Sớm chấm dứt phân tán phần mềm, dữ liệu

Tháo gỡ "nút thắt số"

Đánh giá về nút thắt dữ liệu khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Th.S Nguyễn Thanh Tùng, Viện Nhà nước và Pháp luật (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội VN), cho rằng điểm mấu chốt hiện nay không phải có thêm phần mềm mà là các hệ thống có thực sự kết nối, chia sẻ dữ liệu với nhau hay không. Để giải quyết vấn đề kết nối dữ liệu, theo ông Tùng, cần tập trung vào 3 việc: thống nhất dữ liệu, liên thông hệ thống, giảm tối đa việc người dân phải cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có và được phép khai thác. "Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số rất đơn giản: cán bộ bớt nhập liệu, cơ quan nhà nước giải quyết nhanh hơn, người dân bớt đi lại và bớt giấy tờ", ông Tùng nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, ông Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội Quốc hội, nhìn nhận giải pháp căn cơ để tháo gỡ "nút thắt số" là tập trung nguồn lực kết nối, liên thông các hệ thống cơ sở dữ liệu sẵn có như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. "Việc cấp bách trước mắt là phải thiết lập hành lang pháp lý, tiêu chuẩn dữ liệu thống nhất để liên thông các trục dữ liệu dọc ngang từ T.Ư đến xã, phường theo nguyên lý dữ liệu tạo ra một lần, sử dụng nhiều lần", ông Hạ nói.

Ảnh: Nguyễn Trường

Thực tế, thống nhất và liên thông dữ liệu từ T.Ư đến cơ sở, chấm dứt tình trạng dữ liệu bị chia cắt theo địa giới hành chính, theo cơ quan quản lý hoặc theo từng hệ thống ứng dụng riêng lẻ là vấn đề được nhiều địa phương đề nghị.

Để tháo gỡ điểm nghẽn, Ban Chỉ đạo T.Ư về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã ban hành kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong toàn hệ thống. Kế hoạch gồm 50 nhiệm vụ thuộc 10 nhóm vấn đề từ thể chế, hạ tầng số, dữ liệu số cho tới nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến, thời gian hoàn thành trước 30.11. Trong đó, có những nhiệm vụ trực tiếp khắc phục tình trạng phân tán, trùng lặp hoặc cát cứ, thiếu liên thông dữ liệu hiện nay. Mục tiêu là giảm thao tác thủ công, giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí cho cơ quan, cán bộ, người dân, doanh nghiệp.

Xây dựng Nền tảng điều hành số quốc gia

Thực hiện kế hoạch của T.Ư, nhiều địa phương đã triển khai xử lý các điểm nghẽn về dữ liệu. Tại Hà Nội, ngày 3.8 vừa qua, Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy Hà Nội ban hành kế hoạch hành động 100 ngày với 19 nhiệm vụ nhằm xử lý dứt điểm các "điểm nghẽn" dữ liệu. Theo đó, Hà Nội sẽ tiến hành tổng rà soát, đánh giá hiện trạng các phần mềm, hệ thống thông tin đang sử dụng; phân loại đề xuất phương án giữ lại, tích hợp, dừng, hợp nhất hoặc thay thế bằng nền tảng dùng chung. Riêng đối với lĩnh vực dịch vụ công trực tuyến sẽ tái thiết kế quy trình theo hướng đơn giản hóa thành phần hồ sơ, giảm thao tác trên môi trường số bảo đảm người dân, doanh nghiệp không phải cung cấp lại dữ liệu đã có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước…

Ở góc độ tổng thể, Bộ Công an đề xuất xây dựng Nền tảng điều hành số quốc gia khắc phục tình trạng phân tán, thiếu liên thông đang gây nhiều ách tắc hiện nay. Theo bộ này, vấn đề lớn nhất hiện nay không nằm ở việc thiếu phần mềm mà nằm ở tình trạng nhiều phần mềm, nhiều hệ thống, nhiều cơ sở dữ liệu nhưng chưa tạo thành chỉnh thể thống nhất. Do đó, việc xây dựng nền tảng điều hành số quốc gia là yêu cầu khách quan, cấp thiết; đồng thời là giải pháp mang tính "cách mạng". Nền tảng này không phải là một phần mềm mới để thay thế các hệ thống đang có, mà là một lớp điều hành thống nhất của quốc gia trên môi trường số; giữ vai trò tương đương hệ thống giao thông, năng lượng và hạ tầng dữ liệu quốc gia.