Tháng 3 bắt đầu: Nguyệt thực toàn phần duy nhất 2026, mưa sao băng… sắp xuất hiện

Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) dự báo nhiều hiện tượng thiên văn kỳ thú sẽ xuất hiện trên bầu trời tháng 3 này. Nguyệt thực toàn phần duy nhất năm 2026, mưa sao băng cực đại… và còn gì nữa?

1. Nguyệt thực toàn phần (ngày 3.3)

Nguyệt thực toàn phần hay trăng máu Tết Nguyên tiêu sẽ xuất hiện trên bầu trời tháng 3 này. Khoảnh khắc kỳ diệu trong lần trăng tròn đầu tiên của năm mới Bính Ngọ khi mặt trăng chuyển sang sắc đỏ huyền bí. Sự kiện này luôn là hiện tượng khiến dân thiên văn phải “đứng ngồi không yên”.

ẢNH: THANH TÙNG

Nguyệt thực xảy ra khi trái đất nằm giữa mặt trời và mặt trăng, khiến bóng của trái đất che phủ mặt trăng. Hiện tượng này chỉ xảy ra vào kỳ trăng tròn. Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi cả mặt trăng đi vào vùng bóng tối của trái đất. Mặt trăng không biến mất mà chuyển sang màu đỏ đồng do ánh sáng mặt trời bị khúc xạ qua khí quyển trái đất.

2. Giao hội giữa sao Kim và sao Thổ (ngày 9.3)

"Nữ thần sắc đẹp" sẽ có cuộc chạm mặt thú vị với "chúa tể của các vành đai". Đây là cảnh tượng hấp dẫn và là hiện tượng thú vị không thể bỏ qua sau khi kết thúc một ngày làm việc đầu tuần căng thẳng.

3. Mưa sao băng γ - Normids (ngày 14.3)

Mưa sao băng này đạt cực điểm vào ngày 14.3. Dù không phải một trận mưa sao băng lớn hay nổi bật trong năm, đây vẫn là cơ hội đẹp để thử vận may với những vệt sao băng bay ngang bầu trời đêm.

4. Xuân phân ở Bắc bán cầu (ngày 20.3)

Xuân phân thường diễn ra vào khoảng ngày 19 đến 21.3 hằng năm, khi mặt trời băng qua xích đạo trời từ nam lên bắc. Đây là thời điểm ánh sáng phân bổ gần như đồng đều giữa hai bán cầu, tạo nên một hiện tượng đặc biệt: ngày và đêm gần bằng nhau trên toàn thế giới - mỗi bên khoảng 12 tiếng.

ẢNH: ĐINH THANH (XÌ THANH)

Vào ngày này, mặt trời chiếu thẳng xuống xích đạo, giúp cả Bắc và Nam bán cầu nhận lượng ánh sáng gần như ngang nhau. Tuy nhiên, thực tế ngày vẫn hơi dài hơn đêm một chút do hiện tượng khúc xạ ánh sáng và cách chúng ta định nghĩa thời điểm mặt trời mọc/lặn (tính theo rìa đĩa sáng).

Tại Việt Nam, Xuân phân được xem là thời điểm giữa mùa xuân, theo lịch tiết khí và truyền thống nông nghiệp. Trong khi đó, tại Mỹ, châu Âu và nhiều quốc gia phương Tây, ngày này lại được xem là ngày đầu tiên của mùa xuân ở bán cầu Bắc, đồng thời bắt đầu mùa thu ở bán cầu Nam, theo cách phân chia mùa thiên văn.