Sài Gòn qua lăng kính tuổi thơ của Phạm Công Luận

11/04/2026 14:14 GMT+7

Nhà văn, nhà báo Phạm Công Luận vừa ra mắt hai tác phẩm mới Bát tiên xóm con chuộtLãng khách chợ Ga. Đây là bộ đôi tác phẩm mang đậm dấu ấn ký ức và văn hóa Sài Gòn, dành cho thiếu nhi và cả những độc giả từng đi qua tuổi thơ.

Phạm Công Luận và văn hóa Sài Gòn qua tuổi thơ trong hai tác phẩm mới - Ảnh 1.

Tác giả Phạm Công Luận bên hai cuốn sách vừa ra mắt

Ảnh: Hồng Nga

Sáng 11.4 tại Đường sách TP.HCM, nhà báo, nhà văn Phạm Công Luận đã có buổi giao lưu, ra mắt hai cuốn sách Bát tiên xóm con chuộtLãng khách chợ Ga (do NXB Hội Nhà văn và Công ty Văn hóa và truyền thông Nhã Nam liên kết xuất bản, phát hành). 

Cả hai tác phẩm trên đều có sự góp mặt của họa sĩ Đức Lâm. Trong dự án này, tranh minh họa đã góp phần không nhỏ trong việc đưa bạn đọc Việt Nam quay về những tháng năm của thập kỷ trước bởi các nét vẽ thiếu nhi tối giản, hóm hỉnh, nhẹ nhàng và với phong cách màu nước đầy hoài niệm. 

Bát tiên xóm con chuột: vé khứ hồi về với tuổi thơ

Tác phẩm Bát tiên xóm con chuột mang đậm dấu ấn tự truyện, được tác giả bắt đầu chấp bút vào một buổi tối năm 2024 sau khi hoàn thành cuốn Có một thời ở Chợ Lớn. Bối cảnh truyện được lấy cảm hứng từ chính không gian sống của tác giả cách đây 50 năm tại Phú Nhuận, quanh các con đường Trần Huy Liệu, Nguyễn Trọng Tuyển và Hoàng Văn Thụ hiện nay.

Tác phẩm gồm 17 mẩu chuyện xoay quanh nhóm bạn nhỏ trong một xóm lao động nghèo, gồm Luân Mọt, Chí Mén, Vương Hồng Định, Vinh Công Tử, Bốn 35, Dũng Hít, Hà Tiên Cô (Ngọc Thúy) và Đăng. Qua góc nhìn trẻ thơ, những câu chuyện giản dị phản chiếu đời sống người lớn, đồng thời khắc họa quá trình trưởng thành với những bài học về tình bạn, tình thân và lòng trắc ẩn.

Sài Gòn nuôi chúng lớn, xóm nhỏ dạy chúng cách yêu thương. Ai trong chúng ta cũng từng là một trong các "kiểu trẻ con điển hình" của nhóm "bát tiên" ấy. Để rồi khi đi đến bìa bên này của cuốn sách, "bát tiên" đã lớn, độc giả cũng bồi hồi nhận ra mình đã từng trưởng thành như thế nào. 

Phạm Công Luận và văn hóa Sài Gòn qua tuổi thơ trong hai tác phẩm mới - Ảnh 2.

Sách Bát tiên xóm con chuột Lãng khách chợ Ga

Ảnh: Hồng Nga

Lãng khách chợ Ga: gạn tìm ánh sáng trong đời người bình dị

Với Lãng khách chợ Ga, tác giả Phạm Công Luận không chỉ tái hiện vùng đất mà còn phác họa lại văn hóa, lịch sử, đời sống của những con người nhỏ bé. Cái tên của họ thường gắn liền với cái nghề, không ai nhớ mặt, đếm tuổi, nhưng chính những con người ấy đã góp phần làm nên sự phồn hoa và đa sắc của thành phố.

"Chợ Ga là một bản sao của ngôi chợ gần nhà tôi với nhiều chuyện đời thường nhưng vẫn là một ngôi chợ phía bên kia tấm gương của trí tưởng tượng. Người lãng khách sống một mình gần chợ trong cái nhà ga cũ, lo việc bảo trì điện nước ngôi chợ và coi những người bán trong chợ như người thân. Anh vượt qua được nỗi ám ảnh của tuổi thơ bất hạnh, sống bình thản, không mong đợi điều gì… Những nhân vật trong truyện là các bà bán trong chợ, cô Sáu bán vải, chàng sinh viên tên Hèm và nhân vật chính xưng tôi kể lại câu chuyện của anh. Có những nhân vật mới xuất hiện, không thể ngờ. Truyện có lúc hơi u ám, kịch tính nhưng không ít niềm vui", tác giả chia sẻ.

Phạm Công Luận và văn hóa Sài Gòn qua tuổi thơ trong hai tác phẩm mới - Ảnh 3.
Phạm Công Luận và văn hóa Sài Gòn qua tuổi thơ trong hai tác phẩm mới - Ảnh 4.

Tác giả Phạm Công Luận giao lưu, ký tặng sách cho độc giả 

Ảnh: Hồng Nga

Bối cảnh xóm chợ cạnh ga xép như hiện ra như một xã hội thu nhỏ. Tại đây, nhiều cuộc đời từ đây sinh ra, nhiều người tụ về như bến đỗ, nhiều ước mơ được lóe lên. Tất cả đều được bao bọc, nuôi dưỡng trong sự dung dị, giản đơn và lòng hào hiệp của con người Sài Gòn. 

Phạm Công Luận là cái tên quen thuộc với nhiều thế hệ bạn đọc, tác giả của những Chú bé Thất Sơn, Đường phượng bay, Nếu biết trăm năm là hữu hạn… Anh dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu và viết về lịch sử, văn hóa, và nếp sống của Sài Gòn - Gia Định xưa. Các tác phẩm của anh thường mang tính khảo cứu nhưng lại được thể hiện bằng giọng văn nhẹ nhàng, giàu cảm xúc, trong đó có thể kể đến: Sài Gòn - Chuyện đời của phố, Sài Gòn - Phong vị báo xuân xưa, Sài Gòn - Ngoảnh lại trăm năm, Có một thời ở Chợ Lớn…

Bên cạnh viết sách, Phạm Công Luận còn là một nhà báo kỳ cựu, từng cộng tác với nhiều tờ báo lớn và có những nghiên cứu thú vị về lịch sử báo chí, đặc biệt là mảng tranh biếm họa trên báo chí Việt Nam.

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.