Testosterone quan trọng với sức khỏe nam giới vì giúp duy trì khối lượng cơ bắp, sức mạnh, mật độ xương, ham muốn tình dục và giúp cơ thể phục hồi sau khi tập luyện, theo trang tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Tập nặng trong thời gian dài có thể khiến cơ thể quá tải và làm giảm nồng độ hoóc môn nam testosterone
ẢNH MINH HỌA: N.Quý tạo từ ChatGPT
Tập quá sức có thể ảnh hưởng đến testosterone
Tập luyện quá sức là tình trạng cơ thể không còn đủ khả năng phục hồi sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần tập với khối lượng vận động lớn. Tình trạng này thường xảy ra khi cường độ, thời lượng hoặc tần suất tập vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể. Trong khi đó, thời gian nghỉ ngơi, giấc ngủ và chế độ dinh dưỡng lại không đáp ứng đủ nhu cầu phục hồi.
Lúc này, người tập sẽ bắt đầu nhận thấy hiệu suất tập luyện giảm dù vẫn duy trì chương trình tập như cũ. Họ thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, đau cơ kéo dài, khó ngủ, dễ cáu gắt, mất động lực tập luyện và dễ bị chấn thương. Nếu tình trạng này kéo dài, không chỉ hệ cơ xương mà cả hệ nội tiết cũng có thể bị ảnh hưởng.
Testosterone được điều hòa bởi trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn. Đây là hệ thống giúp não và tinh hoàn phối hợp với nhau để duy trì nồng độ hoóc môn ổn định. Khi cơ thể phải chịu áp lực kéo dài do tập luyện quá mức, hoạt động của hệ thống này sẽ bị rối loạn.
Cortisol tăng, testosterone có thể giảm
Một trong những cơ chế được nghiên cứu nhiều nhất là tình trạng gia tăng hoóc môn cortisol trong thời gian dài. Đây là loại hoóc môn được tiết ra khi cơ thể chịu căng thẳng. Nếu cortisol luôn ở mức cao, nó có thể làm giảm tín hiệu từ não kích thích tinh hoàn sản xuất testosterone.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Fertility and Sterility đã theo dõi các vận động viên sức bền. Kết quả cho thấy sau giai đoạn tập luyện quá sức, nồng độ testosterone nền của họ đã giảm đáng kể, trong khi cortisol lại tăng lên.
Bên cạnh đó, nếu người tập đốt quá nhiều calo nhưng lại ăn không đủ để bù đắp, cơ thể sẽ chuyển sang trạng thái tiết kiệm năng lượng. Lúc này, các chức năng không cần thiết cho sự sống, trong đó có quá trình sản xuất hoóc môn sinh dục, sẽ ưu tiên bị giảm.
Không phải cứ tập nặng là giảm testosterone
Lưu ý là không phải mọi buổi tập nặng đều làm testosterone giảm. Sau một buổi tập sức mạnh hoặc tập cường độ cao, testosterone thường tăng nhẹ trong thời gian ngắn. Đây là phản ứng sinh lý bình thường, giúp cơ thể thích nghi với vận động và không phải dấu hiệu bất thường.
Ngược lại, nếu duy trì khối lượng tập quá lớn trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng mà không có đủ thời gian phục hồi, testosterone nền có thể giảm. Sự thay đổi này cho thấy cơ thể đang chịu áp lực kéo dài chứ không phải tác dụng có lợi của tập luyện. Do đó, một buổi tập nặng không đáng lo ngại. Liên tục tập nặng vượt quá khả năng hồi phục của cơ thể mới đáng lo, theo Everyday Health.
Bình luận (0)