Tăng tốc đào tạo nhân lực cho siêu dự án Long Thành

Thông tin được chia sẻ trong tọa đàm "Đào tạo nguồn nhân lực cho hệ sinh thái sân bay quốc tế Long Thành" do Báo Thanh Niên tổ chức sáng 14.8 tại sân golf Long Thành (TP.Đồng Nai). Chương trình được truyền hình trực tuyến tại các kênh: thanhnien.vn, Facebook, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

ảnh: Độc Lập

NHIỀU NGÀNH NGHỀ PHỤC VỤ HỆ SINH THÁI LONG THÀNH

TS Phạm Thái Hoàng, Giám đốc Trung tâm logistics Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, cho biết ngay từ năm 2021 trường đã mở chuyên ngành kinh tế hàng không. Từ ngành đầu tiên này, đến nay các ngành nghề đào tạo của trường có khả năng "bao phủ trọn vòng đời" dự án Long Thành. Trong đó, ở giai đoạn xây dựng hạ tầng, nhiều sinh viên của trường đã và đang tham gia vào công tác xây dựng sân bay quốc tế Long Thành. Tới giai đoạn khai thác vận hành sân bay, trường có nhiều ngành đào tạo nhân lực đến từ các ngành như: khai thác vận tải, kinh tế vận tải, kỹ thuật cơ khí hàng không, công nghệ thông tin, tự động hóa, điện - điện tử. Xa hơn, nhân lực phục vụ chuỗi cung ứng quanh sân bay, trường có các ngành như: logistics và quản lý chuỗi cung ứng, quản lý cảng và logistics, tiếng Anh thương mại, logistics và vận tải quốc tế, smart logistics, kinh tế không gian tầm thấp…

ảnh: Độc Lập

Không chỉ bao quát ngành nghề, TS Hoàng cho biết trường ĐH này còn trang bị cho người học những năng lực nền tảng quan trọng như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các môn rèn luyện tư duy. Đáng chú ý, mô hình học kỳ doanh nghiệp được trường triển khai hiệu quả từ năm 2019. Trong đó, học kỳ doanh nghiệp được triển khai trong hệ sinh thái Long Thành như: đơn vị khai thác cảng hàng không, các hãng hàng không, phục vụ mặt đất và ga hàng hóa, các nhà đầu tư logistics quanh sân bay...

Cũng tại chương trình, PGS-TS Cổ Tấn Anh Vũ, Phó giám đốc Học viện Hàng không VN, nhận định Cảng hàng không quốc tế Long Thành không chỉ là một công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, mà còn là động lực tăng trưởng mới cho vùng kinh tế trọng điểm phía nam và toàn quốc. Tuy nhiên, để biến một siêu cảng hàng không hiện đại thành một hệ sinh thái vận hành hiệu quả, trơn tru và vươn tầm khu vực với công suất dự kiến hàng chục triệu hành khách và hàng triệu tấn hàng hóa mỗi năm bài toán nguồn nhân lực chất lượng cao, đạt chuẩn quốc tế chính là chìa khóa then chốt.

ảnh: Độc Lập

"Nhưng thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là số lượng, mà còn là tiêu chuẩn. Hàng không là ngành công nghiệp mang tính đặc thù cao. Nhân sự không chỉ cần bằng cấp chuyên môn mà phải sở hữu các chứng chỉ theo tiêu chuẩn quốc tế, đòi hỏi năng lực ngoại ngữ, tư duy vận hành công nghệ cao và phản ứng linh hoạt với áp lực thực tế", PGS Vũ nói.

Để đáp ứng nhu cầu nhân lực hàng không và các ngành kinh tế kỹ thuật hỗ trợ, PGS Vũ cho biết Học viện Hàng không VN không ngừng tăng quy mô tuyển sinh. Trong đó, khoảng hơn 60% ngành học liên quan đến lĩnh vực hàng không, có khả năng cung ứng trực tiếp và toàn diện cho từng mắt xích trong hệ sinh thái Long Thành. Đáng chú ý, riêng với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đơn vị này đã lập quy hoạch dự án Phân hiệu đào tạo tại xã Phước Thái (quy mô 40 ha, vị trí gần kề sân bay). Đây sẽ là trung tâm đào tạo huấn luyện chuyên môn sâu quy mô lớn để cung ứng nguồn lực tại chỗ cho sân bay Long Thành và các sân bay - cảng hàng không khu vực phía nam.

