Tăng cường đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế

Báo cáo của MTTQ VN cho biết cộng đồng người VN ở nước ngoài có trên 6 triệu người đang sinh sống, học tập, làm việc tại 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, là bộ phận không thể tách rời của dân tộc VN, là cầu nối hữu nghị với sở tại, có nhiều hoạt động tích cực hướng về quê hương, Tổ quốc, đóng góp tri thức, nguồn lực, thúc đẩy đối ngoại nhân dân và quảng bá hình ảnh đất nước.

Những kết quả tích cực

Tổng kết chương trình hành động của MTTQ VN giai đoạn 2024 - 2026 đã dành nội dung quan trọng về kết quả hoạt động đối ngoại nhân dân và công tác người VN ở nước ngoài. Theo đó, MTTQ VN và các tổ chức thành viên đã quán triệt, bám sát các chủ trương, đường lối của Đảng, triển khai hiệu quả, đa dạng các hoạt động đối ngoại nhân dân để củng cố, duy trì, làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác, hữu nghị, truyền thống với các nước láng giềng chung biên giới, các nước trong khu vực ASEAN và châu Á - Thái Bình Dương, các nước bạn truyền thống.

ẢNH: QUANG VINH

Đồng thời, duy trì các kênh giao lưu, hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm ở nhiều cấp độ, bao gồm trao đổi đoàn, hội nghị, hội thảo, chiến dịch truyền thông chung, trao đổi điện chúc mừng nhân những ngày lễ lớn, lễ kỷ niệm trọng đại của nhau; phối hợp hỗ trợ tổ chức tập huấn, đào tạo cán bộ và triển khai các chương trình nhân đạo, từ thiện khu vực biên giới. Ban Thường trực Ủy ban T.Ư MTTQ VN đã triển khai các hoạt động củng cố quan hệ với các tổ chức của các nước bạn truyền thống như Cuba, Nga, CHDCND Triều Tiên, Belarus; mở rộng hợp tác với tổ chức nhân dân ở các nước phát triển như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc, Mỹ, Pháp; từng bước mở rộng quan hệ tại Trung Đông, châu Phi và châu Mỹ Latin.

Nhiều tổ chức thành viên MTTQ VN đã tổ chức hiệu quả các hoạt động giao lưu nhân dân, đóng góp vào thành công của các hoạt động đối ngoại song phương. Cụ thể như Hội Chữ thập đỏ VN phát động, kêu gọi ủng hộ nhân dân Cuba, số tiền tiếp nhận gần 657 tỉ đồng, gấp hơn 10 lần mục tiêu đề ra. Ủy ban MTTQ VN và các tổ chức thành viên ở các địa phương nơi có chung đường biên giới đã tổ chức rà soát các biên bản ghi nhớ, thăm hỏi, giao lưu, gặp mặt, gửi thư chúc mừng nhân dịp tết cổ truyền và nhiều sự kiện quan trọng khác. Mặt trận và các tổ chức thành viên cũng tham gia các diễn đàn nhân dân, hội nghị lao động quốc tế và khu vực, chủ động tổ chức các hoạt động nhân dân trong khuôn khổ ASEAN, LHQ và các tổ chức nhân dân toàn cầu… để nắm bắt, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, kết nối hợp tác, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế.

Đồng thời, Ban Thường trực Ủy ban T.Ư MTTQ VN tiếp tục thúc đẩy các hoạt động giao lưu, quan hệ với các cơ quan đại diện ngoại giao, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ tại VN, góp phần tranh thủ sự ủng hộ, hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật của các đối tác quốc tế phục vụ cho nhiều chương trình quan trọng như an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cho cán bộ, cứu trợ nhân đạo, phòng chống thiên tai và dịch bệnh, bảo vệ môi trường. Công tác tuyên truyền, thông tin đối ngoại được coi trọng, đẩy mạnh; đấu tranh phản bác thông tin sai trái trên mạng xã hội và bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc trên cả kênh trực tiếp và gián tiếp…

Mặt trận và các tổ chức thành viên các cấp phối hợp với các cơ quan chức năng vận động, tập hợp, động viên kiều bào đoàn kết, tích cực tham gia xây dựng và phát triển đất nước, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, hỗ trợ nhau hòa nhập vào đời sống ở nước sở tại, làm cầu nối tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng phát triển giữa nước sở tại với VN.

