Tập đoàn Sơn Hải muốn nâng bảo hành đường lên 10 năm, Bộ Xây dựng nói gì?

Trước đó, Tập đoàn Sơn Hải có văn bản kiến nghị nhiều nội dung liên quan đến bảo hành công trình xây dựng, đề xuất nâng thời gian bảo hành tối thiểu từ 2 năm lên 10 năm đối với công trình giao thông.

Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, pháp luật hiện hành quy định thời gian bảo hành công trình là thời gian tối thiểu mà nhà thầu phải chịu trách nhiệm sửa chữa các hư hỏng do lỗi thi công của mình. Với công trình cấp đặc biệt và cấp 1 sử dụng vốn đầu tư công, thời gian bảo hành tối thiểu là 24 tháng.

ẢNH: BÁ DUY

Bộ Xây dựng cho rằng, cần phân biệt rõ giữa "bảo hành" và "bảo trì" công trình. Trong đó, bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu đối với các hư hỏng, khiếm khuyết phát sinh do lỗi thi công trong thời gian bảo hành. Ngược lại, bảo trì là trách nhiệm của đơn vị quản lý khai thác nhằm duy trì hoạt động bình thường, an toàn và tuổi thọ công trình trong suốt quá trình sử dụng.

Cụ thể, công tác bảo trì bao gồm nhiều nội dung như kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ, thay thế thiết bị… Đây là hoạt động diễn ra xuyên suốt trong vòng đời công trình và không đồng nghĩa với sửa lỗi do nhà thầu gây ra.

Nếu kéo dài thời gian bảo hành vượt quá chu kỳ sửa chữa định kỳ sẽ dễ dẫn đến chồng lấn trách nhiệm giữa nhà thầu và đơn vị quản lý khai thác. Vì vậy, các hư hỏng do hao mòn trong quá trình khai thác có thể không được bảo trì xử lý kịp thời, phát sinh tranh chấp và làm giảm tuổi thọ công trình.

'Tăng bảo hành tiết kiệm hàng trăm nghìn tỉ đồng' là chưa chuẩn

Đáng chú ý, lý giải về kiến nghị tăng thời hạn bảo hành, Tập đoàn Sơn Hải cho rằng nếu tăng thời gian bảo hành thêm 1 năm thì riêng Cục Đường bộ có thể tiết kiệm hơn 12.500 tỉ đồng mỗi năm cho công tác bảo trì. Nếu tăng thêm 8 năm, ngân sách có thể tiết kiệm hơn 100.000 tỉ đồng.

Song Bộ Xây dựng nhận định, cách tính này "chưa đúng bản chất" của công tác bảo hành và bảo trì công trình.

Theo báo cáo của Cục Đường bộ, năm 2025, kinh phí quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống quốc lộ hơn 22.369 km là khoảng 12.503 tỉ đồng. Khoản kinh phí này dùng để thực hiện nhiều công việc như tuần đường, vệ sinh mặt đường, sửa chữa định kỳ, xử lý điểm mất an toàn giao thông, sửa chữa cầu yếu… chứ không chỉ để sửa lỗi do nhà thầu gây ra.

Đối với hơn 900 km cao tốc mới đưa vào khai thác, năm 2025, kinh phí bảo dưỡng thường xuyên là hơn 180 tỉ đồng và sửa chữa đột xuất khoảng 1,6 tỉ đồng. Các tuyến này hiện chưa phải bố trí kinh phí sửa chữa lớn.

Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam cũng cho rằng nếu áp dụng cứng thời gian bảo hành tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông thì chi phí bảo lãnh, bảo hiểm và dự phòng rủi ro sẽ tăng mạnh. Điều này có thể làm tăng giá dự thầu trong bối cảnh doanh nghiệp đang chịu áp lực về giá vật liệu, nhiên liệu và lãi vay.

Bên cạnh đó, kinh nghiệm quốc tế cũng không phổ biến việc áp dụng thời hạn bảo hành 10 năm với công trình giao thông.

Với việc Tập đoàn Sơn Hải tự nguyện cam kết bảo hành 10 năm đối với một số hạng mục thuộc gói thầu do doanh nghiệp thi công tại một số dự án cao tốc Bắc - Nam, Bộ Xây dựng nói việc bảo hành này không áp dụng cho toàn bộ công trình và không bao gồm các hạng mục như sơn kẻ đường, lưới chống chói, hàng rào bảo vệ, bóng đèn hay công trình hầm Tam Điệp.

"Pháp luật hiện nay không cấm kéo dài thời gian bảo hành. Chủ đầu tư và nhà thầu có thể tự thỏa thuận thời gian dài hơn tùy theo tính chất công trình và nội dung hợp đồng. Song việc cắm thêm biển thông tin bảo hành sau khi hoàn thành công trình cần được nghiên cứu kỹ để tránh gây nhiễu thông tin, ảnh hưởng an toàn giao thông", văn bản nêu.

Hiện chưa có quốc gia nào quy định bắt buộc nhà thầu phải cắm biển công khai tên nhà thầu sau khi thi công xong công trình giao thông. Cũng theo Bộ Xây dựng, với các dự án có nhiều nhà thầu tham gia, việc xác định trách nhiệm khi công trình xảy ra hư hỏng cần có cơ quan chuyên môn đánh giá, không thể chỉ dựa vào phản ánh của người tham gia giao thông.