Quên chốt sổ BHXH, người lao động gặp rắc rối gì?

Tưởng không ảnh hưởng, nhiều người quên thủ tục chốt BHXH

Năm 2021, sau khi nghỉ việc tại công ty cũ, anh Nguyễn Văn Tuấn ở P. Việt Hòa (Hải Phòng) chỉ nhận quyết định nghỉ việc, rồi lên Hà Nội làm công nhân tại một khu công nghiệp. Tuy nhiên, do đi làm xa và bận công việc, anh chưa nhận tờ rời xác nhận quá trình đóng BHXH tại công ty cũ.

ẢNH: T.N

"Mới đây, khi có ý định chuyển về làm việc gần nhà, công ty hiện tại nói không thể chốt sổ BHXH vì tôi thiếu tờ rời ở công ty cũ. Họ yêu cầu tôi phải hoàn tất chốt sổ ở công ty cũ trước thì mới tiếp tục hoàn thiện thủ tục được. Tôi rất rối vì sợ 4 năm đóng BHXH trước đây bị ảnh hưởng", anh Tuấn chia sẻ.

Không riêng anh Tuấn, nhiều người lao động không làm cố định tại một đơn vị cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi nghỉ việc nhưng chưa hoàn tất thủ tục xác nhận quá trình tham gia BHXH. Có người phải mất nhiều thời gian đi lại giữa doanh nghiệp và cơ quan BHXH để bổ sung hồ sơ, có người lo lắng quyền lợi của mình bị gián đoạn.

Do không thường xuyên kiểm tra quá trình tham gia BHXH, chị Nguyễn Phương Mai, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, cũng không phát hiện quá trình đóng BHXH của mình ở công ty cũ bị thiếu. Chỉ đến khi chuẩn bị nghỉ việc và kiểm tra trên ứng dụng VssID, chị mới biết thời gian tham gia BHXH của mình bị gián đoạn nhiều năm.

"Tôi rất bất ngờ vì trước đó hằng tháng công ty vẫn trừ tiền BHXH đầy đủ. Tôi cứ nghĩ nghỉ việc xong là công ty tự làm hết thủ tục. Sau này mới biết còn phải chốt sổ, nhận tờ rời BHXH. Mất gần 2 tháng tôi mới liên hệ được công ty cũ để bổ sung giấy tờ", chị Mai nói.

Cần chủ động kiểm tra để bảo vệ quyền lợi

Theo BHXH TP.Hà Nội, thời gian qua, nhiều người lao động phản ánh việc gặp khó khăn do chưa được chốt sổ BHXH khi nghỉ việc. Đáng chú ý, nhiều trường hợp chỉ phát hiện quá trình tham gia BHXH bị gián đoạn khi chuyển sang đơn vị mới hoặc làm thủ tục hưởng các chế độ liên quan. Khi đó, việc truy tìm hồ sơ và xác minh quá trình đóng BHXH thường mất nhiều thời gian.

Bà Dương Thị Minh Châu, Trưởng phòng Truyền thông và phát triển đối tượng (BHXH TP.Hà Nội), cho biết về nguyên tắc, mọi trường hợp chưa được chốt tờ rời đều sẽ được cơ quan BHXH hỗ trợ giải quyết nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Tuy nhiên, quá trình xử lý có thể kéo dài nếu doanh nghiệp chậm phối hợp hoặc còn nợ tiền đóng BHXH.

Theo bà Châu, khi nghỉ việc, người lao động cần chủ động yêu cầu doanh nghiệp thực hiện báo giảm lao động và hoàn tất thủ tục chốt sổ BHXH, đồng thời kiểm tra kỹ quá trình tham gia BHXH của bản thân để tránh phát sinh tranh chấp sau này.

Nếu phát hiện chưa được chốt tờ rời hoặc có dấu hiệu gián đoạn quá trình đóng BHXH, người lao động nên liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp nơi từng làm việc hoặc cơ quan BHXH để được hỗ trợ kịp thời.

Theo quy định của bộ luật Lao động 2019, trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, các bên phải hoàn tất việc thanh toán các khoản liên quan đến quyền lợi của người lao động. Trường hợp đặc biệt, thời gian xử lý có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày.

Nếu doanh nghiệp cố tình không chốt sổ BHXH, người lao động có thể gửi đơn khiếu nại đến người sử dụng lao động hoặc cơ quan chức năng để được giải quyết.

Trong trường hợp người lao động chưa nhận sổ BHXH hoặc tờ rời BHXH sau khi đã xác nhận quá trình đóng, sau 12 tháng doanh nghiệp phải chuyển hồ sơ cho cơ quan BHXH lưu trữ. Khi có nhu cầu nhận lại, người lao động chỉ cần cung cấp mã số BHXH hoặc thông tin cá nhân để cơ quan BHXH tra cứu và hỗ trợ giải quyết.

Do đó, người lao động cần thường xuyên theo dõi quá trình tham gia BHXH trên ứng dụng VssID, lưu giữ các giấy tờ liên quan và kiểm tra tình trạng chốt sổ ngay khi nghỉ việc để bảo đảm quyền lợi an sinh của mình.