Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên

Nguyễn Phúc
Nguyễn Phúc
Hội thảo xác minh thông tin liệt sĩ tại Cồn Tiên (Quảng Trị) đã để lại trong lòng người tham dự nhiều cảm xúc, nhất là khi xuất hiện những nhân chứng từng ở 2 bên chiến tuyến sau 60 năm nay cùng trở lại chiến trường xưa để 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ.

Như Thanh Niên đã thông tin, ngày 9.9, tại Quảng Trị diễn ra hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Cồn Tiên. Nhưng điều đặc biệt của cuộc gặp không chỉ nằm ở những hồ sơ, tư liệu hay kết quả khảo sát dưới lòng đất. Ở đó có những người từng đứng ở 2 bên chiến tuyến.

Theo nguồn tin mà lực lượng chức năng thu thập, trận đánh ngày 8.5.1967 có sự tham gia của nhiều đơn vị thuộc Sư đoàn 324 cùng các lực lượng đặc công. Trận chiến diễn ra ác liệt. Có 173 chiến sĩ hy sinh và được cho là chôn tại một rãnh dài khoảng 60 m trong khu vực căn cứ núi Cồn Tiên.

Những ký ức 'gặp' nhau

Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại Cồn Tiên (xã Cồn Tiên) tập trung làm rõ cơ sở lịch sử, thông tin nhân chứng và kết quả khảo sát. Những người từng ở 2 bên chiến tuyến cùng cung cấp thông tin với mục tiêu tìm lại những người nằm xuống.

Từ năm 1988 đến năm 2007, lực lượng chức năng quy tập khoảng 93 hài cốt liệt sĩ tại Cồn Tiên. Ban Chỉ huy quân sự huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị (cũ) ghi nhận từ tháng 3.1992 đến tháng 8.2022 đã quy tập 83 hài cốt. Báo cáo đề dẫn của hội thảo tạm xác định còn khoảng 80 - 90 hài cốt chưa được tìm kiếm, quy tập.

Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 1.

Hội thảo diễn ra với nhiều kỳ vọng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

ẢNH: THANH LỘC

Đầu tháng 8.2026, lực lượng chức năng dùng radar xuyên đất khảo sát 8 khu vực nghi vấn. Một số vùng có dấu hiệu xáo trộn trong lòng đất.

Đại tá Trương Viết Hải, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị, cho biết Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam cung cấp thông tin về 173 bộ đội Việt Nam hy sinh ngày 8.5.1967 được chôn tập thể tại núi Cồn Tiên. 

Hai nhân chứng từng chốt giữ căn cứ cũng cho hay có 283 liệt sĩ, trong đó 12 nữ, được chôn ở 2 đường hào dài 60 m, rộng 2 - 2,5 m, sâu 2 - 2,5 m.

Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 2.

Công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Cồn Tiên đang được xúc tiến bước đầu

ẢNH: NGUYỄN PHÚC

Những người trở lại chiến trường xưa

Tại hội thảo này, ông Lê Văn Chớ, 77 tuổi, cựu chiến binh Đặc công Trung đoàn 812, Sư đoàn 324, là mũi trưởng trong trận đánh Cồn Tiên (nay sống ở Hà Tĩnh) cũng có mặt. Theo ông Chớ, sau khi lực lượng đặc công đánh chiếm căn cứ, tiểu đoàn của đơn vị ông được giao chốt giữ; khi quân Mỹ đánh chiếm lại trận địa, nhiều người hy sinh.

Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 3.

Cựu binh Lê Văn Chớ phát biểu tại hội thảo

ẢNH: THANH LỘC

Suốt nhiều năm qua, nhóm cựu chiến binh của ông Chớ kiên trì tìm kiếm đồng đội, gửi nhiều văn bản tới Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. 

Trở lại Cồn Tiên lần này, ông tiếp tục góp thông tin và hy vọng tìm được đồng đội. "Qua hội thảo lần này, chúng tôi hy vọng sẽ đạt được nhiều kết quả, đáp ứng được sự mong mỏi của thân nhân gia đình liệt sĩ và cựu chiến binh chúng tôi", ông Chớ nói.

Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 4.
Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 5.
Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 6.
Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 7.

Nhiều cựu binh đóng góp ý kiến tìm kiếm đồng đội năm xưa

ẢNH: THANH LỘC

Ở phía bên kia chiến tuyến, có ông Nguyễn Thí, 80 tuổi, ở phường Long Xuyên (tỉnh An Giang), người từng phục vụ quân đội Mỹ tại căn cứ Cồn Tiên và chứng kiến việc chôn cất bộ đội Việt Nam. Nay ông trở lại thực địa, chỉ một số vị trí liên quan dựa trên ký ức cùng ghi chép.

Ông Thí nhớ quân đội Mỹ dùng xe múc đào các hào dài khoảng 50 - 60 m, rộng 2 m, sâu 1,5 - 2 m để chôn cất tập thể. Sau hơn 60 năm, hàng rào, công sự biến dạng, cây cối phủ kín nhưng trí nhớ vẫn giúp ông nhận ra những vị trí từng chứng kiến.

Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 8.

Ông Thí cung cấp thông tin tại hội thảo

ẢNH: THANH LỘC

Cùng góp thông tin còn có ông Nguyễn Văn Cổn, 74 tuổi, trú thôn Tân Thuận, xã Tân Lập (Quảng Trị), từng là lính Việt Nam Cộng hòa và trực tiếp chốt giữ Cồn Tiên. Tuổi cao, sức yếu, ông vẫn cố nhớ đơn vị, vị trí, hướng phòng ngự và chi tiết về các hố chôn tập thể.

Hội thảo thống nhất mở rộng khai quật, tìm kiếm tại Cồn Tiên theo tinh thần "dễ làm trước, khó làm sau, thận trọng, tỉ mỉ". Phương pháp đào xương cá sẽ kết hợp mở rộng các khu vực nghi ngờ. Hiện trường, di vật, mẫu vật và dấu tích phải được quản lý, ghi hình, lập sơ đồ, niêm phong, bảo quản đúng quy định.

Sau 60 năm, người 2 chiến tuyến 'góp ký ức' tìm mộ liệt sĩ ở Cồn Tiên- Ảnh 9.

Việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Cồn Tiên sẽ được mở rộng trong thời gian tới

ẢNH: THANH LỘC

Theo ông Lê Văn Bảo, Phó chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Trị, các tham luận đã làm rõ diễn biến trận đánh, cung cấp thêm thông tin phục vụ xác minh mộ liệt sĩ. Ban Chỉ đạo tỉnh sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền, đề nghị mở rộng tìm kiếm.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.