Để đáp ứng nhu cầu mới, thạc sĩ Huỳnh Phúc Hiếu, Phó giám đốc Trung tâm tuyển sinh và quan hệ công chúng Trường ĐH Lạc Hồng, cho biết trường đã mở rộng mô hình "3 nhà" sang "4 nhà" (mô hình 4+1), bao gồm nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và một yếu tố mới là nhà đầu tư - gồm các tổ chức, cơ quan, đơn vị ở nước ngoài có nhu cầu tuyển dụng lao động chất lượng cao từ VN.

PHÁT HUY THẾ MẠNH TRONG ĐÀO TẠO NHÂN LỰC

Để đào tạo đáp ứng nhu cầu nhân lực khổng lồ cho hệ sinh thái sân bay Long Thành, nếu trường ĐH nào cũng đào tạo các lĩnh vực, ngành giống nhau và không có bản sắc riêng sẽ rất khó cạnh tranh. Vậy các trường cần phát huy thế mạnh ra sao?

PGS-TS Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu giao thông, điều phối viên học thuật chương trình kỹ thuật giao thông thông minh Trường ĐH Việt Đức (VGU), nhận định ở cấp nhân lực trình độ cao, sân bay quốc tế Long Thành đặc biệt cần 2 nhóm kỹ sư và nhà quản lý. Theo ông Tuấn, đây chính là một thế mạnh rất đặc trưng của Trường ĐH Việt Đức khi trường có nền tảng đào tạo liên ngành khá hoàn chỉnh.

"VGU mong muốn sân bay Long Thành không chỉ là nơi sinh viên đến thực tập hay làm việc sau khi tốt nghiệp. Ngay trong quá trình đào tạo, doanh nghiệp có thể đưa ra những bài toán thực tế mà sân bay đang đối mặt. Sinh viên, giảng viên và doanh nghiệp sẽ cùng giải quyết những bài toán đó", PGS-TS Tuấn cho hay.

ảnh: Độc Lập

PGS-TS Mai Hải Châu, Trưởng phòng quan hệ doanh nghiệp và việc làm sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho rằng để góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho sân bay Long Thành, trường xem mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp rất quan trọng. Mô hình "ĐH trong doanh nghiệp" đang được phát triển theo hướng đồng kiến tạo (Co-creation), trong đó các đơn vị sử dụng lao động tham gia trực tiếp vào việc xây dựng chuẩn đầu ra và đánh giá năng lực người học.

"Hiện nay Trường ĐH Nguyễn Tất Thành có quy mô 40.000 sinh viên, học viên sau ĐH với 66 ngành ĐH, 16 ngành thạc sĩ, 6 ngành tiến sĩ ở 5 lĩnh vực gồm khoa học sức khỏe, kỹ thuật công nghệ, quản lý - kinh tế, xã hội nhân văn, nghệ thuật. Định hướng đào tạo của trường là nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp trong nước và quốc tế", PGS-TS Châu thông tin.

Trong khi đó, PGS-TS Vũ Văn Nghi, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ Miền Đông, cho hay: "Trường có lợi thế đào tạo đa lĩnh vực. Trong lĩnh vực công nghệ - kỹ thuật, trường có các ngành và lĩnh vực liên quan đến công nghệ thông tin, ô tô, điện - điện tử, tự động hóa, UAV, quản lý công nghiệp... Trong lĩnh vực kinh tế - quản trị, có ngành logistics, quản trị dịch vụ hàng không, quản trị dịch vụ và lữ hành, kế toán, tài chính, luật... Ngoài ra, các ngành tiếng Anh thương mại và văn hóa quốc tế, tiếng Trung, tiếng Nhật, tiếng Hàn đều có thể tạo thành các nhóm năng lực phục vụ nhiều mắt xích của hệ sinh thái sân bay Long Thành", PGS-TS Nghi thông tin.

Tại Trường CĐ Công nghệ và Quản trị Sonadezi, TS Nguyễn Tiến Mạnh, Hiệu trưởng nhà trường, nhận định để giải quyết điểm nghẽn là sinh viên tốt nghiệp phải "đào tạo lại", trường chú trọng việc đào tạo thực chiến thông qua phương pháp đào tạo ở hiện trường. "Sinh viên chỉ có thể hình thành được tác phong công nghiệp, tư duy phản xạ nhạy bén và nhận thức nghề nghiệp chuẩn mực nếu được cọ xát trực tiếp với môi trường làm việc thực tế", TS Mạnh cho hay.

Bên cạnh đó, TS Mạnh đề xuất mô hình liên kết theo đơn đặt hàng gắn liền với lộ trình nghề nghiệp khép kín được xem là chìa khóa then chốt: nhập học đồng nghĩa với định hướng việc làm cụ thể, tốt nghiệp đồng nghĩa với việc có việc làm đảm bảo.