Bằng cách nghiên cứu chuẩn tinh, các nhà vật lý thiên văn có thể tìm hiểu cách hình thành các hố đen siêu và thiên hà
`ẢNH: AFP
Hãng AFP ngày 6.7 đưa tin kính viễn vọng Euclid vừa phát hiện các chuẩn tinh cổ xưa nhất từng được biết đến, làm sâu sắc thêm bí ẩn vũ trụ mà các nhà thiên văn học chưa tìm ra lời giải.
Chuẩn tinh là những thiên thể sáng chói nằm ở trung tâm của các thiên hà. Chúng là các đối tượng thiên văn ở khoảng cách xa nhất từng được biết đến, đóng vai trò then chốt cho phép con người tìm hiểu về vũ trụ sơ khai.
Các chuẩn tinh được cấp năng lượng bởi những hố đen khổng lồ tại trung tâm của các thiên hà sơ khai, chúng nuốt chửng vật chất xung quanh và có thể sáng hơn mặt trời hàng ngàn tỉ lần.
Do chúng cực kỳ sáng và việc nghiên cứu các vật thể sâu trong không gian cũng đồng nghĩa với việc quan sát những sự kiện đã xảy ra từ lâu, các nhà khoa học lâu nay đã săn lùng các chuẩn tinh cổ xưa để tìm hiểu về vũ trụ thuở ban đầu.
Trong nghiên cứu công bố ngày 6.7, đội ngũ các nhà thiên văn học cho biết họ đã phát hiện 31 chuẩn tinh, trong đó có 2 chuẩn tinh cổ xưa nhất từng được biết đến. Nghiên cứu dựa trên kính viễn vọng Euclid của Cơ quan Không gian châu Âu, hiện ở vị trí cách trái đất khoảng 1,5 triệu km.
Ánh sáng từ cặp chuẩn tinh cổ nhất đến từ thời điểm vũ trụ khoảng 670 triệu năm tuổi, chỉ bằng 5% tuổi hiện tại là 13,8 tỉ năm. Điều này phá vỡ kỷ lục trước đó của nhóm nghiên cứu về chuẩn tinh cổ nhất và xa nhất được công bố vào năm 2021 thêm khoảng 20 triệu năm.
Các cuộc săn tìm chuẩn tinh trước đây chủ yếu được thực hiện bằng kính viễn vọng mặt đất, nhưng việc phóng kính viễn vọng Euclid vào năm 2023 "đã làm thay đổi lĩnh vực này", theo nhà nghiên cứu Daming Yang tại Đại học Leiden (Hà Lan), tác giả chính của nghiên cứu đăng trên chuyên san Astronomy & Astrophysics.
Chỉ trong 2 năm, kính viễn vọng Euclid đã giúp giới thiên văn học phát hiện thêm số lượng gấp đôi các chuẩn tinh. Các chuẩn tinh mới được phát hiện có niên đại từ thời kỳ được gọi là kỷ nguyên tái ion hóa. Đây là thời điểm các ngôi sao và thiên hà đầu tiên bắt đầu hình thành, chấm dứt kỷ nguyên đen tối của vũ trụ.
Bình luận (0)