Sân bay Long Thành trước ngày khai thác

30/10/2026 06:05 GMT+7

Những ngày này, không khí tại công trường Cảng hàng không quốc tế Long Thành vô cùng hối hả. "Siêu sân bay" đang bước vào giai đoạn nước rút để chuẩn bị cho ngày chính thức đi vào vận hành.

"Duyệt binh" toàn diện quy trình

Nhằm đảm bảo "siêu dự án" vận hành hoàn hảo và thông suốt ngay từ ngày đầu mở cửa, đơn vị quản lý dự án phối hợp cùng đơn vị tư vấn IAC và các lực lượng liên quan đang gấp rút triển khai hàng loạt kịch bản chạy thử, diễn tập thực tế nằm trong chương trình ORAT (Operational Readiness and Airport Transfer - Chuẩn bị sẵn sàng khai thác và chuyển giao hoạt động sân bay). Đây được xem là quy trình "duyệt binh" toàn diện giúp kiểm tra hệ thống, thực hành quy trình và rà soát sự phối hợp đồng bộ giữa hạ tầng, công nghệ, con người cùng các đơn vị vận hành trước khi chính thức đón những vị khách đầu tiên.

Mới nhất, sáng 28.10 vừa qua, Cảng hàng không quốc tế (CHKQT) Long Thành tổ chức cuộc họp quan trọng cùng đơn vị tư vấn IAC, các hãng hàng không, đơn vị phục vụ mặt đất, công an cửa khẩu, hải quan, CDC Đồng Nai và các bên liên quan để rà soát toàn bộ kế hoạch thử nghiệm phục vụ hành khách trong tháng 11. Trong đó, tập trung trao đổi kỹ lưỡng về luồng di chuyển, quy trình làm thủ tục, bố trí nhân sự, trang thiết bị cũng như các phương án phối hợp trong từng kịch bản cụ thể. Chuỗi hoạt động thử nghiệm được triển khai bài bản từ các quy trình riêng lẻ cho đến phối hợp tích hợp, vừa giúp đội ngũ nhân viên làm quen với môi trường nhà ga mới vừa kịp thời nhận diện những nội dung cần điều chỉnh.

Trước đó, vào chiều tối 27.10, đơn vị cũng đã phối hợp chạy thử kịch bản 1TO-30 kiểm tra hệ thống đèn hiệu hàng không, diễn tập kiểm tra đèn đường cất hạ cánh, đường lăn thoát nhanh, thực hành liên lạc và xử lý tình huống giả định khi đèn tim đường băng bị hỏng nhằm rà soát quy trình tiếp cận sửa chữa, kiểm tra vật ngoại lai cũng như công tác báo cáo kỹ thuật. Đằng sau những hàng đèn dẫn lối phi công là quy trình kiểm tra vô cùng nghiêm ngặt và sự phối hợp ăn ý giữa từng vị trí vận hành.

Thực tế, từ đầu tháng 10 đến nay, hàng loạt bài diễn tập mô phỏng ứng phó các tình huống sự cố phức tạp cũng được dàn dựng kỹ lưỡng, từ xử lý rò rỉ nhiên liệu, cấp cứu y tế hành khách cho đến quy trình tiếp nhận tàu bay đến từ vùng dịch bệnh. Thông qua ORAT, Long Thành tập trung thực hiện các nhiệm vụ cốt lõi bao gồm tối ưu hóa quy trình, tổ chức đào tạo huấn luyện nhân sự, thử nghiệm tích hợp hệ thống quản lý, diễn tập kịch bản thực tế liên tục và đánh giá chuyển giao để khắc phục triệt để mọi rào cản vận hành. Hòa chung không khí khẩn trương, rất nhiều nhân viên công ty hào hứng chia sẻ những hình ảnh trải nghiệm thú vị khi trực tiếp đóng vai hành khách trong các đợt chạy thử nghiệm. Cùng với đó là hàng loạt đợt tuyển dụng nhân sự quy mô lớn đang được triển khai sôi nổi để sẵn sàng cho bộ máy làm việc mới.