Việc kết nối, tập hợp những chuyên gia, trí thức là người VN ở nước ngoài tham gia các hội đồng tư vấn; mời gọi doanh nhân kiều bào về nước đầu tư các dự án phát triển KT-XH ngày càng được chú trọng. Mặt trận đã phát huy vai trò, trách nhiệm của các ủy viên là người VN ở nước ngoài, các cá nhân có uy tín trong tập hợp, đoàn kết cộng đồng người Việt ở nước sở tại, góp phần quan trọng vào công tác xây dựng và củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Song song đó, MTTQ VN thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng hỗ trợ đồng bào ở nước ngoài. Hằng năm tổ chức đón tiếp kiều bào tiêu biểu về thăm quê hương vào các dịp lễ, kỷ niệm quan trọng và tết cổ truyền; thăm và tìm hiểu thực tế về bảo vệ chủ quyền biển đảo ở quần đảo Trường Sa… Công tác tham gia xây dựng, giám sát việc thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật liên quan đến người VN ở nước ngoài, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người VN ở nước ngoài luôn được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của MTTQ VN. Công tác khen thưởng, tôn vinh các tập thể, cá nhân kiều bào tiêu biểu được thực hiện kịp thời, tạo động lực, động viên kiều bào tham gia các phong trào thi đua yêu nước.

Cạnh đó, dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu MTTQ VN toàn quốc lần XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 cũng thẳng thắn chỉ ra: "Hoạt động đối ngoại nhân dân chưa tương xứng với tiềm năng, vị thế của MTTQ VN, còn ít hoạt động hợp tác mang tính chiều sâu và chương trình hợp tác dài hạn. Nguồn lực kiều bào rất lớn nhưng chưa được phát huy. Nội dung và hình thức thông tin đối ngoại chưa phong phú".

Từ "giao lưu đơn thuần" sang "thiết kế chương trình, sáng kiến cụ thể"

Từ thực tiễn nêu trên, chương trình hành động nhiệm kỳ mới của MTTQ VN dành ra một chương về thực hiện hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế. Theo đó, yêu cầu cần quán triệt và triển khai các chủ trương, đường lối đối ngoại, hội nhập quốc tế theo quan điểm chỉ đạo tại Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24.1.2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 5.1.2022 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân trong tình hình mới. Cần phát huy vai trò của MTTQ VN và các tổ chức thành viên trong triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân; tích cực tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Cạnh đó, cần tăng cường vai trò chỉ đạo, điều phối của MTTQ VN; đồng thời, huy động và phát huy thế mạnh của các tổ chức thành viên trong mở rộng, làm sâu sắc quan hệ với các tổ chức nhân dân, tổ chức xã hội và các lực lượng tiến bộ trên thế giới. Đẩy mạnh phối hợp trong hệ thống Mặt trận và gắn kết chặt chẽ đối ngoại nhân dân với đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước. Đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức triển khai công tác đối ngoại nhân dân theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn chặt với lợi ích quốc gia - dân tộc và mục tiêu phát triển đất nước; chuyển trọng tâm từ giao lưu, trao đổi đơn thuần sang chủ động thiết kế và triển khai các chương trình, sáng kiến hợp tác cụ thể, qua đó hình thành các mối quan hệ hợp tác bền vững, đan xen lợi ích giữa VN và các đối tác quốc tế.

Đẩy mạnh quan hệ song phương giữa MTTQ VN và các tổ chức thành viên với các tổ chức nhân dân, tổ chức tương đồng trong khu vực và trên thế giới. Thúc đẩy quan hệ hữu nghị nhân dân, phát huy sáng kiến hợp tác thực chất, hiệu quả với các tổ chức nhân dân các nước láng giềng; duy trì quan hệ với các nước bạn bè truyền thống; củng cố tình đoàn kết, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Mở rộng tham gia các diễn đàn, cơ chế đa phương, tăng cường phối hợp với các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế và phi chính phủ tại VN. Mở rộng địa bàn, đối tác và lĩnh vực hoạt động theo hướng có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường và mở rộng quan hệ với các nước phát triển, đối tác chiến lược của VN. Cùng đó, chủ động kết nối với các tổ chức xã hội, mạng lưới trí thức, chuyên gia, doanh nghiệp, các tổ chức phi chính phủ và các phong trào xã hội tiến bộ trên thế giới; thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, KH-CN, GD-ĐT, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Cùng đó, Mặt trận cần chủ động, tích cực tham gia các cơ chế, diễn đàn quốc tế đa phương. Đề xuất sáng kiến, chủ trì phiên thảo luận tại các diễn đàn quốc tế về các chủ đề VN có thế mạnh như xóa đói giảm nghèo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Kết nối các tổ chức nhân dân, tôn giáo, học giả, thanh niên…, tạo các kênh ngoại giao mềm góp phần tham gia giải quyết vấn đề toàn cầu trên tinh thần trách nhiệm, tuân thủ luật pháp quốc tế. Đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại và vận động dư luận quốc tế; tăng cường quảng bá hình ảnh đất nước, con người VN cũng như thúc đẩy hiểu biết và tin cậy giữa nhân dân VN với nhân dân các nước; tăng cường ứng dụng KH-CN, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong công tác đối ngoại nhân dân.