉ trích các điều khoản được đồn đoán là quá mềm dẻo với Iran. Cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng thỏa thuận có thể tạo lợi thế cho Iran.