Sân bay Long Thành trước ngày khai thác - Ảnh 3. — Lược đồ các tuyến di chuyển từ TP.HCM đến sân bay Long Thành

Song song với công tác chuẩn bị nội tại, cảng hàng không lớn nhất nước còn tích cực đẩy mạnh hiện diện trên trường quốc tế để chuẩn bị nguồn khách và mạng đường bay. Tại diễn đàn Routes World 2026 vừa diễn ra ở Frankfurt (Đức), đại diện CHKQT Long Thành cùng đoàn Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã có hàng loạt cuộc tiếp xúc, làm việc hiệu quả với các đối tác lớn trên thế giới.

Những cuộc trao đổi trực tiếp tại gian hàng ACV trong suốt 3 ngày diễn ra sự kiện không chỉ góp phần giới thiệu hình ảnh một đại dự án hiện đại, cập nhật tiến độ mở cửa và chính sách khuyến khích phát triển đường bay, mà còn giúp Long Thành tìm hiểu sâu sắc nhu cầu thị trường, mở ra những cơ hội hợp tác chiến lược nhằm thu hút các CHKQT ngay từ giai đoạn đầu khai thác.

"Rục rịch" lên lịch bay

Theo cập nhật từ ACV, tính đến 9.10, các công trình thuộc Dự án thành phần 3 - nhóm công trình thiết yếu phục vụ khai thác CHKQT Long Thành - đã đạt khoảng 86% khối lượng xây dựng theo giá trị hợp đồng. Trong tổng số 16 gói thầu chính, đã có 4 gói hoàn thành, 12 gói còn lại đang được các nhà thầu tập trung triển khai với mục tiêu đáp ứng tiến độ đưa sân bay vào khai thác thương mại. Phần lớn các gói thầu đang triển khai được đánh giá có khả năng hoàn thành trong tháng 12.

Song song với hoàn thiện công trình, các đơn vị đang tập trung thực hiện công tác nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ môi trường, phê duyệt chương trình an ninh hàng không, cấp phép cho nhân viên và phương tiện hoạt động trong khu bay, hoàn thành thủ tục cấp Giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không cũng như các thủ tục chuyên ngành phục vụ hoạt động bay.

Theo ACV, sân bay Long Thành được xây dựng lộ trình khai thác theo 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 (tháng 12.2026 - 3.2027) khai thác cánh tây và khu trung tâm nhà ga hành khách. Hiện Vietnam Airlines và Vietjet đã đăng ký đạt 6 - 10% công suất thiết kế (khoảng 20 - 30 chuyến bay/ngày), tập trung vào các đường bay nội địa và quốc tế chặng ngắn. Tổng sản lượng dự kiến đạt tối đa 366 chuyến bay/tuần (322 chuyến nội địa, 44 chuyến quốc tế). Các hãng hàng không trong nước sẽ từng bước triển khai hoạt động khai thác tại sân bay mới, trong đó Vietnam Airlines dự kiến khai thác tuyến Long Thành - Hà Nội cùng một số đường bay quốc tế, trong khi Vietjet Air dự kiến khai thác các đường bay nội địa kết nối Long Thành với các trung tâm kinh tế, du lịch lớn trên cả nước. Đối với hàng hóa, sẽ khai thác một phần nhà ga hàng hóa, trong đó khai thác hàng hóa quốc nội từ ngày 24.12. Từ tháng 1.2027, bắt đầu phục vụ các chuyến bay quốc tế (ngoại trừ châu Âu và Mỹ).

Bên cạnh đó, nhiều hãng hàng không quốc tế cũng bày tỏ sự quan tâm và ủng hộ việc khai thác tại Long Thành, cho thấy sức hấp dẫn và tiềm năng phát triển của CHKQT mới của Việt Nam.

