Tại sao chiến đấu cơ Rafale của Pháp bán chạy ?

Mới đây, truyền thông quốc tế đưa tin Ai Cập đang xem xét việc mua thêm 24 máy bay chiến đấu Dassault Rafale từ Pháp.

Sự nổi lên của Dassault Rafale

Nếu Ai Cập quyết định chọn mua thì nước này sẽ sở hữu tổng cộng 78 chiến đấu cơ Dassault Rafale, đồng thời củng cố vị thế của hãng Dassault Aviation (Pháp) tại một trong những thị trường quốc phòng lớn nhất châu Phi.

Gần đây, Dassault Rafale liên tục được nhiều nước chọn lựa. Ấn Độ đang xúc tiến việc mua thêm 114 chiến đấu cơ này, trong đó có khoảng 90-94 chiếc sẽ được New Delhi tự sản xuất không qua giấy phép nhượng quyền từ nhà sản xuất Dassault. Hiện nay, New Delhi đang sở hữu lực lượng hơn 30 chiếc Dassault Rafale.

Bên cạnh Ấn Độ, nhiều quốc gia khác sở hữu Rafale như: Croatia, Hy Lạp, Indonesia, Qatar, Serbia, UAE… Một số quốc gia khác cũng đang xem xét lựa chọn Rafale để nâng cao năng lực không quân.

Ảnh: Reuters

Ra đời từ năm 1986 và liên tục được nâng cấp với nhiều phiên bản mới, Dassault Rafale hiện nay là dòng chiến đấu cơ thế hệ 4++ có thể tác chiến đa nhiệm với cả những phiên bản trang bị cho tàu sân bay. Dòng chiến đấu cơ này đạt tốc độ Mach 1.8 (1,8 lần vận tốc âm thanh), bán kính chiến đấu hơn 1.000 km, được trang bị pháo 30 mm cùng 14 vị trí gắn vũ khí. Qua đó, Dassault Rafale có thể mang theo nhiều loại tên lửa đối không, tên lửa tấn công mặt đất đa chủng loại bao gồm tên lửa hành trình Storm Shadow nổi tiếng với tầm bắn hơn 500 km, cùng nhiều loại bom. Dòng chiến đấu cơ này cũng có ưu thế vượt trội về công nghệ điện tử.

Thời gian qua, Dassault Rafale được Pháp sử dụng trong nhiều cuộc chiến. Năm ngoái, đây cũng là loại chiến đấu cơ được Ấn Độ dùng để tấn công nhiều địa điểm ở Pakistan, đồng thời là "át chủ bài" của New Delhi khi hai bên không chiến.

Ảnh: Reuters

Chọn lựa hợp lý

Trả lời Thanh Niên ngày 7.9, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) nhận xét: "Chiến đấu cơ Rafale mang đến một lựa chọn thứ 3 bên cạnh các dòng máy bay chiến đấu của Mỹ và Nga. Mỹ cung cấp nhiều loại vũ khí hiện đại, nhưng giá thành lại cao. Ngoài ra, xét về mặt chính trị, việc mua vũ khí Mỹ đồng nghĩa với việc chọn đứng về phía Washington. Kể từ năm 2022, nhiều quốc gia thuộc thế giới phương Nam đã tỏ ra do dự khi phải "chọn phe" giữa Mỹ và Nga. Trong khi đó, Nga đang gặp khó về năng lực xuất khẩu vũ khí do đang tốn kém lượng lớn vũ khí cho cuộc chiến Ukraine. Vì vậy, các quốc gia của thế giới phương Nam đang tìm kiếm một giải pháp thay thế".

"Trong bối cảnh hiện nay, có một số lựa chọn được cân nhắc. Bên cạnh Rafale do Pháp sản xuất, còn có J-10 của Trung Quốc, Gripen của Thụy Điển và Eurofighter Typhoon - sản phẩm hợp tác giữa bốn quốc gia châu Âu (Anh, Đức, Ý, Tây Ban Nha)", TS Nagao đánh giá.

Vị chuyên gia chỉ ra thêm rằng: "Chi phí là một yếu tố quan trọng. Xét về khía cạnh giá cả, J-10 của Trung Quốc có lợi thế hơn; giá mua J-10 chỉ bằng gần một nửa so với Rafale (chưa tính chi phí bảo dưỡng). Tuy nhiên, J-10 lại không tương thích với các tiêu chuẩn của NATO. Điều này có nghĩa là J-10 không thể kết nối với hệ thống liên kết dữ liệu, hệ thống thông tin liên lạc và hệ thống hỗ trợ hậu cần của 32 quốc gia thành viên NATO".

Thêm vào đó, một số quốc gia đang có những bất đồng, thậm chí tranh chấp chủ quyền, với Trung Quốc như Ấn Độ thì rõ ràng không chọn mua J-10.

TS Nagao phân tích thêm: "So với Eurofighter Typhoon - vốn chủ yếu là tiêm kích chuyên về không chiến - Rafale sở hữu khả năng ném bom rất mạnh mẽ. Vì thế, Rafale đã tham gia các chiến dịch ném bom tại Afghanistan, Libya, Mali, Syria, Iraq và Pakistan. Chính bề dày kinh nghiệm thực chiến này tạo nên lợi thế cho Rafale so với Gripen; dòng máy bay Gripen hầu như chưa có kinh nghiệm thực chiến, ngoại trừ lần quân đội Thái Lan dùng để ném bom vào năm 2025".

"Từ các yếu tố trên, chiến đấu cơ Dassault Rafale được nhiều quốc gia ở thế giới phương Nam chọn lựa vì các yếu tố: sự phù hợp về chính trị, khả năng ném bom hiệu quả và bề dày kinh nghiệm thực chiến", TS Nagao kết luận.