Chuyên gia kinh tế Huỳnh Thanh Điền phân tích: Việt Nam sở hữu vị trí địa - kinh tế "vàng" nằm ở trung tâm của khu vực Đông Nam Á, chỉ mất từ 3 - 4 giờ bay để kết nối tới tất cả các nền kinh tế năng động nhất châu Á. Sự xuất hiện của Long Thành - một "mega-hub" được quy hoạch đồng bộ ngay từ đầu - chính là mảnh ghép hoàn hảo để Việt Nam nắm cơ hội cạnh tranh trực tiếp lượng khách và hàng hóa trung chuyển với các trung tâm lớn như Singapore hay Thái Lan.

Long Thành không chỉ chia lửa cho Tân Sơn Nhất mà còn kết nối hữu cơ với cụm cảng biển nước sâu Cái Mép - Thị Vải, tạo thành mô hình phương thức vận tải đa dụng hiếm có trên thế giới. Đây là cơ sở để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị logistics toàn cầu, nơi hàng hóa cao cấp, linh kiện điện tử và hàng thương mại điện tử xuyên biên giới có thể được luân chuyển với chi phí và thời gian tối ưu.

Đại diện ACV thông tin thêm để bảo đảm mục tiêu đưa CHKQT Long Thành vào khai thác thương mại, các cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư và đơn vị liên quan đang tập trung hoàn thành đồng bộ thủ tục pháp lý, kỹ thuật và vận hành theo lộ trình đã đề ra. Các công trình trọng yếu sẽ hoàn thành công tác nghiệm thu trong tháng 11; các thủ tục về môi trường, an ninh hàng không và bố trí nguồn nhân lực khai thác sẽ được hoàn tất trong đầu tháng 12. Song song, công tác cấp phép phương tiện hoạt động trong khu bay, đưa các hạng mục vào khai thác vận hành và hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận khai thác cảng hàng không cũng đang được triển khai khẩn trương.

Việc công bố các thông tin hàng không phục vụ khai thác chính thức dự kiến hoàn thành trong tháng 12, góp phần bảo đảm đầy đủ các điều kiện cần thiết để sân bay sẵn sàng đi vào hoạt động theo kế hoạch.

Chuẩn bị hàng loạt phương án kết nối

Trong kế hoạch chuẩn bị khai thác sân bay Long Thành, phương án tổ chức giao thông, kết nối vận chuyển hành khách giữa TP.HCM và CHKQT Long Thành là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu. Lãnh đạo ACV đánh giá kết nối giao thông giữa TP.HCM và Long Thành được xác định là một trong những yếu tố then chốt quyết định hiệu quả khai thác của sân bay trong giai đoạn đầu vận hành. Trong bối cảnh phần lớn hành khách sử dụng các đường bay quốc tế tại Long Thành dự kiến có nhu cầu đi đến hoặc xuất phát từ TP.HCM và khu vực lân cận, việc bảo đảm năng lực kết nối thông suốt, thuận tiện và ổn định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chất lượng phục vụ hành khách cũng như năng lực khai thác tổng thể của sân bay.

Là nơi gặp gỡ của các hãng hàng không, sân bay và đại diện điểm đến trên thế giới, diễn đàn Routes World 2026 vừa diễn ra ở Frankfurt (Đức) mở ra cơ hội giới thiệu Long Thành tới các đối tác quốc tế, trao đổi nhu cầu thị trường và tìm kiếm cơ hội phát triển mạng đường bay. Đại diện CHKQT Long Thành cùng đoàn ACV đã gặp gỡ các hãng lớn như Oman Air, Etihad Airways, American Airlines, Air France, KLM, British Airways, Air Canada, AirAsia, LOT Polish Airlines, SAS, Air Premia, Shenzhen Airlines, Sichuan Airlines, Shandong Airlines, Air Arabia, flydubai cùng đại diện các sân bay quốc tế hàng đầu như Narita, London Heathrow, Changi, Hamad, Nagoya, Sendai...

Trong giai đoạn đầu khi các tuyến đường sắt kết nối chưa được đưa vào vận hành, vận tải hành khách giữa TP.HCM và Long Thành sẽ chủ yếu dựa vào hệ thống giao thông đường bộ. Các hướng tuyến dự kiến giúp tiếp cận sân bay gồm cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cầu Nhơn Trạch, đường Vành đai 3 và quốc lộ 25C; cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và nút giao kết nối vào CHKQT Long Thành.

Để bảo đảm hoạt động khai thác của sân bay Long Thành diễn ra thuận lợi ngay từ giai đoạn đầu, ACV đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp vận tải trong việc xây dựng mạng lưới vận tải hành khách kết nối đồng bộ. Một trong những giải pháp trọng tâm là tổ chức các tuyến vận chuyển trực tiếp giữa sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành thông qua hệ thống đường cao tốc hiện hữu, tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách nối chuyến cũng như tối ưu hóa quá trình chuyển đổi khai thác giữa hai cảng hàng không.

Bên cạnh các tuyến liên sân bay, các phương án tổ chức xe khách, xe trung chuyển và các loại hình vận tải công cộng khác cũng đang được nghiên cứu theo hướng hoạt động ổn định, có tần suất cố định và phù hợp với đặc thù khai thác hàng không. Mục tiêu là hình thành mạng lưới vận tải kết nối liên tục, phục vụ 24/7, đáp ứng nhu cầu di chuyển của hành khách, tổ bay và người lao động.

Để nâng cao hiệu quả kết nối giao thông và tạo thuận lợi cho hành khách trong giai đoạn đầu khai thác, ACV đề xuất nghiên cứu triển khai các giải pháp ưu tiên đối với hệ thống vận tải kết nối CHKQT Long Thành, đặc biệt trên các hành lang giao thông trọng điểm giữa TP.HCM và sân bay. Trong đó, các tuyến xe buýt sân bay và xe trung chuyển liên sân bay có thể được xem xét áp dụng cơ chế ưu tiên lưu thông tại một số nút giao thông quan trọng và trên các tuyến kết nối chính, góp phần bảo đảm tính ổn định về thời gian hành trình, nâng cao độ tin cậy của dịch vụ vận tải phục vụ hành khách hàng không.

Về lâu dài, trọng tâm của phương án kết nối là phát triển mạng lưới vận tải đa phương thức giữa Long Thành, Tân Sơn Nhất và các trung tâm đô thị lớn trong khu vực. Các tuyến vận chuyển liên sân bay, xe buýt, xe khách và phương tiện trung chuyển sẽ được nghiên cứu tổ chức theo hướng kết nối trực tiếp với các đầu mối giao thông quan trọng, các trung tâm trung chuyển hành khách công cộng và hệ thống đường sắt đô thị trong tương lai.

Đối với hành khách có nhu cầu nối chuyến giữa Tân Sơn Nhất và Long Thành, mục tiêu ưu tiên hàng đầu là bảo đảm hành trình chuyển tiếp được thực hiện thuận lợi, thông suốt và đúng thời gian. Các đơn vị liên quan sẽ phối hợp xây dựng phương án vận chuyển chuyên biệt giữa hai sân bay thông qua các tuyến xe trung chuyển chạy thẳng, có tần suất linh hoạt và được điều phối phù hợp với lịch khai thác các chuyến bay, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm nhằm tối ưu thời gian di chuyển cho hành khách.

Khi Long Thành chính thức vận hành, bài toán điểm nghẽn hạ tầng được giải quyết triệt để. Việt Nam sẽ hội đủ mọi điều kiện cần và đủ để xây dựng một trung tâm trung chuyển quốc tế thực thụ. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động thu hút các dòng khách và luồng hàng hóa nối chuyến toàn cầu, biến vùng không phận Việt Nam thành điểm dừng chân chiến lược thay vì chỉ là điểm kết nối chặng ngắn.

TS Huỳnh Thanh Điền

Về trung và dài hạn, ACV kiến nghị sớm triển khai các dự án vận tải khối lượng lớn kết nối sân bay, đặc biệt là tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và các giải pháp giao thông công cộng hiện đại khác. Việc hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức giữa hàng không, đường bộ và đường sắt sẽ góp phần giảm áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ, nâng cao chất lượng phục vụ hành khách, đồng thời phát huy vai trò của CHKQT Long Thành như một cửa ngõ hàng không của khu vực.